Γράφει ο συνεργάτης Βαγγέλης Πάλλας.

Ένα νέο σύμφωνο ανάμεσα στη γεωργία και την κοινωνία

Η κοινή γεωργική πολιτική τίθεται στην υπηρεσία όλων των ευρωπαίων πολιτών. Παρέχει τη δυνατότητα να αξιοποιείται στο έπακρο το γεωργικό δυναμικό των είκοσι επτά χωρών που είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά το 2013, η πολιτική αυτή θα αποτελέσει το αντικείμενο μεταρρύθμισης κατά τρόπο που να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη οι νέες προκλήσεις σε θέματα διατροφής, αειφόρου αξιοποίησης των φυσικών πόρων και οικονομικής ανάπτυξης του συνόλου των αγροτικών εδαφών.

 500 εκατομμύρια πολίτες

Η Ευρώπη είναι μια γη αφθονίας. Χάρη στην κοινή γεωργική πολιτική, η γεωργία είναι σε θέση να αντιμετωπίζει με επιτυχία τα απρόοπτα του κλίματος και της οικονομίας. Οι γεωργοί εφοδιάζουν τους ευρωπαίους καταναλωτές με προϊόντα υγιεινά, ποιοτικά και σε επαρκείς ποσότητες. Η επιτυχία αυτή, ανανεούμενη κάθε χρόνο τα τελευταία 50 συναπτά έτη, δεν πρέπει να μας κάνει να παραβλέπουμε μια μεγάλη πρόκληση: μέχρι το 2050, θα πρέπει να έχει διπλασιαστεί η παγκόσμια παραγωγή για να τραφούν 9 δισεκατομμύρια ανθρώπινα στόματα.

170 εκατομμύρια εκτάρια

Η Ευρώπη είναι μια γη που ευνοεί τη γεωργία. Η επισιτιστική μας ασφάλεια οφείλεται στην αξιοποίηση του μισού της έκτασης του ευρωπαϊκού εδάφους και ποσοστού έως και 80 % του πόσιμου νερού σε μερικές περιφέρειες. Η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας, απαιτούν να μειωθεί στο ελάχιστο το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της γεωργίας – βέβαια επιτρέποντάς της παράλληλα να συνεχίσει την παραγωγή τροφίμων. Πρέπει, με κάτι λιγότερο, να παράγουμε περισσότερα. Οφείλουμε να κληροδοτήσουμε στις μελλοντικές γενεές φυσικούς πόρους υγιείς, κατά τρόπο που να μπορούν αυτές με τη σειρά τους να κατοχυρώνουν τη δική τους επισιτιστική ασφάλεια.

17,5 εκατομμύρια θέσεις απασχόλησης

Η Ευρώπη είναι μια γη με παράδοση στη γεωργία. Όμως, μέσα σε δέκα χρόνια, η Ευρώπη έχει χάσει το ένα τέταρτο των παραγωγών της. Το σφρίγος κάθε κοιλάδας, κάθε πεδιάδας, βασίζεται σε μια πολύπλοκη οικονομική δυναμική στο πλαίσιο της οποίας η γεωργική παραγωγή αναμειγνύεται με τη διαφοροποίηση προς άλλες δραστηριότητες. Η γεωργία αποτελεί τον ουσιώδη κρίκο για να διατηρηθεί η κοινωνική, πολιτιστική, οικονομική και περιβαλλοντική ισορροπία των εδαφικών περιοχών. Η ενθάρρυνση των νέων γεωργών και η διασφάλιση της ανανέωσης των γενεών στην ύπαιθρο αποτελούν μια αυθεντική πρόκληση για το αύριο.

Μια δικαιότερη γεωργική πολιτική

Η γεωργία αλλάζει, η Ευρώπη εξελίσσεται. Οι ενισχύσεις που χορηγούνται στους αγρότες σφραγίζουν ένα πραγματικό συμβόλαιο μεταξύ γεωργίας και κοινωνίας. Οι στηρίξεις αυτές πρέπει να είναι καλύτερα στοχευμένες, καλύτερα κατανεμημένες ώστε να κινητοποιούνται οι γεωργίες όλων των χωρών μελών. Πρέπει να συνεκτιμάται καλύτερα η πολυφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 χωρών μελών, όπως επίσης και το οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο μέσα στο οποίο δραστηριοποιούνται οι αγρότες. Θα πρέπει να ενισχυθεί ο δυναμισμός των μικρών οικογενειακών εκμεταλλεύσεων και να στηριχθεί η εγκατάσταση νέων αγροτών.

Μια κοινή γεωργική πολιτική υψηλότερων επιδόσεων

Ο πλανήτης μας κινείται, η Ευρώπη προσαρμόζεται. Η γεωργία οφείλει να είναι ανταγωνιστική τόσο σε οικονομικό όσο και σε οικολογικό επίπεδο. Είναι ουσιώδους σημασίας να εξασφαλιστεί η οικο-ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Πρέπει να δημιουργηθεί μια στήριξη με την παροχή κινήτρων, η οποία θα συνοδεύει τους γεωργούς στην κατεύθυνση αυτή. Στόχος της: να διευκολύνει την έρευνα της μακροπρόθεσμης παραγωγικότητας μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της γεωργίας στο σήμερα και στο αύριο. Τα μέτρα στήριξης των παραγωγών που είναι εγκατεστημένοι σε ιδιαίτερα ευπαθείς περιοχές πρέπει επίσης να παγιωθούν.

Μια πιο αποτελεσματική κοινή γεωργική πολιτική

Η οικονομία μεταβάλλεται, η Ευρώπη προχωρεί. Σε ένα παγκοσμιοποιημένο κόσμο, οι νέοι μηχανισμοί πρέπει να επιτρέψουν στην ευρωπαϊκή γεωργία να εκφράσει όλη την πολυφωνία της. Τα τοπικά μοντέλα συνεργασίας και οργάνωσης της παραγωγής, της πώλησης και της προώθησης γεωργικών προϊόντων πρέπει να ενισχύσουν τη θέση των γεωργών στο πλαίσιο της διατροφικής αλυσίδας, και να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας διαβίωσης στις αγροτικές περιοχές. Πρέπει να ενθαρρυνθεί η ίδρυση συνεταιριστικών κα ασφαλιστικών ταμείων με σκοπό να υπερνικούνται πιο εύκολα οι κρίσεις.

Μια πιο καινοτόμος κοινή γεωργική πολιτική

Η έρευνα προοδεύει, η Ευρώπη καινοτομεί. Δεν υπάρχει βιώσιμη ανταγωνιστικότητα χωρίς καινοτομία και εκσυγχρονισμό της γεωργίας. Θα πρέπει να κινητοποιηθούν νέα κεφάλαια ώστε να σπάσουν οι φραγμοί που μπορεί να παρεμβάλλονται μεταξύ του κόσμου της επιστήμης και του γεωργικού κόσμου. Πρέπει να ενθαρρυνθεί η καινοτομία στους τομείς της γεωπονίας και των γεωργικών τροφίμων ώστε να αντιμετωπισθεί η κλιματική αλλαγή και η απώλεια βιοποικιλότητας. Πρέπει, στον γεωργικό τομέα, να υπάρξουν περισσότερες επενδύσεις για την επαγγελματική εκπαίδευση και τη διάδοση των γνώσεων.

ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ Η ΚΟΙΝΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ (ΚΓΠ);

Η ΚΓΠ χρειάζεται αναμόρφωση για τους εξής λόγους:

  • για να μπορεί ν’ αντιμετωπίζει καλύτερα προκλήσεις όπως:
  • η επισιτιστική ασφάλεια,
  • η κλιματική αλλαγή και η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων,
  • η μέριμνα για την ύπαιθρο και η αναζωογόνηση της αγροτικής οικονομίας,
  • για να βοηθήσει τον αγροτικό τομέα να γίνει ανταγωνιστικότερος και να μπορέσει ν’ αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση και την ολοένα μεγαλύτερη αστάθεια των τιμών παραγωγού, για να γίνει η εν λόγω πολιτική δικαιότερη, οικολογικότερη, αποδοτικότερη, αποτελεσματικότερη και πιο κατανοητή.

 

ΠΟΙΟΙ ΘA ΩΦΕΛΗΘΟΥΝ ΚΑΙ ΠΩΣ;

  • Όλοι θα ωφεληθούν από τη μεγαλύτερη επισιτιστική ασφάλεια, τη βελτίωση του περιβάλλοντος, την ενίσχυση των δράσεων για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την αναζωογόνηση της υπαίθρου.
  • Οι αγρότες και οι αγροτικές περιοχές θα ωφεληθούν από την άσκηση μιας πιο ισόρροπης, δίκαιης και σταθερής πολιτικής, καθώς και από νέες ευκαιρίες επενδύσεων.

 

ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΗΦΘΕΙ ΔΡΑΣΗ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ EE;

Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο αγροτικός τομέας της EE δεν περιορίζονται μόνο στα εθνικά σύνορα κάθε χώρας. Γι’ αυτό χρειάζονται κοινοί κανόνες και κοινή δράση, ιδίως όσον αφορά τον διατροφικό εφοδιασμό.

Οι αγρότες όλων των κρατών μελών ανταγωνίζονται μεταξύ τους στην ενιαία αγορά της EE, γι’ αυτό θα πρέπει η τελευταία να εξασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού και ομαλές συνθήκες λειτουργίας της αγοράς.

ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ OA ΑΛΛΑΞΕΙ;

Για ν’ αντιμετωπιστούν οι παραπάνω δυσκολίες θα πρέπει να αλλάξουν όλες οι συνιστώσες της ΚΓΠ.

Οι άμεσες πληρωμές στους αγρότες θα έχουν τα εξής πλεονεκτήματα:

  • θα αντικατοπτρίζουν καλύτερα την κοινωφελή υπηρεσία που παρέχουν οι αγρότες (π.χ. τις προσπάθειές τους για την προστασία του περιβάλλοντος),
  • θα στηρίζουν τη γεωργική δραστηριότητα ακόμα και στις πιο μειονεκτούσες περιοχές,
  • θα κατανέμονται δικαιότερα και θα απευθύνονται κυρίως σε δραστήριους αγρότες.
  • Θα απλουστευθούν τα μέσα διαχείρισης της αγοράς.

Η πολιτική ανάπτυξης της υπαίθρου θα εστιάζει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την προώθηση της καινοτομίας.

Θα δημιουργηθούν νέες δυνατότητες για να μπορούν οι αγρότες ν’ αντιμετωπίζουν την αστάθεια των τιμών και του εισοδήματος.

ΠΟΤΕ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΝΑ ΤΕΘΕΙ ΣΕ ΙΣΧΥ Η ΠΡΟΤΑΣΗ;

Οι προτάσεις για νέους κανόνες πρόκειται να υποβληθούν στο τέλος του 2012. Οι νέοι κανόνες προβλέπεται ότι θα αρχίσουν να ισχύουν το 2014.