Άμεση δημοκρατία και αταξική κοινωνία

Η Μεγάλη πορεία της Ανθρωπότητας προς την Κοινωνική Ισότητα και τον Ουμανισμό. 

Οι Εκδόσεις ΝΗΣΙΔΕΣ παρουσιάζουν το νέο βιβλίο του Κώστα Λάμπου.

Όλοι οραματιζόμαστε και αγωνιζόμαστε για ένα καλύτερο αύριο, για έναν καλύτερο κόσμο, ακόμα και όταν, και ιδιαίτερα όταν κάποιοι κάνουν ότι μπορούν να μας γυρίσουν στο γκρίζο Χθες και στο μαύρο Μεσαίωνα για να διασφαλίσουν τα ατομικά και ταξικά τους συμφέροντα σε βάρος μας και σε βάρος ολόκληρης της εργαζόμενης Ανθρωπότητας.

Γι’ αυτό είναι αναγκαίο να ξεκαθαρίσουμε αν το βέλος της πορείας της ανθρωπότητας δείχνει προς το Αύριο ή προς το Χθες, προκειμένου να προσανατολιστούμε ή και να αναπροσανατολιστούμε, αλλά και να συγχρονιστούμε με το βηματισμό της ιστορίας. Επειδή το Αύριο, Μεθαύριο θα είναι Χθες, αποδείχνεται πως η μόνη αμετάβλητη σταθερά είναι το Παρελθόν και η μόνη μεταβλητή είναι το Μέλλον. Και επειδή το Μέλλον δεν είναι παρά η συνέχεια του παρόντος, του Σήμερα, γι’ αυτό η σκέψη και η δράση μας σήμερα, για να είναι ορθολογικά αποτελεσματικές, θα πρέπει να γίνονται με όρους συνείδησης της μη αντιστρεψιμότητας και αλλαγής του παρελθόντος και συνεπώς με όρους Μέλλοντος, ενός Μέλλοντος ανοιχτού και υποκείμενου στην καταστροφική ή στη δημιουργική δράση, ακόμα και στην αδράνεια ή την ‘ουδετερότητα’ του καθενός μας ξεχωριστά και του ανθρώπινου γένους συνολικά. Αυτό το ζήτημα είναι  επιλογή αυτού του βιβλίου, να προσεγγίσουμε την άθλια καθημερινότητά μας, την καπιταλιστική βαρβαρότητα που απειλεί την ανθρωπότητα και τον πολιτισμό της, να προσεγγίσουμε δηλαδή το Σήμερα με όρους Μέλλοντος, ξεκινώντας όμως από την αρχή, όπως αυτή από τις επιστήμες και την ιστοριογραφία ορίζεται. Και είναι βέβαιο, πως για να είναι επιστημονικά, δηλαδή θεωρητικά και πρακτικά αποδεκτή η προσέγγιση αυτής της προοδευτικής πορείας της ανθρωπότητας, από την άγρια αθωότητα ή την αθώα αγριότητα προς ένα καλύτερο κόσμο, τότε αυτή η εμπειρία του παρελθόντος θα πρέπει να είναι, έστω μερικά, αλλά σταθερά και προοδευτικά βελτιούμενη, επαληθεύσιμη ή μη-διαψεύσιμη, όπως αυτό το παρελθόν διαμορφώθηκε, αλλά και ως ιστορία περισώθηκε και αποτυπώθηκε. Πεποίθησή μου και κεντρική ιδέα αυτού του βιβλίου είναι πως η ανθρωπότητα πορεύεται από καταβολής της, μέσα από μια εξελικτική διαδικασία εξανθρωπισμού και στην αριστοτελική γραμμή του «αεί ανθρωπεύεσθαι», στο φωτεινό μονοπάτι του Ουμανισμού, όχι βέβαια της φάρσας των ιερατείων και της υποκρισίας της «φιλάνθρωπης» μπουρζουαζίας, αλλά του Ουμανισμού των αγώνων και των οραμάτων των δημιουργικών δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού για ένα καλύτερο κόσμο. Και επειδή όλοι, οι κάθε λογής και κοπής σκοταδιστές και φωτοσβέστες προσπαθούν να βγάλουν την ανθρωπότητα από αυτή την πορεία και αρνούνται την ιστορική ύπαρξη και πορεία της ουμανιστικής ιδέας, γι’ αυτό θα προσπαθήσω να αναδείξω τους βασικότερους σταθμούς αυτής της πορείας, όπως οι διάφορες πηγές και η ιστοριογραφία μας τους παρουσιάζουν, ως διαχρονικές οδύνες της ανθρώπινης ιστορίας.  Και αν έχετε κάτι καλύτερο να προτείνετε μην το κρατάτε για τον εαυτό σας…

Κώστας Λάμπος

Για να ξέρουμε πού βαδίζουμε είναι αναγκαίο να γνωρίζουμε από πού ερχόμαστε και τι ζητάμε από την ιστορική μας αφετηρία μέχρι σήμερα. Στο βιβλίο αυτό, ο συγγραφέας μάς ταξιδεύει στις εξισωτικές κοινωνίες και τον «Πρωτόγονο Κομμουνισμό», την Αθηναϊκή Δημοκρατία, την Ιδανική Πολιτεία του Πλάτωνα, την Άριστη Πόλη του Αριστοτέλη, τα πρωτοχριστιανικά κοινόβια, το «Κράτος του Θεού», την Αγροτική Επανάσταση της Αγγλίας, την Κομμούνα της Θεσσαλονίκης, την Ουτοπία του Τόμας Μουρ, την Παρισινή Κομμούνα, το Πρόταγμα του Σοσιαλισμού, τη Συμβουλιακή Δημοκρατία, τα Ρώσικα Κοινόβια Μιρ, τα Κιμπούτς, την Κινέζικη Κομμούνα, τη Μεξικανική Επανάσταση, την Ισπανική Επανάσταση, τη Λαϊκή Εξουσία στην Ελλάδα, το Συνεταιριστικό Κίνημα και το Αγροτοβιομηχανικό συγκρότημα του Μοντραγκόν, το Γαλλικό Μάη, την Αυτοδιαχείριση στη Λατινική Αμερική, το Σάμμερχιλ, τη Μαριναλέντα και πολλούς ακόμα σταθμούς, μέχρι τα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα των αντικαθεστωτικών, των ‘αγανακτισμένων’, της Άμεσης Δημοκρατίας και της αλληλέγγυας και αχρήματης οικονομίας, που σηματοδοτούν τη σταθερή πορεία της Ανθρωπότητας προς την Άμεση Δημοκρατία και την Αταξική Κοινωνία, αφήνοντας την ίδια την Ιστορία να αναδείξει και να υποδείξει αυτή την εξελικτική πορεία ως τη μοναδική και ολοκληρωμένη απάντηση στη σημερινή καθολική συστημική κρίση, στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, στην καπιταλιστική βαρβαρότητα και στον φασιστικό παγκοσμιοκυβερνητικό ηγεμονισμό της.

Ο Κώστας Λάμπος δείχνει με σαφήνεια και τεκμηρίωση τη σταθερή εκατομμυριόχρονη εξέλιξη της Ανθρωπότητας προς έναν κόσμο κοινωνικής ισότητας και Άμεσης Δημοκρατίας, αποκαλύπτοντας την ιστορική αγωνία και τους αγώνες του Ανθρώπου και συνολικά των δυνάμεων της Εργασίας, της Eπιστήμης και του Πολιτισμού, για ένα καλύτερο κόσμο, ο οποίος δεν είναι μόνο επιθυμητός και αναγκαίος, αλλά σήμερα, στον 21ο αιώνα, είναι και εφικτός.

Ένα βιβλίο που μας βγάζει με ασφάλεια έξω από το λαβύρινθο των σκοταδιστικών μύθων και όλων των εξουσιαστικών ιδεολογιών, την νεοκλασική-νεοφιλελεύθερη τρομοκρατία-βαρβαρότητα και την κοινωνική κατάθλιψη-μοιρολατρία και μας οδηγεί στην ατομική και συλλογική αυτογνωσία, στη συνειδητοποίηση της θέσης μας στην κοινωνία και στην κατάκτηση της αυτοπεποίθησης πως μπορούμε να αλλάξουμε να πράγματα ώστε να ζούμε ειρηνικά και σε συνθήκες καθολικής ευημερίας ως ίσοι μεταξύ ίσων, ελεύθεροι και με αξιοπρέπεια. Ένα βιβλίο επίκαιρο, τολμηρό, καλογραμμένο, χρήσιμο και γεμάτο αισιοδοξία γιατί λύση υπάρχει, όχι στο Εγώ, αλλά στο Εμείς και όχι στο Επέκεινα αλλά στο Εδώ, στο Παντού και στο Τώρα. Ένα βιβλίο πρόκληση για ένα σύγχρονο και γόνιμο διάλογο, για κοινωνική-απελευθερωτική αντίσταση απέναντι στον καταστροφικό και απάνθρωπο καπιταλισμό σε όλες τις πιθανές παραλλαγές του.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

Πρόλογος Μανώλη Γλέζου

– 1. Βάζοντας σε τάξη τις σκέψεις μας – Ζούμε, σκεπτόμαστε και δρούμε στο ‘Βέλος του Χρόνου’ – Για την έννοια και τον ρόλο της ουτοπίας στην ιστορία – Για την έννοια και τη σχέση της οικονομίας με την κοινωνία – Η ανθρωπία ως ελεύθερη ατομική και συλλογική δημιουργικότητα – Η οικονομία ως συλλογική-κοινωνική ανθρωπία – Ταξική οικονομία εναντίον της κοινωνίας. Το μεγάλο σχίσμα – Η οικονομία ως ιδιωτική επιχειρηματικότητα και ταξική ιδεολογία – Αποϊδεολογικοποίηση και κοινωνικοποίηση της οικονομίας

2. Εξισωτικές κοινωνίες. Κοινωνίες της αθώας αγριότητας

3. Η Αθηναϊκή Δημοκρατία και η Ελληνική Αρχαιότητα – Η Άμεση Αθηναϊκή Δημοκρατία. Το κράτος του Δήμου – Δομή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας – Η Πόλις – Ο Δήμος – Το κύτταρο της Άμεσης Δημοκρατίας – Η Λαϊκή Συνέλευση. Το κύτταρο του Δήμου – Τα όργανα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας – Η Αγορά του Δήμου – Η Εκκλησία του Δήμου – Η Βουλή – Η Ηλιαία -Αρχές της Αθηναϊκής Δημοκρατίας – Η πολιτική ισονομία – Η κλήρωση και η εκλογή των οργάνων – Η εναλλαγή των μελών όλων των οργάνων – Η λογοδοσία και το ‘εύθυνο των αρχών’ – Κυρίαρχες αξίες στην Άμεση Αθηναϊκή Δημοκρατία – Τα αίτια της κατάρρευσης της Αθηναϊκής Δημοκρατίας:- 1. Η διατήρηση της δουλείας – 2. Η ατελής ισότητα μεταξύ των ‘ίσων’3. Πλουτοκρατία ενάντια στη Δημοκρατία 4. Η στρατηγική της ιμπεριαλιστικής ηγεμονίας – Το τέλος του ιστορικού κύκλου της Αθηναϊκής Δημοκρατίας – Η Λακεδαιμονίων Πολιτεία. Ο Δήμος του κράτους – Η ιδανική Πολιτεία του Πλάτωνα – Η Άριστη Πόλη του Αριστοτέλη – Το ‘Μαγικό σπήλαιο’ και η εικονική πραγματικότητα

4. Διαχρονική αναζήτηση της ισότητας – Η Πολιτεία του Ιάμβουλου και η επανάσταση του Ανδρόνικου – Τα πρωτοχριστιανικά κοινόβια – Η Πολιτεία του Θεού – Εξισωτικά κινήματα στον Μεσαίωνα – Το Δημοτικό Κίνημα του 11ου και 12ου αιώνα – Η Κομμούνα της Θεσσαλονίκης – Η λαϊκή επανάσταση στην Αγγλία – Η Ουτοπία του Thomas More – Η ‘Πολιτεία του Ήλιου’ – Το ρωσικό αγροτικό κοινόβιο Μιρ – Η Κομμούνα της Άνδρου – Το συνεταιριστικό ιδεώδες στη θεωρία και στην πράξη – Το ισραηλινό κοινόβιο Κιμπούτς. Ένας αιχμάλωτος θεσμός – Η μεξικανική Κομμούνα της Μπάχα Καλιφόρνια και της Μορέλος

5. Το πρόταγμα του Σοσιαλισμού – Η ‘Παρισινή Κομμούνα’. Η πρώτη απόπειρα – Η ‘Επανάσταση του 1905′. Η δεύτερη απόπειρα – Η Επανάσταση του 1917’. Η τρίτη απόπειρα

6. Απόπειρες σύνθεσης του Σοσιαλισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας – Απόπειρα Συμβουλιακής Δημοκρατίας στη Γερμανία – Απόπειρα Συμβουλιακής Δημοκρατίας στην Ιταλία – Η Κομμούνα της Κρονστάνδης – Οι μετασεισμικές δονήσεις του σοβιετικού κρατικοκαπιταλισμού – Οι Κομμούνες στην Ασία – Η Αγροτική Κομμούνα της Κίνας

7. Απόπειρες Αυτοδιαχείρισης – Summerhill: Ένα αυτοδιαχειριζόμενο σχολείο – Κολεκτιβισμός και αυτοδιαχείριση στην Ισπανία – Κοινοτισμός και λαϊκή εξουσία στην Ελλάδα – Κοινοτισμός στην Ελεύθερη Ελλάδα κατά την τουρκοκρατία – Η Λαϊκή Εξουσία στην Ελλάδα κατά τη γερμανική κατοχή – Ο ‘Κώδικας Ποσειδώνα’ και η Άμεση Λαϊκή εξουσία – Η Λαϊκή Συνέλευση – Η Επιτροπή Λαϊκής Αυτοδιοίκησης (ΕΛΑ) – Η Τομεακή Επιτροπή Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΤΕΛΑ) – Η Λαϊκή Δικαιοσύνη. Το Τοπικό Λαϊκό Δικαστήριο – Η Λαϊκή Δικαιοσύνη. Το Τομεακό Λαϊκό Δικαστήριο – Νομαρχιακή Εξουσία – Τα τσιφλίκια, ως Λυδία λίθος της γνησιότητας της επανάστασης – Η Κυβέρνηση του Βουνού (ΠΕΕΑ) – Η Άμεση Δημοκρατία της Μαριναλέντας της Ανδαλουσίας – Ο Γαλλικός Μάης – Η Λατινική Αμερική στον δρόμο της κοινωνικής απελευθέρωσης – Το Κίνημα των Chiapas και η ‘πολιτική από τα κάτω’ – Fabricas sin Patron (FaSinPa) – Trabalhadores sin Patron (TraSinPa)

8. Χαρτογραφώντας μια αχρήματη κοινωνία – Η επιστημονικοτεχνική επανάσταση – Το πρόβλημα της Δημοκρατίας στον 21ο αιώνα – Η μεγαλοπρεπής απάτη της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας – Η Μεγάλη Πορεία της Ανθρωπότητας προς την Αταξική Δημοκρατία – Τα Δίκτυα – Τα κοινωνικά Δίκτυα – Εναλλακτικά Δίκτυα – Χαριστικά Εναλλακτικά Δίκτυα – Σκέψεις για μια αχρήματη κοινωνία – Τράπεζες Χρόνου. Εναλλακτικές μορφές αχρήματων ανταλλαγών – Ο χρόνος ως χρήμα για μια κοινωνία χωρίς χρήμα – Η Νεολαία χαρτογραφεί έναν κόσμο χωρίς χρήμα – Η Ισότητα ως αναλλοίωτος πλούτος – Η Ενέργεια ως χρήμα για μια οικονομία χωρίς χρήμα

9. Ο Μύθος, η Παγίδα, το Όνειρο και το Πείραμα – Για τον μύθο της ελβετικής ‘Άμεσης Δημοκρατίας’ – Zeitgeist και Venus Project: Ένας Δούρειος Ίππος του 21ου αιώνα – Η ‘Όλβια Πολιτεία των Ρόδων’ – Ένας καινούργιος καλύτερος κόσμος γεννιέται «στ’ Απεράθου της Νάξου»

10. Η ιστορία κάνει Ταμείο: Απανθρωπιά εναντίον Ανθρωπίας – Το ‘Βέλος του Χρόνου’ και η Σταθερά του Ουμανισμού – Ανθρωπία. Η πρωταρχική ουσία του ανθρώπου και της κοινωνίας – Η Ανθρωπία ως Εργασία, Αλλοτρίωση, Κατάρα και ‘Ευλογία’ – Μισθωτή Εργασία και Κεφάλαιο – Η Εργασία ως έννοια, δομή και λειτουργία – Τα δύο πρόσωπα της διχοτομημένης εργασίας – Τα ‘αριστερά’ ιδεολογήματα και η ‘σοσιαλιστική’ επανάσταση – Κεφάλαιο και Ιδιοκτησία – Η αρχή και το τέλος της ατομικής ιδιοκτησίας

11. Ουμανισμός, το μέλλον της Ανθρωπότητας – Κοινωνία της Γνώσης και της Επίγνωσης ως υποκείμενο της ιστορίας – Άγνοια, σκοταδισμός και βία ως ‘μαμή’ της εξουσίας – Γιατί Ανθρωπισμός-Ουμανισμός; – Κοινοκτημοσύνη + Άμεση Δημοκρατία = Αταξική Κοινωνία – Ουμανιστική αποκαπιταλιστικοποίηση στο όνομα της Ανθρωπότητας – Αυτοαποκαπιταλιστικοποίηση στο όνομα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας – Αποκαπιταλιστικοποίηση της οικονομίας στο όνομα της Ισότητας – Αποκαπιταλιστικοποίηση της κοινωνίας στο όνομα της ελευθερίας – Αποκαπιταλιστικοποίηση του πλανήτη στο όνομα του Ουμανισμού

12. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Πλατείες και Άμεση Δημοκρατία – Ένας καινούργιος καλύτερος κόσμος γεννιέται – Πρόβα ή ψευδαίσθηση Άμεσης Δημοκρατίας; – Άμεση Δημοκρατία Τώρα και Παντού – Κίνημα Άμεσης Δημοκρατίας χωρίς ταυτότητα και στρατηγικό του στόχο δεν μπορεί να υπάρξει – Στις πλατείες της Άμεσης Δημοκρατίας δεν κινδυνεύει καμιά πατρίδα, αλλά ο καπιταλισμός – Ο καπιταλισμός είναι ο καρκίνος της ανθρωπότητας. Η άμεση δημοκρατία είναι το φάρμακο – Καπιταλισμός και Άμεση Δημοκρατία. Σχέσεις αδυναμίας συνύπαρξης

Ο Κώστας Λάμπος είναι Διδάκτορας της Σχολής Οικονομικών Επιστημών του Freie Universität Berlin.

Έχει διδάξει:

  • Ιστορία Οικονομικών Θεωριών και Οικονομική Ιστορία της Ευρώπης, στην ΑΒΣΘ, (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας),
  • Κράτος και αναπτυξιακή εμπειρία της Ελλάδας και Τεχνολογία και Εργασιακές σχέσεις , στην ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ,
  • Οικονομικό Προγραμματισμό και Συνεταιριστική Οικονομία στο ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ.