taz: Η σπουδαία συλλογή Κωστάκη στην Αθήνα

Η περίφημη Συλλογή Κωστάκη που παρουσιάζεται στην Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα και οι ταραχές στη Βόρεια Ιρλανδία στις σελίδες του γερμανικού Τύπου.H taz έκανε πρόσφατα αναφορά στην σπουδαία έκθεση της Συλλογής Κωστάκη που παρουσιάζεται αυτό το διάστημα στην Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα. Πρόκειται για μία από τις σπουδαιότερες συλλογές για τη ρωσική πρωτοπορία παγκοσμίως. Στην έκθεση με τον τίτλο «Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας» παρουσιάζονται εμβληματικά έργα από το 1900 έως τον Μεσοπόλεμο. Το άρθρο του Μπέρνχαρντ Σουλτς αναφέρει καταρχάς ότι «η έκθεση είχε προκαλέσει αίσθηση», όταν πριν από τριάντα χρόνια παρουσιάστηκε στην Ελλάδα, ενώ «είχε εκτεθεί τμηματικά, χρόνια πριν, στο Ντίσελντορφ και στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ της Νέας Υόρκης». Ο αρθρογράφος εξαίρει πάντως ιδιαίτερα και τον τρόπο παρουσίασης σήμερα στο μουσείο: «Η συλλογή εκτίθεται και πάλι στην Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα με μια νέα και πειστική προσέγγιση. Χωρίς αυστηρή χρονολογική σειρά, χωρίς αλφαβητικό ευρετήριο καλλιτεχνών, αλλά με τέσσερις θεματικές που διατρέχουν τη συλλογή: την πόλη, τη φύση, το σύμπαν, τα οποία πλαισιώνονται και συνδέονται από το ανθρώπινο στοιχείο, τον άνθρωπο και τη δημιουργική του δύναμη. Μεγάλα λόγια – αλλά αντανακλούν το πνεύμα των αρχών του 20ού αιώνα, όταν όλα φαινόντουσαν δυνατά, όταν όλα μπορούσες να τα ονειρευτείς, κι αυτό σε μία εποχή που η καθημερινή πραγματικότητα χαρακτηριζόταν σε μεγάλο βαθμό από τον πόλεμο και τη δυστυχία».

Η Συλλογή Κωστάκη απέκτησε δε μία ιδιαίτερη σημασία από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία: «Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η έρευνα σχετικά με την αυτονομία της ουκρανικής τέχνης έχει βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Ιδιαίτερα η περιοδεύουσα έκθεση «Στο μάτι του κυκλώνα», που παρουσιάστηκε μεταξύ άλλων στη Μαδρίτη και την Κολωνία, ανέδειξε τη συμβολή της Ουκρανίας στην πρωτοπορία, η οποία μέχρι τότε είχε χαρακτηριστεί χωρίς δεύτερη σκέψη ως «ρωσική», συμπεριλαμβανομένου του Κασιμίρ Μαλέβιτς, ο οποίος, γεννημένος στο Κίεβο, δίδαξε στο τοπικό Ινστιτούτο Καλών Τεχνών μέχρι το 1930».

Και το άρθρο καταλήγει: «Κάθε παρουσίαση των θησαυρών του Κωστάκη παραπέμπει εκτός από την ίδια τη συλλογή και στους πολλούς άγνωστους ή ξεχασμένους καλλιτέχνες, ιδίως σε εκείνους που παρασύρθηκαν στη δίνη της σοβιετικής ιστορίας. Χωρίς τον «τρελό Έλληνα», όπως τον αποκαλούσαν στη Μόσχα, η γνώση για την πρωτοπορία στη Ρωσία δεν θα είχε φτάσει σίγουρα στο σημερινό της επίπεδο, έστω και μόνο χάρη στις αμέτρητες εκθέσεις που εμπλουτίστηκαν με έργα από τη συλλογή του. Η ευσύνοπτη παρουσίαση στην Αθήνα αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός και ένα πρότυπο για το πώς θα μπορούσε, ή μάλλον θα έπρεπε, να είναι η μελλοντική μόνιμη έκθεση στη Θεσσαλονίκη».

Οι ξενοφοβικές ταραχές στο Μπέλφαστ

Οι βίαιες ταραχές στο Μπέλφαστ απασχολούν και σήμερα τον γερμανικό Τύπο και η Märkische Oderzeitung γράφει: «Πρέπει να έχουμε κατά νου τη βαρβαρότητα και την πονηριά των δολοφονιών στο Σαουθάμπτον και το Μπέλφαστ, αν θέλουμε να κατανοήσουμε πού βρίσκεται το γόνιμο έδαφος για τις ταραχές στις δύο αυτές πόλεις. Τέτοιες ταραχές δεν ξεσπούν μόνο ως αποτέλεσμα της οργής του κόσμου. Όπως συμβαίνει συχνά, έτσι και αυτή τη φορά ακροδεξιοί κύκλοι στη Μεγάλη Βρετανία εκμεταλλεύονται τα φοβερά αυτά περιστατικά και τη γενική δυσαρέσκεια, για να υποκινήσουν τον πληθυσμό εναντίον των αλλοδαπών γενικά. Αυτή τη φορά είχαν την ενεργή στήριξη των ΗΠΑ μέσω του δισεκατομμυριούχου Ίλον Μασκ. Τέτοιες βίαιες διαμαρτυρίες είναι εξαιρετικά καταστροφικές, ειδικά για μία χώρα όπως η Μεγάλη Βρετανία, η οποία είναι συνηθισμένη στη μετανάστευση εδώ και αιώνες. Διότι ο στόχος των υποκινητών δεν είναι η καταπολέμηση της βίας από τους μετανάστες. Αλλά η σπορά του χάους στην κοινωνία».