Apostolis Zois

Αισιόδοξος για την επιτυχή ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος εμφανίζεται ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ σε αποκλειστική του συνέντευξη προς τη DW. Πώς σχολιάζει τα σενάρια Grexit και ελάφρυνσης του χρέους;Η ανανέωση της θητείας του Κλάους Ρέγκλινγκ στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) μπορεί να θεωρείται σχεδόν ειλημμένη απόφαση, από τη στιγμή που οι χώρες μέλη δεν πρότειναν καν εναλλακτικούς υποψηφίους. Ο γερμανός οικονομολόγος που βρίσκεται στο τιμόνι του ESM από το 2012 αναμένεται να παραμείνει στη θέση του για άλλα πέντε χρόνια. Σε συνέντευξή του προς τη Deutsche Welle πάντως εμφανίστηκε σχεδόν βέβαιος ότι το ελληνικό ζήτημα δεν θα κυριαρχήσει στην ατζέντα της δεύτερης θητείας του. «Δεν νομίζω ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί τη βοήθειά μας για άλλα πέντε χρόνια. (…) Εκτιμώ ότι εάν η Ελλάδα υλοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις που συμφωνήθηκαν στην αρχή του προγράμματος, τότε αυτό θα είναι το τελευταίο πρόγραμμα. Η Ελλάδα έχει κάνει πρόοδο σε σημαντικούς τομείς, αλλά τους επόμενους 18 μήνες πρέπει να γίνουν και άλλα βήματα προόδου, κυρίως στο πεδίο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Εάν γίνει αυτό, τότε είμαι βέβαιος ότι η Ελλάδα θα μπορεί να αντλήσει και πάλι χρήματα από τις αγορές, να αναχρηματοδοτηθεί και δεν θα χρειάζεται πλέον τη δανειακή βοήθεια των ευρωπαίων εταίρων». Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο γερμανός υπ. Οικονομικών Β. Σόιμπλε έχει πει ότι η Ελλάδα πρέπει να υλοποιήσει τις συμπεφωνημένες μεταρρυθμίσεις, ειδάλλως δεν μπορεί να παραμείνει μέλος της ευρωζώνης. Ο Κλ. Ρέγκλινγκ πάντως δεν θα το έθετε διαζευκτικά: «Δεν το έχω αντιμετωπίσει έτσι. Το θέμα Grexit δεν συζητείται στην παρούσα φάση. Δεν παίζει κανένα ρόλο. Το ζητούμενο τώρα είναι η ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης και η Ελλάδα πρέπει να κάνει ακόμη ορισμένα πράγματα. Και στο παρελθόν υπήρξαν κάθε τόσο καθυστερήσεις στις εκταμιεύσεις, διότι δεν είχε επιτευχθεί η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις όπως είχε αρχικώς συμφωνηθεί. Τα καταφέραμε στο παρελθόν και έτσι εκτιμώ ότι θα τα καταφέρουμε και αυτή τη φορά». Τεράστιο το άλμα στις μεταρρυθμίσεις, αλλά… Ο επικεφαλής του ESM συμφωνεί με την πρόσφατη διαπίστωση του προέδρου της Κομισιόν Γιούνκερ ότι καμία χώρα δεν έχει πετύχει μεγαλύτερη πρόοδο στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων απ΄ ό,τι η Ελλάδα. Το πιστοποιούν άλλωστε ο ΟΟΣΑ αλλά και η Παγκόσμια Τράπεζα, επισημαίνει ο κ. Ρέγκλινγκ. Προσθέτει όμως ότι παρότι έχει κάνει τα τελευταία χρόνια τεράστια άλματα, η Ελλάδα παραμένει στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων η πιο αδύναμη χώρα στην Ευρώπη. Σε ποιους τομείς συγκεκριμένα θα πρέπει να γίνουν ακόμη μεταρρυθμίσεις; «Είναι οι τομείς για τους οποίους συζητούμε στην παρούσα φάση, οι οποίοι και αναφέρονται στο τρίτο πρόγραμμα που συμφωνήσαμε τον Αύγουστο/Σεπτέμβριο του 2015. Αφορούν σε ιδιωτικοποιήσεις, την αγορά ενέργειας, την αγορά εργασίας και ορισμένα ελάχιστα θέματα στον προϋπολογισμό. Οι μεγαλύτερες προσαρμογές στον προϋπολογισμό έχουν γίνει ήδη τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα έχει στο μεταξύ πρωτογενές πλεόνασμα, πιθανότατα μάλιστα το 2016 ήταν μεγαλύτερο από εκείνο που είχε προβλεφθεί. Στο πεδίο αυτό λοιπόν δεν πρέπει να γίνουν πλέον πολλά. Το κυρίαρχο είναι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν εντέλει την ανταγωνιστικότητα και συνεπώς την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας στο μέλλον». Θα απαιτηθούν «διορθώσεις» σε συντάξεις και αφορολόγητο Αντιλαμβάνεται ο ίδιος υπό τον όρο «μεταρρυθμίσεις» και νέες μειώσεις συντάξεων αλλά και του αφορολόγητου; «Είναι δύσκολα θέματα και δεν θέλω να μιλήσω για πράγματα που συζητούνται στην παρούσα φάση. Για το συνταξιοδοτικό γνωρίζουμε ότι υπήρξε ήδη μια μεγάλη μεταρρύθμιση στο παρελθόν, ωστόσο και σήμερα ένα μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού εξακολουθεί να απαιτείται για το συνταξιοδοτικό σύστημα. Αυτό θα περιοριστεί όταν αρχίσουν να αποδίδουν οι μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη αποφασιστεί στο παρελθόν. Θα πρέπει να δούμε εάν θα απαιτηθούν κάποιες διορθώσεις. Το μεγαλύτερο μέρος των μεταρρυθμίσεων έχει γίνει, ίσως να χρειαζόμαστε λίγο χρόνο ακόμη. Όσον αφορά τη φορολογία, είναι γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού δεν χρειάζεται να καταβάλλει φόρο εισοδήματος επειδή είναι πολύ υψηλό το αφορολόγητο. Και εδώ θα πρέπει πιθανότατα να γίνουν κάποιες διορθώσεις. Αλλά πρόκειται για ζητήματα που είναι στην παρούσα φάση υπό συζήτηση». Ο Κλάους Ρέγκλινγκ εκτιμά ότι στην παρούσα φάση δεν υπάρχει ανάγκη περαιτέρω ελάφρυνσης του χρέους, καθώς μετά το PSI του 2012 αλλά και λόγω των ιδιαίτερα ευνοϊκών δανειακών όρων, «ο ελληνικός προϋπολογισμός επιβαρύνεται σήμερα ελάχιστα με τις τρέχουσες ανάγκες εξυπηρέτησης του χρέους. Εάν υπολογίσει κανείς τις πληρωμές για την εξυπηρέτηση του χρέους -όπως αυτές διαμορφώθηκαν μετά το κούρεμα- σε ποσοστό του ΑΕΠ, τότε θα διαπιστώσει ότι το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο απ΄ ό,τι για παράδειγμα στη Γαλλία, το Βέλγιο ή την Ισπανία. Γι΄ αυτό και λέω ότι στην παρούσα φάση δεν υπάρχει debt overhang, δεν υπάρχει στην παρούσα φάση πρόβλημα χρέους, παρότι το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι υψηλό». Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, εξοικονομεί σήμερα και λόγω των ευνοϊκών όρων των υφιστάμενων δανείων περί τα 8 δις ευρώ ετησίως. «Είναι το ποσό που εξοικονομεί πραγματικά η Ελλάδα, ο ελληνικός προϋπολογισμός σε σύγκριση με μια κανονική χρηματοδότηση από τις αγορές, σε μια φυσιολογική περίοδο όμως και όχι εν καιρώ κρίσης». Και ο ίδιος διευκρινίζει βέβαια ότι υπάρχει «η σχετική δέσμευση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης να συμφωνηθούν μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα περαιτέρω μέτρα ελάφρυνσης του χρέους εφόσον αυτό κριθεί όντως αναγκαίο και εφόσον υλοποιηθούν οι μεταρρυθμίσεις». Το τρίτο μνημόνιο μπορούσε να έχει αποφευχθεί Σταθμίζοντας τις προοπτικές επίτευξης συμφωνίας στο Eurogroup της ερχόμενης Δευτέρας πάντως, ο Κλάους Ρέγκλινγκ εκτιμά ότι η αξιολόγηση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί διότι «τα προβλήματα παραμένουν αρκετά πολύπλοκα. (…) Για να ολοκληρωθεί, θα πρέπει προηγουμένως να μεταβούν και πάλι οι τέσσερις θεσμοί στην Αθήνα. Προηγουμένως δεν μπορεί να υπάρξει τελική ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Σε αυτό ίσως να σημειώσουμε τη Δευτέρα κάποια πρόοδο». Ερωτηθείς σχετικά με τη συμμετοχή του ΔΝΤ, ο επικεφαλής του ESM περιορίστηκε να σχολιάσει ότι παρά τις γνωστές διαφορές που υπάρχουν, όπως για παράδειγμα στο θέμα του χρέους, καταβάλλονται συστηματικές προσπάθειες ώστε να επέλθει συμφωνία και να συμμετάσχει τελικά το Ταμείο στο ελληνικό πρόγραμμα. Όλα αυτά πάντως, σύμφωνα με τον επικεφαλής του ευρωπαϊκού ταμείου, θα μπορούσαν ενδεχομένως να έχουν αποφευχθεί, εάν δεν είχε μεσολαβήσει το «πισωγύρισμα» της πρώτης κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία ήθελε να ακολουθήσει μια διαφορετική οικονομική πολιτική. Ο οικονομολόγος υπενθυμίζει μάλιστα ότι όταν στα τέλη του 2014 συζητούνταν το ενδεχόμενο ενός τρίτου μνημονίου, όλοι συμφωνούσαν ότι το ύψος του προγράμματος δεν θα ξεπερνούσε τα 10 με 20 δις ευρώ. «Εξαιτίας αυτού του πισωγυρίσματος κατά το πρώτο εξάμηνο του 2015 συμφωνήθηκε εντέλει ένα πρόγραμμα ύψους έως και 86 δις ευρώ. Αυτό δείχνει ότι το πρώτο εξάμηνο του 2015 ήταν σχετικά ακριβό». Κώστας Συμεωνίδης

Η διήμερη σύνοδος των υπ. Εξωτερικών στη Βόννη ολοκληρώθηκε χωρίς θεαματικά αποτελέσματα. Για τον νέο υπ. Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρεξ Τίλερσον ήταν το πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό. Εμφανίστηκε πολύ συγκρατημένος.Ο τόπος συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών των είκοσι πιο αναπτυγμένων βιομηχανικά χωρών και αναδυόμενων οικονομιών είχε αποφασιστεί πολύ καιρό πριν ο Ντόναλντ Τραμπ αναστατώσει τον κόσμο με τις δηλώσεις του. Ο νέος Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Ζίγκμαρ Γκάμπριελ δεν δίστασε πάντως να δηλώσει πως η επιλογή της Βόννης είχε την σημασία της και αυτό γιατί είναι η έδρα των ΗΕ στη Γερμανία, σύμβολο της διεθνούς συνεργασίας. Και αυτό σε μια εποχή που οι τάσεις απομονωτισμού ισχυροποιούνται. «Συνεργασία όλων με όλους» είναι το σύνθημα σύμφωνα με τον Γερμανό πολιτικό. Και το σύνθημα αυτό έχει έναν κυρίως αποδέκτη, από όλους τους υπουργούς Εξωτερικών με τους οποίους βρέθηκε χθες και σήμερα στην πρώην πρωτεύουσα ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ. Αυτός δεν είναι άλλος από τον νέο Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Ρεξ Τίλερσον. Ο πρώην μάνατζερ στον τομέα των πετρελαιοειδών βρίσκεται περίπου δυο εβδομάδες στο αξίωμά του δηλαδή λίγο λιγότερο σε σχέση με τον Γερμανό ομόλογό του. Ο Ρεξ Τίλερσον είναι φειδωλός στις συναναστροφές του με τον Τύπο. Στην Ουάσινγκτον δεν έδωσε καμία συνέντευξη Τύπου μέχρι σήμερα. Οι καθημερινές ενημερώσεις των συντακτών μέσω εκπροσώπων του State Department έχουν πλέον καταργηθεί. «Πού είναι ο Ρεξ Τίλερσον» διερωτάται η εφημερίδα New York Times. Κάποιες κοινές θέσεις με τη Ρωσία αλλά… Και σε αυτό το πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό, δηλαδή στη Βόννη, δεν πήρε κανέναν δημοσιογράφο μαζί του, ενώ και στη Γερμανία απέφυγε να δώσει κάποια συνέντευξη Τύπου. Αντ' αυτού προτίμησε μετά τη χθεσινή πρώτη επαφή του με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ να δώσει μια ολιγόλογη γραπτή δήλωση, στην οποία ωστόσο αναφέρεται στις «αξίες της Αμερικής και των συμμάχων της». Αυτό ακριβώς ήταν που ήθελαν να ακούσουν και οι σύμμαχοί του στο ΝΑΤΟ. Μίλησε όμως και για «κοινές θέσεις με τη Ρωσία» χωρίς πάντως να παραλείψει να κρατήσει και έναν τόνο αυστηρότητας απέναντι στη Μόσχα. «Αναμένουμε από τη Ρωσία να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της και να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της κρίσης στην Ουκρανία» υπογράμμισε. Και η απάντηση από τη Ρωσία ήταν πάντως χαμηλών τόνων, σαν να γίνεται μια προσπάθεια προσέγγισης. Μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών ο Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε: «Είναι σαφές ότι δεν μπορέσαμε να λύσουμε όλα μας τα προβλήματα αλλά έχουμε μια κοινή αντίληψη ότι εκεί που έχουμε κοινά συμφέροντα πρέπει να προχωρήσουμε». Τέλος, ο νέος Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να ανοίξει τα χαρτιά του και στο θέμα της Συρίας, αποφεύγοντας να κάνει οποιαδήποτε δήλωση. Ο Ρεξ Τίλερσον εμφανίζεται προς το παρόν πάρα πολύ συγκρατημένος με τις δηλώσεις του. Ο χρόνος θα δείξει αν έτσι συγκρατημένη θα είναι και η πολιτική του. DPA / Μαρία Ρηγούτσου

Το Βερολίνο επιβεβαιώνει συνομιλία Μέρκελ-Λαγκάρντ για το το ελληνικό πρόγραμμα. Πιθανολογείται ότι η Γερμανία σκοπεύει να προτείνει τον περιορισμό της οικονομικής συμμετοχής του Ταμείου.Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης Ουλρίκε Ντέμερ επιβεβαίωσε την τηλεφωνική επικοινωνία της γερμανίδας καγκελαρίου, Άνγκελα Μέρκελ, με την επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, πριν από μερικές ήμερες. Η κ. Ντέμερ δεν θέλησε όμως να σχολιάσει πληροφορίες της εφημερίδας WELT ότι η κ. Λαγκάρντ υποσχέθηκε ότι το Ταμείο θα παραμείνει στο πρόγραμμα και ότι η συζήτηση για τις ελαφρύνσεις θα γίνει μετά τις γερμανικές εκλογές. Πάντως «η γερμανική κυβέρνηση εξακολουθεί να πιστεύει ότι το ΔΝΤ θα συνεχίσει να συμμετέχει» στο ελληνικό πρόγραμμα, είπε η κ. Ντέμερ. Απαραίτητη η συμμετοχή του ΔΝΤ Το σημερινό κυβερνητικό μπρίφινγκ απασχόλησε και η δήλωση του επικεφαλής της ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στο ευρωκοινοβούλιο, Μάνφρεντ Βέμπερ. Σύμφωνα με τον γερμανό Χριστιανοκοινωνιστή το ΔΝΤ θα πρέπει να αποχωρήσει από το ελληνικό πρόγραμμα αν ζητά κούρεμα χρέους. Αντικρούοντας αυτό το αίτημα η εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών, Φριντερίκε φον Τίζενχαουζεν, χαρακτήρισε ως «απαραίτητη» τη συμμετοχή του Ταμείου, τόσο από πλευράς τεχνογνωσίας όσο και σε ό,τι αφορά την οικονομική του συμβολή. Ενδιαφέρον είχε, ότι η εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών δεν διέψευσε πληροφορίες ότι προκειμένου να παραμείνει στο ελληνικό πρόγραμμα, η Γερμανία σκοπεύει να προτείνει τον περιορισμό της οικονομικής συμμετοχής του Ταμείου - μάλιστα ακούγεται το ποσό των 5 δις ευρώ. Την Τετάρτη πάντως η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ θα συναντηθεί στο Βερολίνο με την επικεφαλής του Ταμείου Κριστίν Λανγκάρντ. Επιστροφή των Θεσμών στην Αθήνα; Ερωτηθείσα από την Deutsche Welle αν το υπουργείο Οικονομικών διαθέτει πληροφορίες για το πότε θα επιστρέψουν οι εκπρόσωποι των θεσμών στην Αθήνα, η κ. φον Τίζενχαουζεν απάντησε ότι δεν το γνωρίζει. Πάντως το υπουργείο της έχει ενημερωθεί ότι υπάρχει «καλή πρόοδος» σε ό,τι αφορά τη συνεννόηση των θεσμών μεταξύ τους αλλά και «πρόοδος» σε ό,τι αφορά τις συνομιλίες των θεσμών με την Ελλάδα. Στην ερώτηση κατά πόσο γνωρίζει αν τη Δευτέρα το Eurogroup θα είναι σε θέση να αποφασίσει για μια ημερομηνία επιστροφής των θεσμών, η κ. φον Τίζενχαουζεν απάντησε ότι δεν θέλει να «προτρέξει». Πάντως το σίγουρο είναι ότι παρά την «προσέγγιση» που διαπιστώνεται με την Ελλάδα, το Eurogroup δεν πρόκειται τη Δευτέρα να αποφασίσει για την αξιολόγηση. Από «τεχνικής άποψης» θα χρειαστεί ακόμη καιρός για την ολοκλήρωση. Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Η αποστασιοποίηση της αμερικανικής ηγεσίας από τη θέση υπέρ μιας λύσης δύο κρατών στη διαμάχη Ισραηλινών και Παλαιστινίων προκαλεί διεθνή ανησυχία. Εκτιμάται ότι η λύση ενός κράτους θα ήταν ακόμη δυσκολότερη.Η ιδέα για λύση δύο κρατών είναι σχεδόν τόσο παλιά όσο και το Μεσανατολικό Ζήτημα. Η πρώτη αναφορά σε αυτήν έγινε στην επονομαζόμενη Επιτροπή Πιλ που είχε συσταθεί από τους Βρετανούς το 1936. Τα μέλη της ρώτησαν εκατοντάδες Εβραίους και Παλαιστινίους για να καταλήξουν σε ένα αποκαρδιωτικό συμπέρασμα: Ότι τις δύο πλευρές χωρίζει μια αγεφύρωτη διαμάχη. Τα σημεία σύγκλισης ανάμεσά τους ήταν ανύπαρκτα σύμφωνα με την επιτροπή και «οι εθνικές τους προσδοκίες είναι ασυμβίβαστες μεταξύ τους». Ως εκ τούτου, η επιτροπή τάχθηκε υπέρ της εδαφικής διάσπασης σε δύο κράτη. Το σχέδιο αυτό παρέμεινε μεν στο «συρτάρι», ωστόσο αποτέλεσε βάση για τις περαιτέρω προσπάθειες αποκλιμάκωσης της διαμάχης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Το 1947 εξετάστηκε και από την Ολομέλεια του ΟΗΕ, ωστόσο απέτυχε λόγων της αντίστασης που προέβαλαν οι αραβικές χώρες, οι οποίες δεν ήθελαν να ακούσουν τίποτα περί σύστασης ισραηλινού κράτους. Μέσω του πολέμου τη χρονιά που ακολούθησε αμφότερες οι πλευρές επιχείρησαν να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν πιο εκτεταμένα εδάφη. Ο πόλεμος έβαλε ντε φάκτο τα θεμέλια για τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων. Μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, κατά τον οποίο το Ισραήλ κατέλαβε τη Δυτική Όχθη και την Ιερουσαλήμ, η λύση των δύο κρατών δεν φαινόταν πια ρεαλιστική. Η συμφωνία της Γενεύης Το σχέδιο επανήλθε στην ημερήσια διάταξη μόλις το 1980, όταν η τότε ΕΟΚ τάχθηκε υπέρ του δικαιώματος αυτοδιάθεσης των Παλαιστινίων προτείνοντας μια λύση δύο κρατών. Έπρεπε ωστόσο να περάσουν δύο δεκαετίες μέχρι το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να υιοθετήσει τον Μάρτιο του 2002 τον συγκεκριμένο όρο. Ο πρώτος αμερικανός πρόεδρος που τον χρησιμοποίησε ήταν ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος. Τον 2003 ισραηλινοί και παλαιστίνιοι διαπραγματευτές αναφέρθηκαν επίσης στο εν λόγω σχέδιο στο πλαίσιο της Συμφωνίας της Γενεύης. Θεμέλιο της προσέγγισης των δύο πλευρών ήταν ότι η Παλαιστινιακή Αρχή (PLO), όχι ρητά αλλά τουλάχιστον υπαινικτικά, είχε αναγνωρίσει το Ισραήλ. Η PLO περιόρισε τότε τις εδαφικές της διεκδικήσεις στο σύνορα του 1967, θέσει που φάνηκε να αποδέχεται τότε και η παλαιστινιακή ισλαμιστική οργάνωση Χαμάς. Ορισμένοι υψηλόβαθμοι πολιτικοί της Χαμάς υιοθέτησαν αυτή τη θέση, ορίζοντας ωστόσο ως προϋπόθεση τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος μεταξύ των Παλαιστινίων. Φθίνουσα πίστη σε λύση δύο κρατών Με το ξεκίνημα της νέας χιλιετίας το σχέδιο της λύσης δύο κρατών κέρδισε περισσότερους υποστηρικτές σε αμφότερες πλευρές. Ωστόσο, η υποστήριξη αυτή μειώθηκε εν συνεχεία στην παλαιστινιακή πλευρά εξαιτίας της συνεχιζόμενης εποικιστικής δραστηριότητας του Ισραήλ στις παλαιστινιακές περιοχές. Το 2014 πάνω από το 50% του παλαιστινιακού πληθυσμού τάχθηκε κατά μιας τέτοιας λύσης, μια τάση που συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια. Η προθυμία για λύση δύο κρατών περιορίστηκε όμως και στην ισραηλινή πλευρά εξαιτίας κρουσμάτων παλαιστινιακής τρομοκρατίας. Το 2015 υπέρ μιας τέτοιας λύσης τάσσονταν οριακοί οι μισοί πολίτες του Ισραήλ. Ωστόσο, η πλειοψηφία των Ισραηλινών απορρίπτει τη λύση του ενός κράτους, με το επιχείρημα ότι έτσι θα θιγόταν η ταυτότητα του Ισραήλ ως εβραϊκού κράτους εφόσον οι παλαιστινιακές περιοχές εντάσσονταν στην επικράτεια του ισραηλινού κράτους και οι Παλαιστίνιοι λάμβαναν την ισραηλινή υπηκοότητα. Κατά συνέπεια επανέρχεται η λύση των δύο κρατών, η οποία ωστόσο γίνεται ολοένα δυσκολότερη όσο συνεχίζεται ο ισραηλινός εποικισμός. Τα πράγματα περιέπλεξε ακόμη περισσότερο η εγκατάλειψη της θέσης υπέρ μιας λύσης δύο κρατών, που παραδοσιακά είχαν οι ΗΠΑ. Ωστόσο, οι διεθνείς αντιδράσεις στην ανακοίνωση της αμερικανικής διοίκησης δείχνουν ότι η λύση των δύο κρατών παραμένει διεθνώς προτιμητέα. Κέρστεν Κνιπ / Άρης Καλτιριμτζής

Έφυγε σε ηλικία 81 ετών ο Γ. Κουνέλλης, ένας όχι μόνο μεγάλος καλλιτέχνης αλλά και δάσκαλος. Δίδαξε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ντίσελντορφ. Αναδημοσιεύουμε μια προσωπική μαρτυρία για μια λιγότερο γνωστή πλευρά του.Συνήθως συναντιόμασταν τα απογεύματα στην τάξη με τον αριθμό 10. Είχαμε δύο τάξεις στο ισόγειο της Ακαδημίας Καλών Τεχνών στο Ντίσελντορφ: το νούμερο 3 και το νούμερο 10. Η δεύτερη ήταν πολύ πιο ευρύχωρη και φωτεινή. Στο πλάι της αίθουσας στήναμε ένα μεγάλο ξύλινο τραπέζι και μαζευόμασταν γύρω από αυτό. Φτιάχναμε καφέ και περιμέναμε. Συνήθως περιμέναμε πολύ, αλλά κανείς δεν παραπονιόταν. Κάποια στιγμή ερχόταν ο Κουνέλλης, φορώντας ένα σκούρο μπλε σκούφο και το παλτό του. Καθόταν, ρωτούσε αν υπάρχει καφές και άρχιζε να παίζει με το πακέτο με τα λεπτά τσιγάρα. Στην τάξη επικρατούσε σιωπή. Κανείς δεν μιλούσε. Νόμιζες πως αυτή η σιωπή θα κρατούσε αιώνια. Κάποια στιγμή κάποιος έλεγε κάτι, προτείνοντας συνήθως να δείξει τη δουλειά του. Ο Κουνέλλης κοίταζε με υπομονή, συγκεντρωμένα, σαν να μην υπήρχε τίποτα άλλο γύρω του που θα μπορούσε να του αποσπάσει την προσοχή. Αργούσε να μιλήσει. Όταν άρχιζε να κάνει παρατηρήσεις είχες την εντύπωση πως ήσουν διάφανος, πως δεν μπορούσες πια να κρύψεις τίποτα. Είχες την αίσθηση πως σε γνώριζε καλά, τόσο καλά που ούτε εσύ ο ίδιος δεν γνώριζες τον εαυτό σου. Οι παρατηρήσεις του ήταν ευθύβολες, ο τρόπος του όμως δεν ήταν διδακτικός. Κυριαρχούσε περισσότερο η αίσθηση πως κάποιοι καλλιτέχνες βρέθηκαν μαζί και ο Κουνέλλης σαν ο πλέον πεπειραμένος είχε κάτι να τους διηγηθεί. Και μας μιλούσε, ανάμεσα σε αυτές τις ατέλειωτες σιωπές, μας μιλούσε για τον Μασάτζο, τον Καραβάτζο, τον Πόλοκ, τον Μόντριαν. Μας μιλούσε για την ανάγκη ύπαρξης ενός κέντρου και την περιφέρεια, για την έννοια του χώρου και τη σημασία της διάταξης των έργων μέσα σε αυτόν. Μας μιλούσε σε μια γλώσσα ποιητική και δύσκολη να την κατανοήσεις στην αρχή. Δεν καταλαβαίναμε πάντα αλλά ήμασταν μέρος μιας περίεργης μυσταγωγίας. Για πολλούς ερχόταν να προστεθεί και το εμπόδιο της γλώσσας. Ο Κουνέλλης μιλούσε στα ιταλικά κι έτσι οι περισσότεροι δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν απευθείας μαζί του. Ο Έντουαρντ, ο αυστριακός μεταφραστής του τον συνόδευε πάντοτε και μετέφραζε υπομονετικά ώρες ολόκληρες επί πολλές ημέρες. Ο Κουνέλλης στα δέκα περίπου χρόνια που δίδαξε στο Ντίσελντορφ (1993-2001) θέλησε συνειδητά να βγάλει δυο γενιές καλλιτεχνών. Δεν ερχόταν συχνά. Δυο με τρεις φορές το χρόνο και έμενε πότε δυο εβδομάδες, πότε τρεις, πότε ένα μήνα. Δεν υπήρχαν συγκεκριμένες ώρες που συναντιόμασταν. Θα μπορούσε να ήταν Σάββατα ή Κυριακές, όλες τις ώρες της ημέρας. Η διδασκαλία του, όπως και ο ίδιος, δεν μπαίνουν σε καλούπια, δεν χωράνε σε μια καθημερινότητα. Μιλώντας μέσα από παραβολές Έγινε γρήγορα αγαπητός σαν δάσκαλος και η φήμη του εξαπλώθηκε μέσα στη Σχολή. Ήταν πολλοί, πάρα πολλοί αυτοί που ήθελαν να του δείξουν τη δουλειά τους και να τους πάρει στην τάξη του. Όμως δεν γινόταν. Οι κανόνες της Σχολής, τους οποίους ούτε καλογνώριζε ούτε και τον πολυαπασχολούσαν, δεν επέτρεπαν παρά ένα συγκεκριμένο αριθμό φοιτητών σε κάθε τάξη. Ο Κουνέλλης παρ' όλα αυτά όμως έβλεπε πάντα προσεκτικά τα έργα των επισκεπτών του, με αυτή την απίστευτη γενναιοδωρία της υπομονής και της προσήλωσης. Οι συναντήσεις μας δεν γίνονταν μόνο στο Ντίσελντορφ. Μας έλεγε πως ήταν σημαντικό να εργαζόμαστε κάθε μέρα και να δείχνουμε τη δουλειά μας προς τα έξω. Έτσι μέσα από πρωτοβουλίες, κυρίως των μαθητών, κάναμε διάφορες εκθέσεις, όπως για παράδειγμα στη Χάγη, στη Θεσσαλονίκη, στην Κολωνία, στο Βελιγράδι, στο Μιλάνο και αλλού. Ο Κουνέλλης μας συνόδευε πάντα. Ήταν εκεί σαν ένας σοφός συνοδοιπόρος. Συνήθιζε να μας μιλάει μέσα από παραβολές για το έργο του καλλιτέχνη και τη στάση του απέναντι στην τέχνη. Ιστορίες γεμάτες ποίηση, όπως το τριαντάφυλλο που ζωγράφιζε κάθε μέρα ο αυστηρός κύριος Μόντριαν. Η πιο σημαντική όμως προσφορά του απέναντι στους μαθητές του ήταν η απλόχερη αποδοχή του. Μας αποδεχόταν όπως ήμασταν, σεβόμενος τα μέσα που χρησιμοποιούσαμε. Συνυπήρχαν με έναν τρόπο αυτονόητο η ζωγραφική, η γλυπτική, τα βίντεο, οι εγκαταστάσεις. Τα πάντα και οι πάντες είχαν μια θέση στην απαλλαγμένη από συμπλέγματα και δογματισμούς αυτή τάξη. Συνυπήρχαν άνθρωποι από τη μακρινή Νότια Κορέα, την εμπόλεμη τότε Γιουγκοσλαβία αλλά και από χώρες όπως η Ελβετία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Ελλάδα και φυσικά η Γερμανία. Σεβασμός στη διαφορετικότητα Η διαφορετικότητα ήταν απολύτως σεβαστή. Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι του άρεσε ό,τι έβλεπε. Η κριτική του Κουνέλλη δεν σε προσέβαλε, σε προέτρεπε όμως να σκεφτείς. Η βάση των παρατηρήσεών του μπορεί και να μην είχε άμεση πρακτική εφαρμογή. Κάποτε τον ρώτησα, αν για παράδειγμα σ’ ένα ζωγράφο δεν θα έπρεπε να του διδάσκει τα σχετικά γύρω από τη φωτοσκίαση. Μου απάντησε ότι όποιος χρειάζεται τις σκιές θα ψάξει να τις βρει. Ίσως να πίστευε πως αυτή η ματιά η ‘κάθετη’ για την οποία μιλούσε και την οποία διέθετε και ο ίδιος, ίσως αυτό θα ήταν πιο δύσκολο να βρούμε και όχι η διδασκαλία της τεχνικής αρτιότητας. Βαθιά πολιτικά και κοινωνικά σκεπτόμενος μας προσέφερε ένα καταφύγιο εντιμότητας, ποίησης και αληθινής ενασχόλησης με την τέχνη. Πράγματα που μετά τα χρόνια της Ακαδημίας δεν θα συναντούσαμε πια εύκολα. Η καταγραφή αυτή δεν αποτελεί παρά μια προσωπική μαρτυρία και το συγκερασμό συμπερασμάτων μετά από πολλές προσωπικές συζητήσεις με ανθρώπους που είχαν την ίδια τύχη να μοιραστούν την ίδια εμπειρία. Όλοι μα όλοι θέλησαν να μιλήσουν πρόθυμα για τον Γιάννη Κουνέλλη σαν δάσκαλο. Το κείμενο λοιπόν αυτό δεν είχε στόχο να θεωρητικοποιήσει τις βασικές αρχές διδασκαλίας του Γιάννη Κουνέλλη, αλλά να του εκφράσει τη βαθιά ευγνωμοσύνη για αυτό το παράθυρο που μας άνοιξε στον κόσμο. Ευχαριστούμε. Μαρία Ρηγούτσου* *Η Μαρία Ρηγούτσου υπήρξε μαθήτρια του Γιάννη Κουνέλλη στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ντίσελντορφ.

Ένα ακόμη μέτρο στον «πόλεμο» κατά της τρομοκρατίας: όλοι οι ευρωπαίοι πολίτες θα υποβάλλονται σε ηλεκτρονικό έλεγχο ασφαλείας κατά την είσοδο και έξοδό τους από την ΕΕ. «Έξυπνα σύνορα» ή «ευρωπαϊκό φρούριο»;Ο σχετικός κανονισμός εγκρίθηκε την Πέμπτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τίθεται σε ισχύ άμεσα, δηλαδή είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευσή του. Αφετηρία ήταν η προσπάθεια της ΕΕ να εντοπίσει τους αποκαλούμενους «ξένους μαχητές» (foreign fighters), δηλαδή τους Ευρωπαίους που ταξιδεύουν στο Ιράκ ή στη Συρία, ενδεχομένως μέσω τρίτης χώρας, με σκοπό να ενταχθούν σε τρομοκρατικές ομάδες ή να λάβουν σχετική εκπαίδευση και να επιστρέψουν στην Ευρώπη για να διαπράξουν τρομοκρατικές επιθέσεις. Επιπλέον, το Κοινοβούλιο ψήφισε την Πέμπτη μία νέα ευρωπαϊκή οδηγία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η οποία ποινικοποιεί τη δράση των «ξένων μαχητών», αλλά και ενέργειες όπως η συνδρομή σε τρομοκρατική επίθεση, αλλά και η δημόσια υποκίνηση ή εξύμνηση τρομοκρατικών πράξεων. Το επόμενο βήμα για τη στρατηγική κατά της τρομοκρατίας, αλλά και για τη νέα πολιτική συμμαχία της Κεντροδεξιάς με τους Φιλελεύθερους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα είναι η πληρέστερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών. Αυτό επισημαίνει ο επικεφαλής της Κ.Ο. του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) Μάνφρεντ Βέμπερ, μιλώντας στους δημοσιογράφους την Τετάρτη. «Έχουμε πει ότι δραστηριοποιούμαστε από κοινού στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας, γι' αυτό θέλουμε να ιδρύσουμε μία ειδική επιτροπή στο Ευρωκοινοβούλιο για την ανταλλαγή πληροφοριών και τη διασύνδεση των υπηρεσιών» δηλώνει ο γερμανός πολιτικός. «Υπάρχουν κενά στη συνεργασία μας, κάτι που φάνηκε στις τρομοκρατικές επιθέσεις σε Παρίσι, Βρυξέλλες και Βερολίνο. Εδώ θα εστιάσουμε. Ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται αν το θέμα ρυθμίζεται σε τοπικό, εθνικό, ή ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό που θέλει ο πολίτης είναι η μέγιστη δυνατή ασφάλεια» καταλήγει ο Μάνφρεντ Βέμπερ. «Έξυπνα σύνορα» ή «ευρωπαϊκό φρούριο»; Πολλοί ευρωβουλευτές εκφράζουν πάντως επιφυλάξεις για τον ιδιαίτερο νομοθετικό ζήλο σε θέματα ασφάλειας. Η αντιπρόεδρος της σοσιαλιστικής ομάδας Τάνια Φαγιόν κάνει λόγο για υπερπληθώρα νομοθετημάτων που ψηφίζονται ή ετοιμάζονται, χωρίς καν να έχουν εξαντληθεί οι σημερινές δυνατότητες της νομοθεσίας. «Ήδη συζητούμε σχετικά με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία για τα έξυπνα σύνορα. Υψώνουμε πολυδάπανα ηλεκτρονικά τείχη για να προστατεύσουμε τα εξωτερικά σύνορα του Σένγκεν, αλλά χωρίς να έχουμε εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες που παρέχουν οι υφιστάμενες τράπεζες δεδομένων, όπως το SIS. Εκτός από το ερώτημα, αν η Ευρώπη γίνεται φρούριο στα εξωτερικά της σύνορα, πρέπει να δούμε και κατά πόσον όλα αυτά συνάδουν με τα θεμελιώδη δικαιώματα των ευρωπαίων πολιτών» λέει η Τάνια Φαγιόν στην Deutsche Welle. Πρακτικά, ο νέος κανονισμός σημαίνει ότι όταν, για παράδειγμα, ένας Έλληνας κάνει ολιγοήμερο ταξίδι στην Τουρκία ή στην Τυνησία για λόγους αναψυχής, θα ελεγχθεί βγαίνοντας από την Ελλάδα, αλλά και επιστρέφοντας, με βάση τα ηλεκτρονικά αρχεία για απολεσθέντα και κλαπέντα έγγραφα, το σύστημα πληροφοριών Σένγκεν και άλλες τράπεζες δεδομένων. «Αυτοί είναι οι νέοι κανόνες του Σένγκεν» επισημαίνει η αντιπρόεδρος της Κ.Ο. των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών. «Για πρώτη φορά όλοι οι ευρωπαίοι πολίτες που βγαίνουν από τη ζώνη Σένγκεν θα ελέγχονται στα εξωτερικά σύνορα. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει και κάποια προβλήματα στο απόγειο της τουριστικής σεζόν, ιδιαίτερα στα αεροδρόμια, γιατί εκεί οι εξαιρέσεις θα είναι ελάχιστες και θα πρέπει να δικαιολογούνται ειδικώς από τις αρμόδιες αρχές». Σωστή λύση, αλλά στο ...λάθος πρόβλημα Σε περίπτωση πάντως που προκαλούνται μεγάλες καθυστερήσεις στα χερσαία και θαλάσσια εξωτερικά σύνορα, τα κράτη-μέλη θα έχουν τη δυνατότητα, υπό προϋποθέσεις, να πραγματοποιούν μόνο «στοχευμένους» ελέγχους. Σε πολιτικό επίπεδο η νέα νομοθεσία φέρνει στο προσκήνιο και τη στάση των Ευρωπαίων Φιλελευθέρων, οι οποίοι παραδοσιακά θεωρούνται υπέρμαχοι των κοινωνικών ελευθεριών. Το δίλημμα περιγράφει με χαρακτηριστικό τρόπο η ευρωβουλευτής των Φιλελευθέρων Σοφία Ίντφελντ, λέγοντας ότι η ομάδα της στηρίζει τα μέτρα, αλλά δεν το ...γιορτάζει κιόλας. Άλλωστε, δηλώνει, η ΕΕ βρήκε τη σωστή λύση, αλλά σε ...λάθος πρόβλημα: «Η ομάδα μας στηρίζει τη νέα νομοθεσία, αλλά χωρίς ιδιαίτερο ενθουσιασμό» επισημαίνει η ολλανδέζα ευρωβουλευτής. «Και αυτό γιατί δεν έχει προηγηθεί ανάλυση κινδύνου, ωσάν η Κομισιόν να μην θεωρεί απαραίτητο κάτι τέτοιο. Επιπλέον μου φαίνεται πολύ στρυφνό να αιτιολογούμε τα μέτρα με τις επιθέσεις στο Παρίσι. Γιατί αυτό που έγινε εκεί, πριν από την επίθεση, είναι ότι οι τρομοκράτες διέσχισαν εσωτερικά σύνορα της Ένωσης». Γιάννης Παπαδημητρίου, Στρασβούργο

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ατενίζει το μέλλον υπό την προεδρία Ντόναλντ Τραμπ με αβεβαιότητα. Οι μέρες της επικεφαλής της Τζάνετ Γέλεν μοιάζουν μετρημένες και η νομισματική πολιτική των ΗΠΑ απρόβλεπτη.Είναι γνωστό ότι οι σχέσεις του νέου αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με την επικεφαλής της αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας FED δεν είναι οι καλύτερες. Ο Τραμπ είχε ήδη καταστήσει σαφείς τις διαθέσεις του απέναντι στη Γέλεν, η τρέχουσα θητεία της οποίας εκπνέει τον Φεβρουάριο του 2018. Θα έπρεπε «να ντρέπεται» για τη ζημιά που κάνει στη χώρα η νομισματική της πολιτική, τόνιζε σε συνεντεύξεις του ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου. Της επέρριπτε τότε ότι με τα υπερβολικά χαμηλά επιτόκια η FED συνέβαλε σε τεχνητά αυξημένα επίπεδα τιμών στη χρηματιστηριακή αγορά δημιουργώντας έτσι επικίνδυνες κερδοσκοπικές «φούσκες». Αυτό προεκλογικά. Διότι μετά την εκλογή του το σκηνικό έχει αλλάξει, δεδομένου ότι ο αμερικανός πρόεδρος εξαρτάται καθοριστικά από την πολιτική της FED. Η υλοποίηση των στόχων του Τραμπ εξαρτάται από τη FED Άλλωστε ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε ένα εργασιακό θαύμα μέσω ενός επενδυτικού πακέτου και δραστικών φοροελαφρύνσεων και με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 4%. Να σημειωθεί ότι η τελευταία καταγραφή της αμερικανικής ανάπτυξη για το 2016 δεν ξεπέρασε το 1,9%. Πολλοί οικονομολόγοι αμφισβητούν τη ρεαλιστικότητα των υπερφιλόδοξων στόχων του Τραμπ. Το μόνο σίγουρο είναι ότι χωρίς τη στήριξη της FED, η οποία θα μπορούσε να επιβραδύνει την ανάπτυξη αυξάνοντας τα επιτόκια, η επίτευξη των προεδρικών στόχων είναι μάλλον αδύνατη. Η υλοποίηση των δεσμεύσεων αυτών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη νομισματική πολιτική που θα ακολουθήσει η FED, ωστόσο είναι εξαιρετικά αβέβαιο αν ο Ντ. Τραμπ μπορεί να βασιστεί στην Τζ. Γέλεν. Η ίδια φάνηκε να μην θέλει να καθυστερήσει περισσότερο τη σχεδιαζόμενη αύξηση των βασικών επιτοκίων. Επιπλέον τα τελευταία στοιχεία που δημοσιοποίησε το αμερικανικό υπουργείο Εργασίας δεν μπορούν να αρέσουν στον αμερικανό πρόεδρο. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 2,5% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση των τελευταίων σχεδόν πέντε ετών. Με την FED να επιδιώκει πληθωρισμό της τάξης του 2%, η τελευταία αύξηση-ρεκόρ την πιέζει ακόμη περισσότερο να χαλιναγωγήσει την εξαιρετικά χαλαρή νομισματική της πολιτική. Κίνδυνος για την ανεξαρτησία της FED Ο Τραμπ έχει πάντως κι έναν πρόσθετο λόγο να θέλει την αντικατάσταση της Γέλεν. Στόχος του είναι να χαλαρώσει τους αυστηρότερους κανόνες που διέπουν τη λειτουργία της Wall Street μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης. Για να το πετύχει αυτό απαιτείται βεβαίως η συνδρομή της FED. «Τίποτα δεν στέκεται πια εμπόδιο στη 'FED του Τραμπ'», εκτιμά η αναλύτρια της Commerzbank Έστερ Μαρία Ράιχελτ. Όπως επισημαίνει, ο πρόεδρος έχει ήδη τη δυνατότητα να επανδρώσει τρεις από τις επτά θέσεις του προεδρικού συμβουλίου με πρόσωπα της επιλογής του. Και αυτό, όπως σχολιάζει, είναι μόνο η αρχή, καθώς την προσεχή χρονιά δεν αναμένεται μόνο η αποχώρηση της Γέλεν αλλά και του αντιπροέδρου της FED Στάνλεϊ Φίσερ. Το αν και κατά πόσο η επιρροή του Ντόναλντ Τραμπ απειλεί την ανεξαρτησία της FED δεν μπορεί να το πει κανείς ακόμη με απόλυτη σιγουριά. Το σίγουρο είναι πάντως ότι στη Wall Street επικρατούν ήδη διαθέσεις που θυμίζουν χρυσωρυχείο. Οι μετοχές της Goldman Sachs έχουν αυξηθεί κατά 37% από την ημέρα της εκλογής του νέου προέδρου των ΗΠΑ. Dpa (Χάνες Μπρόιστεντ) / Άρης Καλτιριμτζής

Τις «κοινές αξίες», αλλά και τις εμπορικές σχέσεις με την Ευρώπη, εγκωμίασε ο πρωθυπουργός του Καναδά Τζάστιν Τριντό, μιλώντας την Πέμπτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στη συμφωνία CETA αφιέρωσε σχεδόν τη μισή ομιλία του.Ήταν η πρώτη στα χρονικά επίσκεψη καναδού πρωθυπουργού στην έδρα του Ευρωκοινοβουλίου, μία ημέρα μετά την έγκριση της εμπορικής συμφωνίας CETA που καταργεί φραγμούς και δασμούς στις συναλλαγές των Ευρωπαίων με τον Καναδά. Θερμή ήταν η υποδοχή στην Ολομέλεια του Στρασβούργου, ενώ το αδιαχώρητο επικρατούσε μετά από λίγο και στην αίθουσα τύπου, όπου ο Τζάστιν Τριντό παραχώρησε συνέντευξη μαζί με τον πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι. Ο φιλελεύθερος πρωθυπουργός του Καναδά επιδόθηκε σε μία επίθεση γοητείας προς τον ευρωπαϊκό τύπο, διαβεβαιώνοντας ότι η συμφωνία CETA για το ελεύθερο εμπόριο είναι η καλύτερη δυνατή για όλους. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα, επιχειρηματολογούσε και στα γαλλικά. «Η πιο σημαντική εγγύηση δεν είναι οι νομικές ρήτρες της συμφωνίας, αλλά το γεγονός ότι μοιραζόμαστε κοινές αξίες. Αν οι δικές μας χώρες δεν είναι σε θέση να βρουν κοινό έδαφος, τότε αναρωτιέμαι ποιες χώρες μπορούν να κάνουν κάτι τέτοιο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τζάστιν Τρυντώ. «Ιστορική, εταιρική σχέση με την Ευρώπη» Στη συμφωνία CETA, ένα νομοθετικό σήριαλ που φάνηκε να ολοκληρώνεται χθες εδώ στο Στρασβούργο με την έγκριση του Κοινοβουλίου, αλλά θα έχει και συνέχεια στα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών, αφιέρωσε περισσότερη από τη μισή ομιλία του o πρωθυπουργός του Καναδά. Το μεγάλο στοίχημα για τον Τριντό είναι να καταργηθούν οι προστατευτικοί δασμοί για καναδικές επιχειρήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, που πλησιάζουν σήμερα το 20%. Κάτι τέτοιο, υποστηρίζει ο Τρυντώ, θα έχει θετικές επιπτώσεις για τον ευρωπαίο καταναλωτή, ο οποίος θα επωφελείται από τις χαμηλότερες τιμές των εισαγομένων προϊόντων. Αλλά και για τον ευρωπαίο εργαζόμενο, ιδιαίτερα της μεσαίας τάξης, καθώς θα επωφελείται και αυτός από τις νέες επαγγελματικές ευκαιρίες σε Ευρώπη και Καναδά. Κατά τα άλλα, ο Τζάστιν Τριντό κάνει λόγο για «ιστορική εταιρική σχέση» με την Ευρώπη, ενώ πλέκει το εγκώμιο της ΕΕ, την οποία χαρακτηρίζει υπόδειγμα ειρηνικής συνεργασίας χωρίς προηγούμενο. Αλλά η πόρτα που χτύπησε ο Τριντό ήταν ήδη ανοιχτή. Γιατί και οι Ευρωπαίοι χρειάζονται έναν υπερατλαντικό σύμμαχο με αυτοπεποίθηση, ευημερία και πολιτική σταθερότητα, ιδιαίτερα σε εποχές αβεβαιότητας με τα όσα συμβαίνουν στις ΗΠΑ. Άλλωστε, υποστηρίζει ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι, η καλή σχέση με τον Καναδά, μπορεί να επηρεάσει θετικά και τις σχέσεις των Ευρωπαίων με την Ουάσιγκτον. Γιάννης Παπαδημητρίου, Στρασβούργο