Ισότιμη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη

Το σχέδιο Averroes.

Γράφει ο δημοσιογράφος Βαγγέλης Πάλλας.

Οι μετανάστες χωρίς χαρτιά και οι αιτούντες άσυλο κινδυνεύουν περισσότερο να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας και έχουν δυσχερέστερη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη απ’ ό,τι ο υπόλοιπος πληθυσμός.

Το σχέδιο Averroes χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα της ΕΕ για τη Δημόσια Υγεία. Το διαχειρίζεται η διεθνής οργάνωση Γιατροί του Κόσμου, σκοπός της οποίας είναι να βελτιώσει την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη των αιτούντων άσυλο και των παράνομων μεταναστών στην ΕΕ και να επισημάνει τη δεινή κατάσταση των ευάλωτων αυτών ομάδων.

 

Υγειονομική περίθαλψη για τους παράνομους μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο (δίκτυο HUMA)

Το σχέδιο προωθεί την ανάπτυξη ενός δικτύου μη κυβερνητικών οργανώσεων με την ονομασία HUMA, με σκοπό την άμεση πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη σε 16 χώρες της ΕΕ. Οι οργανώσεις HUMA υποστηρίζουν το δικαίωμα των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο να έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη χωρίς να υφίστανται διακρίσεις εξαιτίας του νομικού καθεστώτος και των οικονομικών τους μέσων.

 

Ευαισθητοποίηση σχετικά με τη δεινή κατάσταση των μεταναστών

Στο πλαίσιο του σχεδίου Averroes, εκδόθηκαν τρεις εκθέσεις για την υγεία των μεταναστών. Χάρη στην απευθείας συνεργασία με τους μετανάστες, διαπιστώθηκε η πραγματική κατάσταση της υγείας τους και δόθηκαν τεκμηριωμένα στοιχεία για τα εμπόδια στην υγειονομική περίθαλψη.

Τα προβλήματα τέθηκαν υπόψη των εθνικών και ευρωπαϊκών αρχών, των εργαζομένων στον τομέα της υγείας και του κοινού, μέσω συνεδρίων, εκδόσεων και ενός ειδικά αφιερωμένου ιστότοπου.

Η έκθεση φωτογραφίας «Exile Exit?» που διοργάνωσαν οι Γιατροί του Κόσμου έκανε τον γύρο της Ευρώπης και παρουσίασε τις συνθήκες διαβίωσης και τις δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας που αντιμετωπίζουν οι παράνομοι μετανάστες.

 

Δήλωση για την καταπολέμηση των διακρίσεων όσον αφορά την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη

Το διάστημα 2010-2011, περισσότερες από 140 ευρωπαϊκές οργανώσεις που αντιπροσωπεύουν πάνω από 3 εκατομμύρια εργαζομένους στον τομέα της υγείας εμπνεύστηκαν από το δίκτυο Averroes και υπέγραψαν δήλωση κατά της διακριτικής πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη.

 

Η δήλωση θέτει τέσσερις στόχους:

  • οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας να μπορούν να αποφασίζουν, σε κάθε περίπτωση, για το είδος και το επίπεδο περίθαλψης που χρειάζονται οι ασθενείς, με βάση αποκλειστικά την ιατρική διάγνωση, ανεξάρτητα από το καθεστώς των ασθενών
  • τα έξοδα υγειονομικής περίθαλψης των παράνομων μεταναστών να καλύπτονται από το δημόσιο σε περίπτωση που αυτοί δεν μπορούν να πληρώσουν
  • να μην καταγγέλλονται στις αρχές οι παράνομοι μετανάστες που ζητούν περίθαλψη
  • να εξαλειφθούν όλα τα θεσμικά εμπόδια που εμποδίζουν τους εργαζομένους στον τομέα της υγείας να παρέχουν υγειονομική περίθαλψη σε ευάλωτες ομάδες, όπως οι παράνομοι μετανάστες.

Η δράση των Γιατρών του Κόσμου συνέβαλε στην έγκριση, τον Μάρτιο του 2011, του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το οποίο καλούνται τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα κατά των ανισοτήτων όσον αφορά την πρόσβαση των παράνομων μεταναστών στην υγειονομική περίθαλψη.

Το σχέδιο Averroes έχει δείξει ότι υπάρχει πραγματική ανάγκη να παρέχεται περίθαλψη σε παράνομους μετανάστες στην ΕΕ οι οποίοι είναι σοβαρά άρρωστοι και δεν έχουν πρόσβαση σε κατάλληλη περίθαλψη στη χώρα καταγωγής τους, καθώς και προστασία από απελάσεις.

Φάρμακα και θεραπευτική αγωγή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αποφασισμένη να διασφαλίσει ένα υψηλό επίπεδο προστασίας,  ανταγωνιστικότητας και καινοτομίας στον τομέα της δημόσιας υγείας.

Σε ό,τι αφορά τα φάρμακα και τη θεραπευτική αγωγή, η ΕΕ επιδιώκει κυρίως να διασφαλίσει:

  • την πρόσβαση σε φάρμακα σε προσιτές τιμές
  • την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων
  • τη βελτίωση της ποιότητας και της διάδοσης των πληροφοριών στους πολίτες, ώστε αυτοί να είναι σε θέση να παίρνουν τις σωστές αποφάσεις.

Το Φόρουμ για το Φάρμακα είναι μια υψηλού επιπέδου πλοτφόρμα συζήτησης που υποστηρίζεται από ομάδες εμπειρογνωμόνων.  Κατά τις συνεδριάσεις του διατυπώνονται συστάσεις και ανταλλάσσονται οι βέλτιστες πρακτικές με σκοπό:

  • την καλύτερη συνεργασία μεταξύ της φαρμακοβιομηχανίας, των φορέων υγείας και των κρατών της ΕΕ
  • την υποστήριξη των κοινωνικών στόχων και των στόχων της δημόσιος υγείας
  • τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της φαρμακοβιομηχανίας.

Μεταξύ των δραστηριοτήτων της ΕΕ περιλαμβάνονται:

  • η προώθηση της έρευνας και της ανάπτυξης καινοτόμων θεραπευτικών αγωγών
  • η διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των φαρμάκων στην αγορά της ΕΕ
  • ο εντοπισμός των κυριότερων επιστημονικών κενών που απαιτούν επειγόντως περαιτέρω έρευνα και κατάρτιση ερευνητικού σχεδίου
  • η αδειοδότηση και παρακολούθηση των φαρμακευτικών προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά
  • η συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων που συμβουλεύει τα κράτη της ΕΕ για την ποιότητα, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των φαρμακευτικών προϊόντων
  • πρωτοβουλίες γιο τη βελτίωση της πρόσβασης σε βασικό φάρμακα στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Ασφαλής αιμοδοσία και μεταμόσχευσηοργάνων

Οι κοινοί κανόνες και διαδικασίες ποιότητας και ασφάλειας για την αιμοδοσία, τη μετάγγιση αίματος ή τη μεταμόσχευση ιστών είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση του ίδιου υψηλού επιπέδου προστασίας για τους ασθενείς σε όλα τα κράτη μέλη και για την εγγύηση της συνεργασίας σε περίπτωση ελλείψεων.

Σώζουν ζωές, δεν απειλούν ζωές

Οι μεταγγίσεις αίματος χρησιμοποιούνται τόσο σε έκτακτα ιατρικά περιστατικά όσο και σε χειρουργικές επεμβάσεις ρουτίνας. Ο συνεχής ανεφοδιασμός αίματος είναι αναγκαίος διότι δεν μπορεί να αποθηκευτεί παρά μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα προτού χρησιμοποιηθεί. Για την πρόληψη της μετάδοσης νοσημάτων, το αίμα πρέπει να είναι ασφαλές και υψηλής ποιότητας.

Ως βιολογική ουσία, το αίμα και τα συστατικά του ενέχουν εγγενή κίνδυνο πρόκλησης αντίδρασης σε ασθενείς που υποβάλλονται σε μετάγγιση. Ασθένειες όπως η ηπατίτιδα και το AIDS μπορούν να μεταδοθούν μέσω του αίματος. Για την πρόληψη τέτοιων συνεπειών, είναι ζωτικής σημασίας η προσεκτική εξέταση του αίματος.

Η ΕΕ έχει θέσει πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας για τη συλλογή, εξέταση και αποθήκευση του ανθρώπινου αίματος. Πριν γίνουν αποδεκτές οι δωρεές, πραγματοποιούνται υποχρεωτικές εξετάσεις. Αν υπάρχει λόγος ανησυχίας, οι διαδικασίες που έχει δημιουργήσει η ΕΕ επιτρέπουν στις αρχές να ανιχνεύουν κάθε ξεχωριστή μονάδα αίματος ή συστατικό αίματος από «φλέβα σε φλέβα».

Το 2006, η ΕΕ πραγματοποίησε έρευνα για να ελέγξει αν εφαρμόζονται οι συστάσεις της, η οποία έδειξε ότι οι διαδικασίες ασφάλειας είχαν βελτιωθεί στα κράτη μέλη – για παράδειγμα, όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ των «15» είχαν λάβει μέτρα για την εξασφάλιση της πλήρους ιχνηλασιμότητας του αίματος και των συστατικών του.

Μεταμοσχεύσεις ιστών και κυττάρων χωρίς σύνορα

Κάθε χρόνο, εκατοντάδες χιλιάδες ασθενείς επωφελούνται από θεραπεία που βασίζεται στη χρήση ανθρώπινων ιστών και κυττάρων. Οι ιστοί και τα κύτταρα αυτά δεν χρησιμοποιούνται μόνο στην αναπλαστική χειρουργική, όπως στην αντικατάσταση κερατοειδών και ισχίων, αλλά και στη θεραπεία νοσημάτων όπως είναι οι καρδιακές παθήσεις, ο καρκίνος και ο διαβήτης και, όλο και περισσότερο, στην αναπαραγωγική ιατρική. Η πρόοδος στη βιοτεχνολογία έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή προϊόντων που προέρχονται από ιστούς και διανοίγει προοπτικές για έναν πολλά υποσχόμενο ιατρικό κλάδο: την αναγεννητική ιατρική.