Δεκαπέντε μέρες σκληρής δουλειάς για μια Καραγκούνικη στολή

Εξίσου δύσκολες είναι και κάποιες Ηπειρώτικες όπως είναι του Ζαγορίου

Του Αποστόλη Ζώη

«Μια Καραγκούνικη στολή μπορεί να ξεκινήσει σήμερα αλλά να ολοκληρωθεί μετά από 15 μέρες με δέκα ώρες δουλειάς καθημερινά». Αυτά μας είπε η Βασιλική Ασημακοπούλου, η οποία διατηρεί εργαστήριο παραδοσιακών στολών στο χωριό Φανερωμένη στο νομό Τρικάλων, όπου και τη συναντήσαμε. Η γυναικεία φορεσιά, μας είπε η κ. Βασιλική είναι η πιο δύσκολη καθώς αποτελείται από πολλά κομμάτια και έχει περισσότερα κεντήματα, είναι πιο πλούσια, ενώ η αντρική μπορεί να «βγει» και σε δέκα μέρες καθώς έχει μόνο τα γιλέκια που έχουν το κέντημα. Όσον αφορά το κέντημα της γυναικείας φορεσιάς αναφέρει η κ. Βασιλική Ασημακοπούλου, μπορείς να ασχοληθείς κεντώντας από 3-4 ώρες, καθώς μετά εξαντλείσαι τόσο σωματικά όσο και πνευματικά γιατί είναι μια σύνθετη δημιουργία.

Για αυτό πρέπει να αλλάζεις, να κάνεις π.χ. το πουκάμισο, και εναλλακτικά να προχωρούν τα άλλα κομμάτια της στολής. Είναι η πιο δύσκολη στολή γιατί έχει πάρα πολύ κέντημα με κορδόνι, όπως εξίσου, σύμφωνα με την ίδια έχουν και κάποιες Ηπειρώτικες όπως είναι του Ζαγορίου.

Ως τόσο όμως η κ. Βασιλική σε συνολική συγκρότηση θεωρεί βασιλιά των στολών την Καραγκούνικη. Η Βασιλική Ασημακοπούλου ασχολήθηκε από μικρή ηλικία με την κοπτική – ραπτική και στον τομέα αυτό φοίτησε σε ανάλογα τμήματα, από τα οποία απέκτησε αντίστοιχο πτυχίο. Από μικρή ηλικία έβρισκε ενδιαφέρον στην παράδοση και ήταν μέλος των χορευτικών τμημάτων του Λαογραφικού Συλλόγου Καρδίτσας «Η Καραγκούνα». Σήμερα έχει συμπληρώσει είκοσι χρόνια σε αυτή τη δουλειά, λέγοντας πως το μεγάλο «όπλο» είναι η αγάπη για αυτή τη δουλειά. Τα βιώματα αυτά έστρεψαν το μεράκι της στον πλούτο της ελληνικής λαϊκής τέχνης των παραδοσιακών καραγκούνικων ενδυμασιών – την οποία λάτρεψε -καθώς και ενδυμασιών άλλων περιοχών. Το 1990 παντρεύτηκε με τον επίσης λάτρη της ελληνικής παράδοσης Αντώνη Παπαμιχαήλ από την Φανερωμένη Τρικάλων. Μάλιστα η ίδια παντρεύτηκε με την καραγκούνικη νυφική ενδυμασία, όπως επίσης και ο σύζυγος της, με πιστό παραδοσιακό αντίγραφο, με πρότυπο την ενδυμασία του ήρωα του 1821 στρατηγού Ι. Μακρυγιάννη που αποτελούν όντως αξιοζήλευτα δείγματα λαϊκής τέχνης, όπως η ίδια εξηγεί και διευκρινίζει. Επί 15 και πλέον έτη επιμελείται το βεστιάριο του -διακεκριμένου στην πιστότητα των χορών αλλά και παραδοσιακών ενδυμασιών -Λαογραφικού Συλλόγου Τρικάλων «Οι Θεριστάδες». Η κ. Ασημακοπούλου πέραν από τα σεμινάρια και ημερίδες, τις οποίες παρακολούθησε πάνω στο αντικείμενο του παραδοσιακού κεντήματος, μαθήτευσε για ένα σεβαστό χρονικό διάστημα στον πιο διακεκριμένο και έμπειρο ελληνοράφτη της Θεσσαλίας κ. Βασίλειο Αραμπατζή (μοναδικό σήμερα πανελληνίως στην κατασκευή καραγκούνικων ενδυμασιών με εμπειρία 80 και πλέον ετών). Το 2009 βρήκε την ευκαιρία για μια αποκορύφωση έκφρασης της αγάπης της προς την τοπική λαϊκή τέχνη κεντητικής. Συνέλαβε την ιδέα να λειτουργήσει ένα παραδοσιακό εργαστήρι στον ήδη σχεδόν οργανωμένο χώρο, όπου ασχολείτο έτσι κι αλλιώς πολλές ώρες καθημερινά. Αποτέλεσμα όλης αυτής της δράσης είναι η δημιουργία του υπάρχοντος σήμερα παραδοσιακού εργαστηρίου στην Φανερωμένη Τρικάλων. Ένα εργαστήριο πλήρως εξοπλισμένο σε έναν άνετο χώρο μέσα σε φυσικό περιβάλλον, όπου τηρεί όλες τις προδιαγραφές του είδους. Εδώ η κ. Βασιλική δημιουργεί και παράγει, λαϊκή τέχνη. Κατασκευάζει πιστά αντίγραφα ενδυμασιών απ’ όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, επισκευάζει και συντηρεί με σεβασμό αυθεντικές παραδοσιακές ενδυμασίες και οικογενειακά ενδυματολογικά κειμήλια. Κατασκευάζει επίσης στολές σε όλα τα μεγέθη, για όλα τα φάσματα των ηλικιών με ιδιαίτερη ειδίκευση στις τοπικές καραγκούνικες αλλά και στις βλάχικες ενδυμασίες όλων των περιοχών. Αναλαμβάνει τον εξοπλισμό βεστιαρίων παραδοσιακών συλλόγων και διαθέτει αξιόλογες σειρές για ενοικιάσεις. Όσον αφορά το κόστος μιας «καλής» Καραγκούνικης στολής αυτό φτάνει στα 1200 ευρώ, λέει η κ. Βασιλική λέγοντας πως το ενδιαφέρον εστιάζεται και σε ιδιώτες, οι οποίοι θεωρούνται «μερακλήδες». Επίσης υπάρχουν και κάποιοι που έχουν από τη μητέρα τους ένα ή δύο κομμάτια και θέλουν να συμπληρώσουν, όπως και άλλοι που θέλουν να τη συντηρήσουν, έχοντάς την κληρονομήσει από συγγενείς. Το πιο δύσκολο κομμάτι της Καραγκούνικης στολής είναι ο σαγιάς, το γιλέκο, και η χρυσή ποδιά, αλλά και το πουκάμισο ενώ τα υπόλοιπα είναι περισσότερο υπόθεση ραπτικής και παρά κεντήματος. Μιλώντας για την Καραγκούνικη στολή ο κ. Αντώνης Παπαμιχαήλ, σύζυγος της κ. Βασιλικής, από τη δική του εμπειρία μας είπε πως, οι σύλλογοι δύσκολα νοικιάζουν Καραγκούνικες στολές καθώς είναι ακριβές, και δεν τους συμφέρει, αλλά και λόγω του ότι τα κομμάτια είναι πολλά και υπάρχει δυσκολία στον τρόπο «σωστής» ένδυσης αυτών. Η κ. Ασημακοπούλου πιστεύει ότι πρέπει να βοηθήσουμε τα παιδιά να γνωρίσουν τις ρίζες τους και μέσα από τις Ελληνικές παραδοσιακές ενδυμασίες, τονίζοντας πως αυτή η προοπτική τον τελευταίο καιρό βρίσκεται σε καλό δρόμο.