Τα χερσαία σύνορα ανάμεσα σε Τουρκία και Βουλγαρία είναι 259 χιλιόμετρα – παρόλα αυτά πρόσφυγες και μετανάστες δεν συρρέουν εκεί… Τα βουλγαρικά ΜΜΕ μεταδίδουν πόσο «αποτελεσματικές» είναι οι αρχές.Οκτώβριος 2019 συνάντηση με τον βούλγαρο Πρωθυπουργό Μπόικο Μπορίσοφ. Μια μικρή ομάδα προσκεκλημένων δημοσιογράφων από την Deutsche Welle με έκπληξη ακούει μια τηλεφωνική συνομιλία του Πρωθυπουργού, ο οποίος μάλιστα πατάει ένα κουμπί για να τη βάλει σε ανοιχτή ακρόαση. «Κύριε Μπόρίσοφ, όλα είναι ήσυχα στα σύνορα με την Τουρκία» δηλώνει ο επικεφαλής της συνοριοφυλακής.
«Κάθε μέρα στις 9:00 πμ λαμβάνω μια έκθεση από τα σύνορα», δηλώνει ο Μπορίσοφ. «Πρέπει να προστατεύσω τα σύνορά της ΕΕ, περιμένουν εκατομμύρια πρόσφυγες που θέλουν να πάνε στην Ευρώπη» τονίζει και συνεχίζει εξιστορώντας την μακρόχρονη αλλά όχι εύκολη σχέση με τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν.
Πέντε μήνες αργότερα η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας για το προσφυγικό έχει στην πράξη ακυρωθεί. Χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες συρρέουν στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Όχι όμως στα βουλγαροτουρκικά. Γιατί;
Οι λόγοι είναι σύνθετοι. Η φιλία ανάμεσα στον Μπορίσοφ και τον Ερντογάν παίζει σίγουρα ένα σημαντικό ρόλο. Οι δυο τους γνωρίζονται από την εποχή που ο Ερντογάν ήταν δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης και ο Μπορίσοφ δήμαρχος της Σόφιας. «Τότε ο Ταγίπ ήταν καλό παιδί, παίζαμε και ποδόσφαιρο παρέα», λέει. Λεπτομέρειες, που έχουν κι αυτές τη σημασία τους…
Κακή φήμη και θεωρίες συνομωσίας
Οι σχέσεις με τον μεγάλο γείτονα είναι εξαιρετικής σημασίας για τον Μπορίσοφ. Για να ικανοποιήσει τον Ερντογάν είναι συχνά πρόθυμος να εκδώσει αθόρυβα Τούρκους αντικαθεστωτικούς. Το γεγονός ότι παραβιάζει τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου είναι δευτερευούσης σημασίας. Το σημαντικό είναι οι Τούρκοι να μην ανοίξουν τις πόρτες στους διακινητές.
Εκτός αυτού σύμφωνα με τα βουλγαρικά ΜΜΕ υπάρχει ένας ακόμα λόγος για την ησυχία στα σύνορα. Η Βουλγαρία έχει πολύ κακή φήμη ως χώρα ανάμεσα στους πρόσφυγες και μετανάστες. Κυκλοφορούν ειδήσεις ότι οι αστυνομικοί χτυπούν και κακοποιούν τους παράτυπους μετανάστες, τους ληστεύουν ή τους συλλαμβάνουν και τους βασανίζουν ομάδες πολιτοφυλακής.
Εκτός αυτού η πλειονότητα του βουλγαρικού πληθυσμού είναι αρνητικά διακείμενη απέναντι στους μουσουλμάνους. Κυκλοφορούν διάφορες θεωρίες συνομωσίας ότι μεγάλα τμήματα μουσουλμάνων θα έρθουν και θα εκτοπίσουν το χριστιανικό πληθυσμό. Τέλος, ένας ακόμα λόγος που οι μετανάστες δεν προτιμούν την Βουλγαρία, είναι ότι ο δρόμος προς αυτήν είναι πιο μακρύς. Τα κέντρα υποδοχής μεταναστών στη Βουλγαρία είναι μισοάδεια και τα βουλγαρικά ΜΜΕ μεταδίδουν πόσο «αποτελεσματικές» είναι οι αρχές με τους μετανάστες.
Βέβαια, το μήνυμα του Μπορίσοφ είναι σαφές, όπως και οι φιλοδοξίες του: «Προστατεύω τα σύνορά μας και για το λόγο αυτό η Βουλγαρία θα έπρεπε να γίνει δεκτή στη Σένγκεν και την Ευρωζώνη».
Αλεξάντερ Αντρέγιεφ
Επιμέλεια: Μαρία Ρηγούτσου
