Η κρίση που αντιμετωπίζει η πολιτική αεροπορία λόγω του πολέμου στο Ιράν είναι ελάχιστα αισθητή. Σε όλο τον κόσμο, υπάρχει συναγερμός για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου και τις ελλείψεις κηροζίνης. Οι τιμές των εισιτηρίων αυξάνονται και οι πτήσεις ακυρώνονται.
Οι διοργανωτές της εμπορικής έκθεσης, ωστόσο, γιορτάζουν μια «ILA των ρεκόρ», όπως δήλωσε ο Μίκαελ Σέλχορν, πρόεδρος της Γερμανικής Ένωσης Αεροδιαστημικών Βιομηχανιών, στην τελετή έναρξης. Ενώ το 2024 συμμετείχαν 600 εκθέτες από 31 χώρες, φέτος υπάρχουν περισσότεροι από 750 εκθέτες από 37 χώρες. «Όλες οι αίθουσες έχουν κλείσει από τον Νοέμβριο, 300 πολιτικές αντιπροσωπείες από όλον τον κόσμο επισκέπτονται το Βερολίνο», δήλωσε ο Σέλχορν.
Οι στρατιωτικοί εξοπλισμοί στο επίκεντρο
Η προσοχή εστιάζεται φέτος στην αμυντική βιομηχανία. Εκτός από τις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις (Bundeswehr), τον μεγαλύτερο εκθέτη, όλοι οι μεγάλοι κατασκευαστές εκπροσωπούνται σε περίοπτη θέση: από τον κατασκευαστή αεροσκαφών Airbus και τον γερμανικό γίγαντα άμυνας Rheinmetall έως την Hensoldt, η οποία ειδικεύεται σε εξαιρετικά πολύπλοκα συστήματα αισθητήρων και τεχνολογία ραντάρ, και την ευρωπαϊκή αμυντική εταιρεία MDBA, τα πιο περιζήτητα προϊόντα της οποίας περιλαμβάνουν κατευθυνόμενους πυραύλους.
Σε περιόδους πολέμου και παγκόσμιων απειλών, η βιομηχανία κάνει ολοένα καλύτερες δουλειές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα μη επανδρωμένα συστήματα, ειδικά στα drones. Αυτό που κάποτε ξεκίνησε ως παιχνίδι για τον ελεύθερο χρόνο είναι τώρα μια βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Στο «Κλουβί Drone», ένα κλουβί που περικλείεται από δίχτυ, ένας στρατιώτης της Μπούντεσβερ πετάει ένα μικροσκοπικό drone παρατήρησης. Το όνομά του: Black Hornet 4. Παρέχει ευκρινείς εικόνες και μπορεί να ανιχνεύσει πηγές θερμότητας στο έδαφος. Το drone είναι τόσο μικρό, που μετά την επίδειξη εξαφανίζεται μέσα σε δευτερόλεπτα σε ένα κουτί που ο πιλότος του drone φοράει σε ένα λουράκι γύρω από τον λαιμό του.
Αυτόνομα συστήματα ως τεχνολογία αιχμής
Ένα μεγαλύτερο drone, αποδεδειγμένα «ικανό για την πρώτη γραμμή του μετώπου», παρουσιάζεται από την κοινοπραξία Γερμανίας-Ουκρανίας Quantum Frontline Industries. Αυτό το μοντέλο μπορεί να πετάξει έως και 20 χιλιόμετρα και να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο έως και τεσσάρων κιλών. Είναι σαφές ότι η εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει ενσωματωθεί σε αυτήν την εξέλιξη. Η εταιρεία υψηλής τεχνολογίας Quantum Systems με έδρα το Μόναχο, που ιδρύθηκε το 2015, παίζει βασικό ρόλο στην υποστήριξη των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Οι αναταραχές στον αμυντικό τομέα είναι σαφώς ορατές στην ILA: Νέες, ευέλικτες εταιρείες βρίσκονται συχνά στην πρώτη γραμμή όσον αφορά την τεχνολογία drone ή τις εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης – και εκπροσωπούνται εκτεταμένα. Οι νεοσύστατες εταιρείες άμυνας Helsing και Stark Defense, για παράδειγμα, έχουν ήδη εξασφαλίσει σημαντικές συμβάσεις από τις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις – για μαχητικά drones μιας χρήσης, τα λεγόμενα «περιπλανώμενα πυρομαχικά». Στην εμπορική έκθεση, προωθούν περαιτέρω μη επανδρωμένα συστήματα με αυτόνομες λειτουργίες, τα οποία είναι πιθανό να διαδραματίσουν ολοένα πιο σημαντικό ρόλο σε μελλοντικά πολεμικά σενάρια.
Οι «πολιτικές» εταιρείες θέλουν, επίσης, να επωφεληθούν. Χάρη στον κατακόρυφα αυξημένο γερμανικό αμυντικό προϋπολογισμό, που φέτος αναμένεται να φτάσει τα 108 δισεκατομμύρια ευρώ, μια ατμόσφαιρα χρυσοθήρα εξαπλώνεται στη φετινή έκθεση. Εταιρείες από εντελώς διαφορετικούς τομείς προσπαθούν να πάρουν ένα κομμάτι της τεράστιας πίτας. Αυτό περιλαμβάνει, για παράδειγμα, την εδραιωμένη εταιρεία Heidelberger Druck, της οποίας η βασική δραστηριότητα είναι η κατασκευή τυπογραφικών πιεστηρίων – και η οποία τώρα προσφέρει συστήματα άμυνας από drones μέσω θυγατρικής. «Αναζητούμε έναν δεύτερο πυλώνα, επειδή η κλασική επιχείρηση τυπογραφικών πιεστηρίων υπόκειται σε οικονομικές διακυμάνσεις», δήλωσε στην DW ο Ματίας Ρέσλινγκ, διευθυντής εγκαταστάσεων της εταιρείας στο Βρανδεμβούργο αν ντερ Χάβελ. «Χρειαζόμαστε κάτι για να συνεχίσουμε να αναπτυσσόμαστε. Και εκεί έρχεται η αγορά της άμυνας, η οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι ακόμη ανεκμετάλλευτη».
Αμυντικές εταιρείες αυξάνουν την παραγωγή
Το περίπτερο της Diehl Defence, η οποία παρουσιάζει μια νέα έκδοση του συστήματος αεράμυνας «Iris-T», είναι επίσης γεμάτο. Αυτό το σύστημα δεν χρησιμοποιείται μόνο από τις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά έχει και μεγάλη ζήτηση διεθνώς. «Είμαστε ήδη καλυμμένοι για τα επόμενα χρόνια», αναφέρει ο Χάραλντ Μπούσεκ, Διευθύνων Σύμβουλος για τα προγράμματα και τα προϊόντα της εταιρείας. Τα σημάδια δείχνουν ανάπτυξη: Η οικογενειακή επιχείρηση επενδύει έως και 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ στην επέκταση των εγκαταστάσεών της, των νέων αιθουσών παραγωγής και των μηχανημάτων της. Εκτός από τις δέκα χώρες που είναι ήδη πελάτες, έχουν εμφανιστεί και άλλες: «Ο πόλεμος στο Ιράν, φυσικά, έχει επίσης αντίκτυπο. Έχουμε ήδη λάβει κλήσεις από άλλες χώρες για να ξεκινήσουμε συζητήσεις», εξηγεί ο Μπούσεκ.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει νέα στρατηγική αεροπορίας
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δηλώνει ικανοποιημένος με την ισχυρή επιχειρηματική απόδοση των γερμανικών εταιρειών. Στην τρέχουσα οικονομική κρίση, η αεροπορική βιομηχανία αποτελεί αξιοσημείωτη εξαίρεση. Σύμφωνα με το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομίας και Ενέργειας, η ανάπτυξη έφτασε το 19% το 2025 και ο αριθμός των εργαζομένων αυξήθηκε σε 130.000. Στην Έκθεση ILA του Βερολίνου, ο Μερτς φάνηκε εντυπωσιασμένος από τα ρεκόρ πωλήσεων και το ρεκόρ στην απασχόληση. «Η αεροδιαστημική είναι μια βασική στρατηγική βιομηχανία», δήλωσε μετά την περιήγησή του στην εμπορική έκθεση, αναφερόμενος στη νέα στρατηγική αεροπορίας της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, η οποία για πρώτη φορά περιλαμβάνει και τον στρατιωτικό τομέα. «Η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής. Εξετάζουμε μαζί τις αεροπορικές μεταφορές, την αεροπορική βιομηχανία και τη στρατιωτική αεροπορία».
Συνολικά 35 δισεκατομμύρια ευρώ πρόκειται να δαπανηθούν για αμυντικές δράσεις τα επόμενα χρόνια. Ο Μερτς εξέφρασε την ελπίδα του στην ILA ότι η ISAR Aerospace θα καταφέρει να εκτοξεύσει έναν πύραυλο-φορέα ήδη από τον Ιούνιο.
Η εναέρια κυκλοφορία αναμένεται να αυξηθεί
Η στρατηγική στοχεύει, επίσης, ρητά στην ενίσχυση της πολιτικής αεροπορίας. Οι προβλέψεις προβλέπουν διπλασιασμό της εναέριας κυκλοφορίας έως το 2050. «Περισσότερα από 40.000 νέα αεροσκάφη θα χρειαστούν παγκοσμίως τα επόμενα 20 χρόνια», δήλωσε ο Μερτς. Η ευρωπαϊκή εταιρεία Airbus αναμένεται να επωφεληθεί ιδιαίτερα από αυτό. Ωστόσο, ο καγκελάριος επεσήμανε προς την πλευρά της Γαλλίας ότι οι αυξανόμενες επενδύσεις από τη γερμανική πλευρά πρέπει να αντικατοπτρίζονται και στις εγκαταστάσεις παραγωγής: «Η επόμενη γενιά αεροσκαφών μικρών και μεσαίων αποστάσεων θα πρέπει να κατασκευαστεί και πάλι στη Γερμανία, με την ευθύνη του προγράμματος στο Αμβούργο», δήλωσε ο Μερτς στην ILA.
Οι περιβαλλοντικές ομάδες επικρίνουν τη νέα στρατηγική αεροπορίας ως υπερβολικά επικεντρωμένη στην οικονομική ανάπτυξη. Η προστασία του κλίματος παραμελείται. Θεωρητικά, η Airbus θα μπορούσε σύντομα να κατασκευάζει αεροσκάφη στο Αμβούργο που πετούν κλιματικά ουδέτερα. Αλλά λείπουν κρίσιμες προϋποθέσεις. «Η υποδομή για αεροσκάφη που κινούνται με υδρογόνο δεν έχει ακόμη τεθεί σε εφαρμογή», δήλωσε ο οικονομικός διευθυντής της Airbus, Τόμας Τέπφερ, στην ILA. Οι απαραίτητες ποσότητες πράσινου υδρογόνου δεν είναι ακόμη διαθέσιμες. Επιπλέον, τα τζετ δεν μπορούν να ανεφοδιαστούν σε αεροδρόμια. Ο Τέπφερ υποθέτει ότι αυτό δεν θα συμβεί νωρίτερα από τις αρχές έως τα μέσα της δεκαετίας του 2030.
Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός
