Η Κομισιόν αναμένεται αυτή την εβδομάδα να θέσει τη χώρα σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (Excessive Deficit Procedure) καθώς το δημοσιονομικό της έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 3,5% του ΑΕΠ το 2025, υπερβαίνοντας το όριο του 3% που προβλέπουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες, αναφέρουν οι Financial Times.
Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος αποτελεί βασικό μηχανισμό εποπτείας της Ε.Εκαι ενεργοποιείται, όταν ένα κράτος-μέλος παραβιάζει τους κοινούς δημοσιονομικούς στόχους. Η υπαγωγή σε αυτή συνεπάγεται αυξημένη επιτήρηση από τις Βρυξέλλεςκαι πίεση για λήψη διορθωτικών μέτρων, ενώ συχνά συνοδεύεται από αρνητικό αντίκτυπο στις αγορές και αύξηση του κόστους δανεισμού. Η περίπτωση της Βουλγαρίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η χώρα εντάχθηκε στην Ευρωζώνη μόλις τον Ιανουάριο, ολοκληρώνοντας μια πολυετή προσπάθεια που δοκιμάστηκε από πολιτικές κρίσεις και έντονες αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό της.
Ωστόσο, η αύξηση των μισθολογικών δαπανών, των συντάξεων και αμυντικών εξόδων επιβάρυνε σημαντικά τον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ οι στόχοι για τα φορολογικά έσοδα δεν επιτεύχθηκαν. Οι προβλέψεις της Κομισιόν δείχνουν, μάλιστα, περαιτέρω επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών, με το έλλειμμα να εκτιμάται ότι θα φθάσει στο 4,1% του ΑΕΠ το 2026 και στο 4,3% το 2027. Την Παρασκευή, ο νέος πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ απέδωσε την κατάσταση στις επιλογές των προηγούμενων κυβερνήσεων,δηλώνοντας στη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου: «Φέτος το έλλειμμα θα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η φούσκα έσκασε». «Αυτό είναι το αποτέλεσμα της βαριάς κληρονομιάς, που παραλάβαμε».
Δύσκολο «τεστ» για τη νέα κυβέρνηση
Η Βουλγαρία, πάντως, δεν είναι η μόνη χώρα υπό αυξημένη δημοσιονομική επιτήρηση. Συνολικά δέκα κράτη-μέλη της ΕΕ τελούν σήμερα υπό διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, μεταξύ αυτών η Ιταλία και η Γαλλία.
Η Ρώμη, μάλιστα, επιχείρησε να μειώσει το έλλειμμά της κάτω από το όριο του 3%, χωρίς όμως επιτυχία, γεγονός που συνιστά πολιτικό πλήγμα για την κυβέρνηση Μελόνι. Αντίθετα, η Μάλτα αναμένεται να εξέλθει από τη διαδικασία περιορίζοντας το έλλειμμά της στο 2,2% του ΑΕΠ. Αξίζει να σημειωθεί ότι χώρες όπως η Γερμανία, αν και προβλέπεται να ξεπεράσουν το όριο του 3%, δεν θα υπαχθούν φέτος στη διαδικασία, χάρη στην ειδική ευρωπαϊκή ρήτρα που εξαιρεί ορισμένες αμυντικές δαπάνες από τους σχετικούς υπολογισμούς.
Σε κάθε περίπτωση, η εκκίνηση διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για τη Βουλγαρία αποτελεί δύσκολο «τεστ» για τη νέα κυβέρνηση που θα κληθεί να αποδείξει ότι μπορεί να διατηρήσει τη δημοσιονομική πειθαρχία που απαιτεί η συμμετοχή στο ευρώ, σε μια περίοδο αυξημένων οικονομικών και γεωπολιτικών πιέσεων.
