Apostolis Zois

Η παραίτηση Ρέντσι από αρχηγός του Δημοκρατικού Κόμματος ήταν αναμενόμενη, όπως πιθανή η επανεκλογή του στο επόμενο κομματικό συνέδριο, που επιδιώκει για το Μάϊο. Ο προβληματισμός παραμένει; Θα μείνει ενωμένο το κόμμα;Πολιτικοί αναλυτές χαρακτηρίζουν ως θέατρο του παραλόγου όσα επισυμβαίνουν στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Ιταλίας. Ενώ η χώρα δίνει μάχη για τη διάσωση των τραπεζών, την καταπολέμηση της προσφυγικής κρίσης και την περιστολή του κρατικού χρέους, έχουν ξεκινήσει εσωκομματικές ίντριγκες και πόλεμος χαρακωμάτων για το πότε η χώρα θα αποκτήσει νέα εκλεγμένη κυβέρνηση, ακόμη κι αν οι Ιταλοί είναι ικανοποιημένοι με τον Πάολο Τζεντιλόνι, που ανέλαβε τα ηνία από τον Ματέο Ρέντσι μετά το αποτυχημένο δημοψήφισμα. Από καιρό αναμενόμενη παραίτηση Ρέντσι Ιδιαίτερα στο εσωτερικό της κεντροαριστεράς η κατάσταση έχει φτάσει σε οριακό σημείο. Το πρωί ξεκίνησε η συνέλευση του Δημοκρατικού Κόμματος, από το οποίο θα πρέπει να προκύψει ημερομηνία έκτακτου συνεδρίου. Παίρνοντας τον λόγο ο πρώην πρωθυπουργός Ρέντσι έσπευσε να εξαγγείλει την παραίτησή του, «Αλλά κανείς δεν μπορεί να με εμποδίζει να ξαναβάλω υποψηφιότητα», ανέφερε. Κάλεσε μάλιστα το κόμμα να παραμείνει ενωμένο. «Έξω μας θεωρούν τρελούς, σήμερα προέχει ο διάλογος, αλλά αμέσως μετά συνεχίζουμε την πορεία μας», τόνισε. Η παραίτηση Ρέντσι ήταν από καιρό αναμενόμενη, μάλιστα σύμφωνα με το καταστατικό έπρεπε να παραιτηθεί για να εκλεγεί νέος γενικός γραμματέας του κόμματος στο συνέδριο. Εξίσου πιθανή θεωρείται όμως η επανεκλογή του στο ίδιο αξίωμα και η νέα υποψηφιότητά του για πρωθυπουργός στις επόμενες εκλογές, το αργότερο αρχές του 2018. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το κόμμα θα καταφέρει να αποφύγει την διάσπαση. Η αριστερή μειοψηφία του συναντήθηκε χθες σε θέατρο της Ρώμης και επανέλαβε ότι δεν εννοεί να διαγράψει τα ιδεώδη και τις αρχές της. Στις τελευταίες επαφές της μειοψηφίας με τον Ρέντσι επιχειρήθηκε ο εξής συμβιβασμός. Να διαρκέσει η κυβέρνηση του Πάολο Τζεντιλόνι μέχρι το 2018 και να μην γίνουν πρόωρες εκλογές, ώστε να αποφευχθεί και η διάσπαση του κόμματος. Ο κίνδυνος διάσπασης παραμένει Το θέμα, όμως, είναι σαφώς βαθύτερο. Το μεγάλο ερώτημα είναι: μετά την ήττα στο συνταγματικό δημοψήφισμα του Δεκεμβρίου ο Ματέο Ρέντσι μπορεί να συνεχίσει να ηγείται της κεντροαριστεράς; Μπορεί να βρει τρόπο να δημιουργήσει γέφυρες συνεργασίας με όσους έχουν διαφωνήσει ανοικτά; Οι εσωκομματικοί του αντίπαλοι, όπως ο Πιερλουίτζι Μπερσάνι και ο Μάσσιμο Ντ΄Αλέμα, πάντως, είναι έτοιμοι να φύγουν, εν ονόματι μιας «πραγματικής αριστεράς». Παράλληλα, ο Ρέντσι πρέπει να υπoλογίσει και το ρίσκο των δημοτικών εκλογών του Ιουνίου, διότι μια νέα ήττα, μετά και από τυχόν διάσπαση, θα ήταν, σίγουρα, πολύ βαριά. Και την ίδια ώρα, το βλέμμα όλων, φυσικά, είναι στραμμένο και στις βουλευτικές εκλογές, όταν τελικά αυτές προκηρυχθούν: αν το κόμμα μείνει ενωμένο, αλλά το κλίμα δεν βελτιωθεί, πολλοί «αντάρτες» της μειοψηφίας, πιθανότατα δεν θα συμπεριληφθούν στα ψηφοδέλτια. Αλλά αν, από την άλλη, οι Δημοκρατικοί, στο μεταξύ διασπασθούν, σίγουρα δεν θα μπορούν να φιλοδοξούν να αναδειχθούν σε πρώτη δύναμη της χώρας, και να κερδίσουν το πολύτιμο «μπόνους εδρών» που προβλέπει ο εκλογικός νόμος για την βουλή. Αθανασία Συγγελλάκη, Ρώμη

Διαφορές αντιλήψεων καταλογίζει ο Καρλ-Χάιντς Καμπ ανάμεσα στον Τραμπ και το επιτελείο του με αφορμή την ομιλία Πενς για το Νάτο. Συμφωνεί όμως στην αύξηση εξοπλισμών, "επ΄αυτού η Ελλάδα είναι το νούμερο δύο στο Νάτο".Ήταν η πρώτη βαρύνουσας σημασίας ομιλία για την αμερικανική εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ, αυτή που εκφώνησε ο αντιπρόεδρος Μάικ Πενς χθες, στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια. Αναλυτές περιγράφουν ως «μασάζ της ευρωπαϊκής ψυχής» τις διαβεβαιώσεις του για την προσήλωση της νέας αμερικανικής κυβέρνησης στο Νάτο και τους νατοϊκούς εταίρους της. Μάλιστα ο Πενς γύρισε το προσωπικό του ημερολόγιο πολύ πίσω, όταν ως νέος ταξίδεψε στο διαιρεμένο Βερολίνο και πέρασε από το Checkpoint Charlie στο σκοτεινό και «καταπιεσμένο» Αν. Βερολίνο. «Πολλές αντικρουόμενες απόψεις στο παρελθόν» «Φυσικά υπάρχει ανακούφιση, που τα μηνύματα από τις ΗΠΑ ήρθαν με τόσο σαφή τρόπο και μάλιστα από όλες τις πλευρές», σχολίασε στη Γερμανική Ραδιοφωνία ο Καρλ Χάιντς Καμπ, διευθυντής της Ομοσπονδιακής Ακαδημίας για την πολιτική ασφάλειας, μια δεξαμενή σκέψης και ινστιτούτο επιμόρφωσης μαζί της γερμανικής κυβέρνησης σε θέματα ασφάλειας. «Εκεί που επικρατεί σκεπτικισμός είναι στο ερώτημα για ποιον μίλησε ο Πενς, για ποιον μιλούν οι εκπρόσωποι της αμερικανικής διοίκησης. Διότι, δεν είναι δυνατόν, να διαβάσουμε αύριο σε νέο twitter του αμερικανού προέδρου ακριβώς το αντίθετο. Με άλλα λόγια, δεν είμαστε πάντα βέβαιοι ότι υπάρχει κοινότητα αντίληψης ανάμεσα στον πρόεδρο και το επιτελείο του, δεδομένου ότι στο παρελθόν έγιναν πολλές αντικρουόμενες δηλώσεις». Κατά τα άλλα ο γερμανός εμπειρογνώμονας συμφωνεί με τον αμερικανό πρόεδρο ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να δραστηριοποιηθούν περισσότερο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Επί δεκαετίες η ευρωπαϊκή ασφάλεια, και όχι μόνο σε στρατιωτικό επίπεδο, χρηματοδοτήθηκε από τις ΗΠΑ, υπενθυμίζει. Ήταν τμήμα ενός μεταπολεμικού ντιλ ότι οι Αμερικανοί φροντίζουν για την ευρωπαϊκή ασφάλεια για να μπορούν οι Ευρωπαίοι να ανοικοδομήσουν οικονομικά την ήπειρό τους. Η Ελλάδα τηρεί τη δέσμευση του 2% «Έχουν περάσει όμως πολλά χρόνια και εδώ και καιρό οι Αμερικανοί ζητούν να εξισορροπηθεί αυτό το παλιό ντιλ που οι Ευρωπαίοι αγνόησαν για καιρό. Και τώρα έρχεται ένας πρόεδρος, είτε μας αρέσει είτε όχι, που λέει ότι δεν θέλει να συνεχίσει αυτή τη συζήτηση και απειλεί να διαγράψει τα κονδύλια. Μπροστά σε αυτήν απειλή η Ευρώπη πρέπει να απαντήσει, όχι επειδή το λέει ο αμερικανός πρόεδρος, αλλά διότι η Ευρώπη δεν είναι σε θέση να διαφυλάξει την δική της ασφάλεια σε στρατιωτικό επίπεδο και πέρα από αυτό». Σε ότι αφορά την αύξηση των εξοπλισμών στο 2% του ΑΕΠ ο Καρλ Χάιντς Καμπ υποστηρίζει ότι μπορεί κανείς να αμφισβητήσει για το εάν είναι σωστό το ποσοστό ή όχι, αλλά το ότι η Ελλάδα είναι το νούμερο δύο στο Νάτο που τηρεί αυτή τη δέσμευση, θα πρέπει να βάλει σε σκέψεις τα υπόλοιπα κράτη μέλη της συμμαχίας. Να προσθέσουμε εδώ ότι αναφορά στην Ελλάδα έκανε χθες και ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, όταν είπε ότι δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα να δίνει τόσα χρήματα σε εξοπλισμούς και από την άλλη να δυσκολεύεται να πληρώνει συντάξεις, γιατί κι αυτό οδηγεί στην αστάθεια. «Περισσότερα χρήματα στην άμυνα, δεν φέρνουν απαραίτητα και ασφάλεια», τόνισε ο γερμανός αξιωματούχος. DLF/Ούτε Μάιερ/Ειρήνη Αναστασοπούλου

Πολλές κυβερνήσεις στα Βαλκάνια γίνονται όλο και πιο αυταρχικές. Ο εχθρός είναι λίγο πολύ ένας: ο δισεκατομμυριούχος Τζορτζ Σόρος, ο οποίος στηρίζει αρκετές βαλκανικές ΜΚΟ.Ουγγαρία, Σερβία, Ρουμανία, ΠΓΔΜ, Βουλγαρία. Χώρες των Βαλκανίων που τελευταία ρέπουν ολοένα περισσότερο προς τον ολοκληρωτισμό. Το παράλογο όμως της όλης υπόθεσης δεν είναι ότι φοβούνται την αντιπολίτευση, ούτε καν την κατακραυγή των ψηφοφόρων. Κοινός εχθρός είναι πια οι δεκάδες βαλκανικές ΜΚΟ για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα που στηρίζονται οικονομικά από τον αμερικανό δισεκατομμυριούχο Τζορτζ Σόρος. Η εξήγηση είναι μία. Τα σκάνδαλα διαφθοράς και οι πολυάριθμες ανοιχτές ποινικές υποθέσεις που εκκρεμούν σε βάρος προσώπων από όλα τα κόμματα στα Βαλκάκια βρίθουν, με αποτέλεσμα να δημοσιοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά από ανεξάρτητους μη κυβερνητικούς φορείς. Για το λόγο αυτό οι ΜΚΟ βρίσκονται στο στόχαστρο. Στην Ουγγαρία εδώ και ένα χρόνο μαίνεται ένας μιντιακός «εμφύλιος» στα κανάλια που στηρίζουν την κυβέρνηση Όρμπαν κατά του Τζορτζ Σόρος και των οργανώσεων που αυτός στηρίζει. Ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν έχει μάλιστα ανακηρύξει το 2017 «έτος απομάκρυνσης του Σόρος» και ο έμπιστός του Τσίλαρντ Νέμεθ θέλει επίσης με κάθε τρόπο «να καθαρίσει» τη χώρα από τις οργανώσεις του Σόρος. Οι θεωρίες συνομωσίες έχουν την τιμητική τους. Δαιμονοποίηση του Σόρος από παλιούς ευεργετηθέντες Στην ΠΓΔΜ η κυβέρνηση του Νίκολα Γκρουέφσκι επιδίδεται επίσης σε μιαν αντίστοιχη «καμπάνια» κατά του Σόρος. Οι οργανώσεις που στηρίζονται από τον αμερικανό μεγιστάνα έχουν στοχοποιηθεί για πρόκληση «βανδαλισμών και αναρχίας» στις μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων μηνών. Οι οπαδοί του Γκρουέφσκι έχουν ξεκινήσει μια μεγάλη εκστρατεία γνωστή με το όνομα «SOS – Stop Operation Soros». Η εκστρατεία αυτή στήθηκε μάλιστα με ρωσικό πρότυπο, σύμφωνα με την περίφημη εκστρατεία «Αποσοροποίησης» του ρωσικού δημόσιου βίου που είχε ξεκινήσει με πρωτοβουλίου του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν. Στη Βουλγαρία, όπως και στη Σερβία, ακόμη και τα πιο σοβαρά εγχώρια ΜΜΕ έχουν κατά καιρούς δημοσιεύσει λίστες με οργανώσεις, οι οποίες έχουν λάβει χρηματοδότηση από τον Σόρος ήδη από τη δεκαετία του 80. Μια από αυτές είναι η «Οpen Society Foundation». Μάλιστα ακόμη και πολλοί ιδιωτές βρέθηκαν σε αυτές τις λίστες, με φωτογραφίες των προσώπων τους και διευθύνσεις κατοικίας. «Ο Σόρος χρηματοδοτεί το χάος» έγραφε σε αυτό το πλαίσιο πρόσφατα η λαϊκή εφημερίδα Ιnformer. Πάντως το γεγονός ότι ο Σόρος είναι η πηγή του κακού στα Βαλκάκια, δεν απέτρεψε στο παρελθόν πολλά από τα νυν υψηλά ιστάμενα πρόσωπα της πολιτικής και της οικονομίας από το να αδράξουν ευκαιρίες που προσέφεραν οι χρηματοδοτούμενες από τον Σόρος ΜΚΟ. Τρανταχτό παράδειγμα ο ίδιος ο Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος το 1989/1990 είχε κάνει σπουδές στην Οξφόρδη με υποτροφία του Σόρος. Σημειωτέον ότι το Central European University του Τζ. Σόρος, που ιδρύθηκε το 1991 με έδρα τη Βουδαπέστη, έχει προσφέρει εκατοντάδες υποτροφίες σε φοιτητές από την Ανατολική και Νότια Ευρώπη. Σήμερα πολλοί εξ αυτών έχουν καταλάβει υψηλόβαθμες θέσεις σε βαλκανικές κυβερνήσεις και θεσμούς της δημόσιας διοίκησης. Dpa, Έλενα Λάλοβα / Δ. Κυρανούδη

Ο τούρκος πρωθυπουργός Γιλντιρίμ απευθύνθηκε σε Τούρκους της Γερμανίας καλώντας τους να ψηφίσουν "ναι" στο δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου. Η ομιλία του στο Ομπερχάουζεν συνοδεύτηκε από διαδηλώσεις εκατοντάδων πολιτών.Περίπου 750 διαδηλωτές ένωσαν σύμφωνα με εκτιμήσεις της αστυνομίας τη φωνή τους διαμαρτυρόμενοι ειρηνικά έξω από το κλειστό στάδιο όπου ο τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ μιλούσε ενώπιον χιλιάδων υποστηρικτών του καλώντας τους να ψηφίσουν "ναι" στο δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου, με το οποίο η τουρκική πολιτική ηγεσία επιδιώκει τη μετατροπή του πολιτεύματος σε προεδρική δημοκρατίας με υπερεξουσίες για τον τούρκο πρόεδρο Ερντογάν. Ο τούρκος πρωθυπουργός κάλεσε τα 1,4 εκατομμύρια Τούρκων της Γερμανίας που έχουν δικαίωμα ψήφου στο επικείμενο δημοψήφισμα να στηρίξουν την κυβερνητική πρωτοβουλία. Εξάλλου το σύνθημα της άκρως αμφιλεγόμενης προεκλογικής συγκέντρωσης του Μπιναλί Γιλντιρίμ στο Ομπερχάουζεν ήταν «όποιος αγαπάει τη χώρα του λέει 'ναι'». Οι διοργανωτές απαγόρευσαν την είσοδο στην αίθουσα της εκδήλωσης ενός δημοσιογράφου της αριστερής εφημερίδας TAZ του Βερολίνου, επικαλούμενοι σύμφωνα με την TAZ λόγους ασφαλείας και προηγούμενη συνεννόηση με την αστυνομία. Η αστυνομία από την πλευρά της διέψευσε ότι υπήρξε τέτοια συνεννόηση, όπως μετέδωσε η ίδια εφημερίδα, εκπρόσωπος της οποίας έκανε λόγο για αδικαιολότητο αποκλεισμό που φαίνεται να έχει πολιτικά κίνητρα. Συνάντηση Μέρκελ - Γιλντιρίμ στο Μόναχο Το πρωί ο τούρκος πρωθυπουργός είχε συνάντηση με τη γερμανίδα καγκελάριο Μέρκελ στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια. Αυτή του μετέφερε το αίτημα του Βερολίνου για δίκαιη μεταχείριση με βάση τις αρχές του κράτους δικαίου του τουρκικής καταγωγής γερμανού δημοσιογράφου Ντενίζ Γιουτσέλ, ο οποίος κρατείται σε αστυνομικό τμήμα της Κωνσταντινούπολης κρατείται από την περασμένη Τρίτη, κατηγορούμενος σύμφωνα με τους δικηγόρους του για συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση και τρομοκρατική προπαγάνδα. Ο Γιουτσέλ, ο οποίος εργάζεται ως ανταποκριτής της εφημερίδας Welt στην Τουρκία, κατηγορείται για δύο άρθρα που περιείχαν πληροφορίες από Ε-Mail του τούρκου υπουργού Ενέργειας Αλμπαϊράκ, τα οποία του είχε διαθέσει η, κατά την τουρκική κυβέρνηση, τρομοκρατική οργάνωση χάκερ RedHack. Η ομιλία του τούρκου πρωθυπουργού στο Ομπερχάουζεν παρουσιάζεται σαν πρωτοβουλία ιδιωτών αλλά, σύμφωνα με πληροφορίες, την εκδήλωση υποστηρίζει η τουρκική κυβέρνηση. Μια αμφιλεγόμενη κίνηση, η οποία διαβάζεται από πολλούς σε ένα πρώτο επίπεδο σαν μια προπαγανδιστική προσπάθεια εκτός τουρκικών συνόρων για να διαφημιστεί το επικείμενο τουρκικό δημοψήφισμα. Σε ένα δεύτερο επίπεδο αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για μια προσπάθεια πόλωσης των Τούρκων της Γερμανίας ενόψει και των γερμανικών ομοσπονδιακών εκλογών. Η επίσκεψη του τούρκου πρωθυπουργού στη Γερμανία έρχεται λίγο μετά την επίσκεψη της Άγκελα Μέρκελ στην Τουρκία, κατά την οποία η γερμανίδα καγκελάριος κάλεσε ευθαρσώς τον τούρκο πρόεδρο Ερντογάν αλλά και τον πρωθυπουργό Γιλντιρίμ να σεβαστούν απαρέγκλιτα τα ανθρώπινα δικαιώματα στη χώρα τους. Η επίσκεψη Γιλντιρίμ έρχεται επίσης σε μια περίοδο όπου οι γερμανοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε κρίσιμη φάση. Τις προηγούμενες μέρες φιλοκυβερνητικές εφημερίδες της Τουρκίας επιτέθηκαν στη καγκελάριο Μέρκελ. Η εφημερίδα «Yeni Akit» βγήκε μάλιστα την Παρασκευή με πρωτοσέλιδο ένα φωτομοντάζ, στο οποίο η Άγκελα Μέρκελ ήταν ντυμένη με ναζιστική στολή. Μια εκδήλωση που πολώνει το κλίμα στις διμερείς σχέσεις Επίσημα λέγεται ότι αντικείμενο της εκδήλωσης στο Ομπερχάουζεν είναι μια συζήτηση με Τούρκους πολίτες που ζουν στη Γερμανία και έχουν δικαίωμα ψήφου στην Τουρκία για το δημοψήφισμα του Απριλίου, και ειδικότερα η μετατροπή του πολιτεύματος από κοινοβουλευτικό σε προεδρικό. Ωστόσο η επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής αλλά και της χρονικής συγκυρίας για την ομιλία Γιλντιρίμ δεν πρέπει να θεωρείται καθόλου τυχαία. Πριν από λίγες μέρες η γερμανική αστυνομία έκανε εφόδους σε κατοικίες θρησκευτικών λειτουργών της τουρκικής μουσουλμανικής οργάνωσης Ditib, που δραστηριοποιείται στη Γερμανία με την κατηγορία της κατασκοπίας σε βάρος φερόμενων υποστηρικτών του ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν. Ως γνωστόν ο Γκιουλέν είναι «persona non grata» στην Τουρκία και έχει στοχοποιηθεί ευθέως από την κυβέρνηση Ερντογάν για υποκίνηση του αποτυχημένου πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016. Η υπόθεση των συλλήψεων έξι ιμάμηδων στη Γερμανία τις τελευταίες μέρες έχει προκαλέσει πάντως σάλο στην Τουρκία. Πολλοί εκτιμούν ότι η παρουσία του Γιλντιρίμ θα ρίξει λάδι στη φωτιά, προκαλώντας πόλωση εντός των τουρκικών κοινοτήτων της Γερμανίας. Οι αντιδράσεις πάντως Γερμανών βουλευτών τουρκικής και κουρδικής καταγωγής είναι έντονες. Ο συμπρόεδρος των Πρασίνων Τζεμ Έτσντεμιρ χαρακτήρισε «φάρσα» την πρωτοβουλία Γιλντιρίμ επί γερμανικού εδάφους, τονίζοντας ότι εάν επιτρέπεται στον Γιλντιρίμ να κάνει εκτός των συνόρων προεκλογικό αγώνα για την κατάργηση της δημοκρατίας στην Τουρκία, θα πρέπει να επιτραπεί και στον αρχηγό του αντιπολιτευόμενου φιλοκουρδικού κόμματος HDP Σελαχατίν Ντεμιρτάς να κάνει αντίστοιχη καμπάνια υπέρ της δημοκρατίας. Από την πλευρά της η βουλευτής της Αριστεράς Σεβίμ Νταγκλεγκέν, κουρδικής καταγωγής, δήλωσε στην BILD ότι η ομιλία του Γιλντιρίμ θα πρέπει να απαγορευθεί, λέγοντας ότι αποτελεί προϊόν της τουρκικής κυβερνητικής προπαγάνδας. Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης Στέφεν Ζάιμπερτ είπε, τέλος, ότι σε καμία περίπτωση η εκδήλωση στο Ομπερχάουζεν δεν θα πρέπει να γίνει αφορμή για εσωπολιτικές τουρκικές έριδες. Dpa, Τσαν Μέρεϊ / Δήμητρα Κυρανούδη

Τη δέσμευση απέναντι στην Ευρώπη και το ΝΑΤΟ υπογράμμισε στο Μόναχο εξ ονόματος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ο αμερικανός αντιπρόεδρος Μάικ Πενς. Η καγκελάριος Μέρκελ δεσμεύθηκε να κάνει περισσότερα στο πεδίο της άμυνας.Ήταν μια δήλωση που προσδοκούσαν πολλοί: «Σήμερα σας διαβεβαιώνω εξ ονόματος του προέδρου Τραμπ ότι οι ΗΠΑ μένουν σταθερά προσηλωμένες στο ΝΑΤΟ και θα εκπληρώσουμε απρόσκοπτα τις υποχρεώσεις μας στο πλαίσιο της διατλαντικής μας συμμαχίας», δήλωσε από το βήμα της Διάσκεψης για την Ασφάλεια στο Μόναχο ο αμερικανός αντιπρόεδρος Μάικ Πενς με εμφανή διάθεση να διασκεδάσει τις αρνητικές εντυπώσεις παλαιότερων δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ. «Οι ΗΠΑ θα είναι πάντα ο σημαντικότερος εταίρος σας. (…) Έχουμε κοινές αξίες», τόνισε απευθυνόμενος προς τους Ευρωπαίους, υπογραμμίζοντας ότι «συνεργαζόμαστε μαζί σας εδώ και γενιές για να υπερασπιστούμε τη δημοκρατία». Το νούμερο δύο της αμερικανικής κυβέρνησης πρόσθεσε πάντως ότι «ο πρόεδρος είναι της γνώμης ότι πρέπει να διαθέτουμε μεγάλη στρατιωτική ισχύ», διευκρινίζοντας ότι στο διάστημα της προεδρίας Τραμπ οι ΗΠΑ θα είναι «ισχυρότερες από ποτέ». Η ομιλία του Μάικ Πενς κινήθηκε ανάμεσα στους πόλους της αξιοπιστίας και της ισχύος. Παρά την ξεκάθαρη τοποθέτηση υπέρ του ΝΑΤΟ, ο αμερικανός αντιπρόεδρος απηύθυνε και μια προειδοποίηση, λέγοντας ότι για πολύ καιρό η αρχή της κατανομής των βαρών εντός της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας παραμένει ανεκπλήρωτη. Όπως υπογράμμισε, σήμερα έχει έρθει η ώρα να γίνουν περισσότερα σε αυτό το πεδίο. Προ ημερών στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, ο αμερικανός υπουργός Άμυνας Τζέιμς Μάτις κάλεσε τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη να αυξήσουν τη χρηματοδότησή τους, απειλώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση οι ΗΠΑ θα περιορίσουν τη συνεισφορά τους στη συμμαχία. Πολυμερής συνεργασία το μήνυμα Μέρκελ Της ομιλίας Πενς προηγήθηκε αυτή της γερμανίδας καγκελαρίου Μέρκελ, η οποία αφού καλωσόρισε διπλωματικά τον αμερικανό αντιπρόεδρο, με τον οποίο είχε αργότερα την πρώτη της διμερή συνάντηση, στάθηκε στην ανάγκη κοινής αντιμετώπισης των προκλήσεων. Όπως επισήμανε, «είμαι πεπεισμένη ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνο του τις παγκόσμιες προκλήσεις», διευκρινίζοντας ότι αυτό ισχύει για το ΝΑΤΟ, τα Ηνωμένα Έθνη και την ομάδα των G20. Στο σλόγκαν του Ντόναλντ Τραμπ «πρώτα η Αμερική» η Άγκελα Μέρκελ αντέταξε την πολυμερή συνεργασία. «Πιστεύω ακράδαντα ότι αξίζει να δώσουμε μάχη για τις κοινές πολυμερείς μας δομές». Σε ό,τι αφορά την ΕΕ η καγκελάριος τόνισε ότι θα πρέπει να μάθει να επικεντρώνεται στα σημαντικά θέματα και να ξεπερνά ό,τι εξασθενεί την ανταγωνιστικότητά της. Σύμφωνα με την Άγκελα Μέρκελ, οι δομές της ΕΕ δεν είναι αρκετά αποτελεσματικές και πρέπει να γίνουν ισχυρότερες και ανθεκτικότερες απέναντι σε κρίσεις. Σε ό,τι αφορά την άμυνα προανήγγειλε ότι η ΕΕ θα κάνει στο εξής περισσότερα. «Χρειαζόμαστε ηγετική ικανότητα στο πλαίσιο της ΕΕ (…) ευρωπαϊκή αμυντική ικανότητα», η οποία πρέπει να προστεθεί στην αντίστοιχη του ΝΑΤΟ, τόνισε η Άγκελα Μέρκελ, διατυπώνοντας της δέσμευσή της απέναντι στην αρχή του 2% του ΑΕΠ που καλείται να καταβάλλει κάθε χώρα μέλος του ΝΑΤΟ. Με τη Γερμανία να συνεισφέρει σήμερα 1,2% του ΑΕΠ και δεδομένου ότι η χώρα δεν μπορεί να αυξήσει τον προϋπολογισμό της για την άμυνα σε ποσοστό άνω του 8% ετησίως, η γερμανίδα καγκελάριος κατέστησε σαφές ότι ο στόχος του 2% δεν μπορεί αν επιτευχθεί άμεσα και όχι πριν από 2024. Παίρνοντας αποστάσεις από τις αμερικανικές απαιτήσεις για αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, σχολίασε ότι ο κόσμος δεν γίνεται ασφαλέστερος μόνο μέσω επενδύσεων στο πεδίο της άμυνας, αλλά και με επενδύσεις σε αναπτυξιακή βοήθεια και πρόληψη κρίσεων. Πολύ σημαντική η συνεργασία με ΗΠΑ κατά του Ισλαμικού Κράτους Η Άγκελα Μέρκελ αναφέρθηκε ακόμη στις παγκόσμιες προκλήσεις στο πεδίο της πολιτικής ασφαλείας, θίγοντας μεταξύ άλλων τις περιπτώσεις του Αφγανιστάν και της μάχης κατά της ισλαμιστικής τρομοκρατικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος. Όπως είπε, η συνεργασία με τις ΗΠΑ σε αυτά τα πεδία είναι «πολύ σημαντική». Εξίσου σημαντικό είναι κατά τη γερμανίδα καγκελάριο στη μάχη αυτή να εμπλακούν και οι μουσουλμανικές χώρες, οι οποίες θα πρέπει, όπως τόνισε, να πάρουν αποστάσεις από λανθασμένες, ακραίες θρησκευτικές αντιλήψεις. Τέλος, ως προς τη Ρωσία, η Μέρκελ ξεκαθάρισε ότι δεν θα πάψει να δίνει μάχη για μια καλή σχέση με τη Μόσχα, υπογραμμίζοντας ότι στη μάχη κατά της ισλαμιστικής τρομοκρατίας ΕΕ και Ρωσία έχουν κοινά συμφέροντα, τα οποία θα πρέπει να τονίσουν. DW, dpa, afp / Άρης Καλτιριμτζής

Μεγάλο το ενδιαφέρον για συμμετοχή ελληνικών ταινιών σε κινηματογραφικά φεστιβάλ αλλά ελάχιστο για τη διανομή τους στο εξωτερικό. Ο ρόλος των ελλήνων παραγωγών αρχίζει να αλλάζει.Απόψε ολοκληρώνεται το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου με την απονομή των βραβείων. Οι σινεφίλ είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν γύρω στις 400 ταινίες του επίσημου προγράμματος. Σε περίπτωση που κάποιος είχε πρόσβαση στο εμπορικό τμήμα της Berlinale, στο European Film Market, τότε μπορούσε να παρακολουθήσει αναρίθμητες προβολές. Μετά τις Κάννες, το Βερολίνο είναι η δεύτερη σε σπουδαιότητα αγορά ταινιών στην Ευρώπη. Η σημασία των μεγάλων φεστιβάλ Ανέκαθεν συμμετέχει στο European Film Market το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου (ΕΚΚ). Το περίπτερο του επισκέπτονται τόσο ξένοι διανομείς και παραγωγοί ταινιών όσο και εκπρόσωποι κινηματογραφικών φεστιβάλ που ενδιαφέρονται για ελληνικές ταινίες. Οι τελευταίοι είναι τελικά αυτοί με τους οποίους οι συνομιλίες οδηγούν άμεσα σε αποτελέσματα. Σε ό,τι αφορά όμως τους ξένους διακινητές – δύσκολα μπορεί να πει κανείς προς το παρόν αν τελικά θα αγοράσουν κάποια ταινία. Πάντως, όπως επισημαίνει η υπεύθυνη του τμήματος προώθησης ελληνικών ταινιών του ΕΚΚ Ιλιάνα Ζακοπούλου, «η συμμετοχή της Ελλάδας ετησίως σε διεθνή φεστιβάλ ξεπερνά τον αριθμό των 140. Συν τα διάφορα πολιτιστικά που γίνονται, όπως Νέα Υόρκη, Λος Άντζελες, Αυστραλία, Παρίσι, Μόναχο, το Filmbox στο Βερολίνο και πάρα πολλά άλλα που είναι γύρω στα 100.» Σε καμία περίπτωση οι συμμετοχές αυτές δεν είναι αμελητέες, σημειώνει ο Ζήνος Παναγιωτίδης από την εταιρεία διανομής «Rosebud.21». Από εμπορικής άποψης όμως είναι εξαιρετικά σημαντικό να επιλέγονται ελληνικές ταινίες από τα μεγάλα φεστιβάλ: «Όταν μιλάμε για μεγάλο φεστιβάλ μιλάμε πάντα για τις Κάννες, το Βερολίνο, τη Βενετία και το Τορόντο. Εάν μια ταινία ξεχωρίσει σε αυτά τα φεστιβάλ, αμέσως γίνεται πιο εύκολη η προώθησή της και κυρίως η πώλησή της σε άλλες χώρες.» Επιπλέον, έχοντας στο δυναμικό τους μια συμμετοχή σε αυτά τα φεστιβάλ, οι σκηνοθέτες βρίσκουν ευκολότερα πηγές χρηματοδότησης για την παραγωγή νέων ταινιών. Το καλύτερο παράδειγμα είναι ο πολυβραβευμένος Γιώργος Λάνθιμος, ο οποίος φαίνεται να πατά πλέον γερά στο Χόλιγουντ. Έλλειψη εθνικής στρατηγικής Στην Ελλάδα οι σημαντικότερες στρόφιγγες χρηματοδότησης για τον κινηματογράφο εξακολουθούν να είναι οι δημόσιες - ουσιαστικά το ΕΚΚ και η ΕΡΤ. Τα ποσά που διατίθενται είναι σε σχέση με τις ανάγκες μικρά. Σε αντίθεση με τη Γαλλία ή και τη Γερμανία, όπου η στήριξη του εθνικού κινηματογράφου συνιστά στρατηγική επιλογή, στην Ελλάδα, λέει ο Ζήνος Παναγιωτίδης, «όλες οι κυβερνήσεις είχαν τον πολιτισμό πολύ κάτω στη σειρά. Θριαμβολογούσαν όταν παίρναμε ένα βραβείο, πήγαιναν να υποδεχθούν τους δημιουργούς στο αεροδρόμιο και λοιπά – αλλά μέχρι εκεί. Το χέρι στην τσέπη για τον πολιτισμό δυστυχώς δυσκολεύονται να το βάλουν.» Ενώ στις αίθουσες κινηματογράφου στη Γαλλία το ποσοστό εγχώριων ταινιών το 2016 ξεπέρασε το 35% και στη Γερμανία το ποσοστό του 22%, στην Ελλάδα οι ελληνικές ταινίες έκοψαν μόλις το 10% των εισιτηρίων. Το πιθανότερο είναι φέτος το ποσοστό να είναι χαμηλότερο. Μεγάλη ευθύνη για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο ελληνικός κινηματογράφος καταλογίζει ο Ζ. Παναγιωτίδης στην παραγωγή. Με λίγες εξαιρέσεις είναι ανεπαρκής. Το ζητούμενο δεν είναι το πως θα εξασφαλίσεις ως παραγωγός τα χρήματα για να πραγματοποιηθεί η ταινία, υποστηρίζει η Βίκυ Μίχα από την εταιρεία «Βοο Production», η οποία έκανε την παραγωγή του «Κυνόδοντα» του Γιώργου Λάνθιμου. Η κλασσική περίπτωση έλληνα παραγωγού, ειδικά πριν την οικονομική κρίση ήταν, όπως λέει η ίδια, «έβρισκε τα λεφτά στην Ελλάδα και περιοριζόταν σε αυτό γιατί μπορούσε να χρηματοδοτήσει. Η δικιά μου γενιά αναγκάστηκε να βγει στο εξωτερικό. Και δεν μας έκανε καθόλου κακό η εμπειρία αυτή.» Οι νέοι παραγωγοί ταξιδεύουν, δικτυώνονται, προωθούν συμπαραγωγές. Κατά αυτό τον τρόπο διευκολύνονται και οι ελληνικές ταινίες αργότερα, μετά την ολοκλήρωση τους, να βρουν διακινητές για τις διεθνείς αγορές. Ευρύτερος ο ρόλος του παραγωγού Στην αντίληψη της Βίκυ Μίχα ο ρόλος του παραγωγού δεν περιορίζεται μόνο στη χρηματοδότηση μιας ταινίας. Ο παραγωγός θα πρέπει να συμβάλλει από την αρχή στη διαδικασία της δημιουργίας μιας ταινίας ή ακόμη θα πρέπει ο ίδιος να αναλαμβάνει τη πρωτοβουλία για μια νέα ταινία. Όπως εξηγεί, «τα πρότζεκτ που ξεκινούν από παραγωγό δεν είναι πολύ δεδομένα στην Ελλάδα. Δηλαδή, το να βρεις ένα βιβλίο, μια ιστορία, να το φέρεις στην ομάδα, να ξεκινήσεις έτσι και να ξέρεις ήδη ότι αυτό το θέμα ενδιαφέρει μια διεθνή αγορά. Είναι μια διαδικασία που τη βλέπω να συμβαίνει πια. Υπάρχουν παραγωγοί που στα επόμενα χρόνια θα βγάλουν τέτοιες ταινίες. Και εγώ προσπαθώ να κάνω τέτοιου τύπου ταινίες πια.» Οι ταινίες θα πρέπει να έχουν μεν καλλιτεχνική ποιότητα αλλά θα πρέπει να έχουν και απήχηση στο κοινό. Όπως χαρακτηριστικά λέει η Βίκυ Μίχα, «η Ελλάδα δεν πρόκειται να γίνει Χόλιγουντ, πρεσβεύει έναν ευρωπαϊκό κινηματογράφο.» Παρ' όλα αυτά θα πρέπει κανείς πριν γυρίσει μια ταινία να σκεφτεί πως θα την τοποθετήσει ως ένα προϊόν στην αγορά. Η πραγματικότητα όμως στον ελληνικό κινηματογράφο είναι διαφορετική. Οι κινηματογραφιστές γυρίζουν ταινίες έχοντας ως στόχο τη συμμετοχή τους στα φεστιβάλ. Αυτή η στάση ούτε εξασφαλίζει αργότερα τη διανομή της ταινίας στο εξωτερικό και ούτε την προσέλκυση του κοινού στις αίθουσες κινηματογράφου. Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Να ανοίξουν «τα χαρτιά τους» καλεί τις ΗΠΑ ο Ζαν-Μαρί Γκένο, διευθύνων σύμβουλος της οργάνωσης πρόληψης και αντιμετώπισης κρίσεων International Crisis Group, που συμμετέχει στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια στο Μόναχο.Σαφή μηνύματα προς τη νέα αμερικανική κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να στείλει η γερμανίδα υπουργός Άμυνας στο ξεκίνημα της 53ης Διάσκεψης για την Ασφάλεια στο Μόναχο, που βρίσκεται σε εξέλιξη από χθες. Η Ούρζουλα φον ντερ Λάιεν έδειξε κατανόηση και διάθεση ευθυγράμμισης με τις αμερικανικές απαιτήσεις για αύξηση της ευρωπαϊκής συμβολής στη χρηματοδότηση του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, απευθυνόμενη προς τη Ουάσιγκτον την προειδοποίησε να μην προβεί σε «μονομερείς ενέργειες» στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, όπως, για παράδειγμα, διμερείς συνεννοήσεις με τη Ρωσία, χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τους νατοϊκούς εταίρους, ενώ τόνισε ότι ο καταμερισμός των βαρών εντός του διεθνούς οργανισμού δεν είναι απλά και μόνο ζήτημα χρημάτων. «Απαιραίτητη» η αύξηση των αμυντικων δαπανών στην Ευρώπη Σύμφωνα με τον Ζαν-Μαρί Γκένο, διευθύνοντα σύμβουλο της οργάνωσης πρόληψης και αντιμετώπισης κρίσεων International Crisis Group, απαιτείται συνεργατικό πνεύμα στη διεθνή πολιτική. Όπως επισήμανε στην DW, «είναι ουσιαστικό σε έναν κόσμο που αντιμετωπίζει παγκόσμια ζητήματα να υπάρχει συνεργατική διαχείριση, είναι απαραίτητο. Τουλάχιστον να υπάρχει διάλογος. Αυτός είναι η αρχή για την εξεύρεση κοινού εδάφους εφόσον αυτό δεν έχει βρεθεί ακόμη». Ο γάλλος πολιτικός επιστήμονας, που συμμετέχει στις εργασίες της Διάσκεψης για την Ασφάλεια στο Μόναχο, αναμένει από την αμερικανική πλευρά να ανοίξει τα «χαρτιά» της στο ζήτημα της διεθνούς συνεργασίας. «Ελπίζω να εμπλακούν σε μια συζήτηση διότι χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο από δηλώσεις. Χρειαζόμαστε διάλογο. Νομίζω ότι οι εκπρόσωποι που θα έρθουν εδώ θέλουν μάλλον να δώσουν νέες διαβεβαιώσεις στους Ευρωπαίους, αλλά πρέπει να υπάρξει σαφήνεια για το είδος της αμερικανικής εμπλοκής στην Ευρώπη». Ο Ζαν-Μαρί Γκένο επιχείρησε τέλος να φέρει προ των ευθυνών της και την Ευρώπη, ασκώντας μάλιστα κριτική για την πολιτική της στο πεδίο της άμυνας. Όπως σχολίασε, «για να είμαι ειλικρινής, θεωρώ ότι οι Ευρωπαίοι επί σειρά ετών δεν επέδειξαν τη δέουσα σοβαρότητα στο θέμα της άμυνας. Ως εκ τούτου πιστεύω ότι είναι απαραίτητο να αυξηθούν οι αμυντικές δαπάνες, δεδομένων όλων των απειλών με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη η Ευρώπη». Σαμπρίνα Παπστ / dpa / Άρης Καλτιριμτζής

Μετά τη συνάντησή του με την καγκελάριο Μέρκελ ο τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ θα μιλήσει σε Τούρκους της Γερμανίας για το τουρκικό δημοψήφισμα. Πολλοί εκτιμούν ότι Άγκυρα θέλει να πολώσει και στη Γερμανία.Με αφορμή τη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια ο τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ θα βρεθεί το Σάββατο στη Γερμανία. Αν και θα έχει την ευκαιρία να συνομιλήσει κατ΄ιδίαν με την Άγκελα Μέρκελ στο Μόναχο, δεν θα αρκεστεί μόνο σε αυτό. Μετά τη συνάντησή του με τη γερμανίδα καγκελάριο πρόκειται να μιλήσει σε χιλιάδες Τούρκους της Γερμανίας στο γήπεδο του Ομπερχάουζεν στο κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας-Bεστφαλίας. Παρουσιάζεται σαν πρωτοβουλία ιδιωτών αλλά, σύμφωνα με πληροφορίες, την εκδήλωση υποστηρίζει η τουρκική κυβέρνηση. Μια αμφιλεγόμενη κίνηση, η οποία διαβάζεται από πολλούς σε ένα πρώτο επίπεδο σαν μια προπαγανδιστική προσπάθεια εκτός τουρκικών συνόρων για να διαφημιστεί το επικείμενο τουρκικό δημοψήφισμα. Σε ένα δεύτερο επίπεδο αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για μια προσπάθεια πόλωσης των Τούρκων της Γερμανίας ενόψει και των γερμανικών ομοσπονδιακών εκλογών. Η επίσκεψη του τούρκου πρωθυπουργού στη Γερμανία έρχεται λίγο μετά την επίσκεψη της Άγκελα Μέρκελ στην Τουρκία, κατά την οποία η γερμανίδα καγκελάριος κάλεσε ευθαρσώς τον τούρκο πρόεδρο Ερντογάν αλλά και τον πρωθυπουργό Γιλντιρίμ να σεβαστούν απαρέγκλιτα τα ανθρώπινα δικαιώματα στη χώρα τους. Η επίσκεψη Γιλντιρίμ έρχεται επίσης σε μια περίοδο όπου οι γερμανοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε κρίσιμη φάση. Τις προηγούμενες μέρες φιλοκυβερνητικές εφημερίδες της Τουρκίας επιτέθηκαν στη καγκελάριο Μέρκελ. Η εφημερίδα «Yeni Akit» βγήκε μάλιστα την Παρασκευή με πρωτοσέλιδο ένα φωτομοντάζ, στο οποίο η Άγκελα Μέρκελ ήταν ντυμένη με ναζιστική στολή. Μια εκδήλωση που πολώνει το κλίμα στις διμερείς σχέσεις Επίσημα λέγεται ότι αντικείμενο της εκδήλωσης στο Ομπερχάουζεν θα είναι μια συζήτηση με Τούρκους πολίτες που ζουν στη Γερμανία και έχουν δικαίωμα ψήφου στην Τουρκία για το δημοψήφισμα του Απριλίου, και ειδικότερα η μετατροπή του πολιτεύματος από κοινοβουλευτικό σε προεδρικό. Ωστόσο η επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής αλλά και χρονικής συγκυρίας για την ομιλία Γιλντιρίμ δεν πρέπει να θεωρείται καθόλου τυχαία. Πριν λίγες μέρες η γερμανική αστυνομία έκανε εφόδους σε κατοικίας θρησκευτικών λειτουργών της τουρκικής μουσουλμανικής οργάνωσης Ditib που δραστηριοποιείται στη Γερμανία με την κατηγορία της κατασκοπίας σε βάρος φερόμενων υποστηρικτών του ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν. Ως γνωστόν ο Γκιουλέν είναι «persona non grata» στην Τουρκία και έχει στοχοποιηθεί ευθέως από την κυβέρνηση Ερντογάν για υποκίνηση του αποτυχημένου πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016. Η υπόθεση των συλλήψεων έξι ιμάμηδων στη Γερμανία τις τελευταίες μέρες έχει προκαλέσει πάντως σάλο στην Τουρκία. Πολλοί εκτιμούν ότι η παρουσία του Γιλντιρίμ θα ρίξει λάδι στη φωτιά, προκαλώντας πόλωση εντός των τουρκικών κοινοτήτων της Γερμανίας. Οι αντιδράσεις πάντως Γερμανών βουλευτών τουρκικής και κουρδικής καταγωγής είναι έντονες. Ο συμπρόεδρος των Πρασίνων Τζεμ Έτσντεμιρ χαρακτήρισε «φάρσα» την πρωτοβουλία Γιλντιρίμ επί γερμανικού εδάφους, τονίζοντας ότι εάν επιτρέπεται στον Γιλντιρίμ να κάνει εκτός των συνόρων προεκλογικό αγώνα για την κατάργηση της δημοκρατίας στην Τουρκία, θα πρέπει να επιτραπεί και στον αρχηγό του αντιπολιτευόμενου φιλοκουρδικού κόμματος HDP Σελαχατίν Ντεμιρτάς να κάνει αντίστοιχη καμπάνια υπέρ της δημοκρατίας. Από την πλευρά της η βουλευτής της Αριστεράς Σεβίμ Νταγκλεγκέν, κουρδικής καταγωγής, δήλωσε στην BILD ότι η ομιλία του Γιλντιρίμ θα πρέπει να απαγορευθεί, λέγοντας ότι αποτελεί προϊόν της τουρκικής κυβερνητικής προπαγάνδας. Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης Στέφεν Ζάιμπερτ είπε, τέλος, ότι σε καμία περίπτωση η εκδήλωση στο Ομπερχάουζεν δεν θα πρέπει να γίνει αφορμή για εσωπολιτικές τουρκικές έριδες. Dpa, Τσαν Μέρεϊ / Δήμητρα Κυρανούδη