Συγγραφέας: Αλίκη Χ. Σακελλαρίδου – Εκδόσεις ΞΥΡΑΦΙ, 2012 – Καβάλα. Σελ.: 432 – Διάσταση 24×16εκ.
Πρόκειται για μια ιστορική εμπεριστατωμένη πολύχρονη μελέτη, βασισμένη σε αδημοσίευτα στοιχεία, κυρίως από τους κώδικες και τα αρχεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Το βιβλίο αναφέρεται στο έργο και τις ημέρες του Μητροπολίτη Γερμανού, που πριν αναλάβει την Μητρόπολη Ελευθερούπολης (Παγγαίο Καβάλας), διετέλεσε Μητροπολίτης Πρεσπών και Αχριδών. Μέσα στα κείμενα αυτά, υπάρχουν πολύτιμα στοιχεία για τη σκοτεινή εποχή του Μακεδονικού αγώνα, για το Ανατολικό ζήτημα, για την πρώτη και δεύτερη Βουλγαρική κατοχή, για τον Μεγάλο πόλεμο (τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο) και τόσα άλλα από το 1874 μέχρι το 1917.
Το Φθινόπωρο του 1916, όταν διαφαινόταν η επικείμενη βουλγαρική κατοχή, πολλοί φίλοι και συνεργάτες του Μητροπολίτη Γερμανού Σακελλαρίδη, που γνώριζαν καλά την εθνική του δράση και ήταν γνώστες και της εκδικητικότητας των Βουλγάρων, του συνέστησαν να μεταβεί στην απέναντι πλευρά του ποταμού Στρυμόνα, που ήταν ελεύθερη περιοχή ή στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ένας από του συνεργάτες του ήταν και ο Νικόλαος Νικολάου. Ο Γερμανός, δεν αποδέχθηκε τη λύση της φυγής, λέγοντας ότι “δεν θα εγκαταλείψω το ποίμνιό μου και ότι θα συμμεριστώ μέχρι τέλους την τύχη των Ελλήνων της επισκοπής μου” και “ήρξατο πάλιν δρων εθνικώς εν τη επαρχία του διά την αποτίναξιν του φοβερού ζυγού των Βουλγάρων”. Την αποφασιστικότητα του Γερμανού ν’ αντισταθεί και ν’ αντιδράσει με όλες του τις δυνάμεις ενάντια στις προπαγανδιστικές ενέργειες των εισβολέων, καταγγέλλοντας τις καταπιέσεις που υφίστατο το ποίμνιό του, αποδεικνύουν και οι επιστολές του προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών.
Οι Βούλγαροι όμως μη λησμονώντας την εθνική δράση του Μητροπολίτη κατά το 1912-1913, επιθυμούσαν με κάθε τρόπο να τον εξοντώσουν, επειδή στεκόταν εμπόδιο στα σχέδιά τους. Έχοντας, λοιπόν, ήδη από ετών προεγγράψει το όνομά του στον κατάλογο των μελλοθανάτων και με το πρόσχημα της κατηγορίας για κατασκοπία, τον εκδικήθηκαν για την πλούσια (από το 1906 που ήταν Μητροπολίτης Πρεσπών και Αχριδών) ενδεκαετή αντιβουλγαρική του δράση και μετά από βασανιστήρια τον εκτέλεσαν.
