Επιμέλεια: Ευθύμιος Χατζηϊωάννου.
“Αντέχει” η ΕΕ την πιθανή έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη; Τις τελευταίες ημέρες κάποιοι Ευρωπαίοι Υπουργοί και αξιωματούχοι υποστήριξαν δημοσίως, ότι την αντέχει, αλλά αυτό το είπαν, όχι και με τόσο κατηγορηματικό τρόπο…
Η ανάλυση του Κέντρου στρατηγικών μελετών και αναλύσεων “Strafor”, που επιχειρεί να απαντήσει σ΄ αυτό το ερώτημα, αποτυπώνει μια διαφορετική πραγματικότητα, σύμφωνα με την οποία τα πράγματα δεν είναι διόλου εύκολα, τόσο για την Ελλάδα, όσο και για τους εταίρους της, καθώς μπορεί να δημιουργηθούν ανυπέρβλητα προβλήματα.
Η ανάλυση του “Stratfor”, αφού επισημαίνει, τι πρέπει να συμβεί για να οδηγηθεί η Ελλάδα σε άτακτη χρεωκοπία, παρουσιάζει όσα θα μπορούσαν να συμβούν, αν όλα πάνε στραβά. Τα σημαντικότερα, που αναμένει το “Stratfor” να συμβούν είναι τα εξής:
Τι μπορεί να προκαλέσει η ελληνική χρεωκοπία και έξοδος από την ευρωζώνη σε Ελλάδα και ΕΕ
*Οι ελληνικές τράπεζες θα σταματήσουν να έχουν ρευστότητα από την ΕΚΤ. Η Αθήνα θα αναγκαστεί να προχωρήσει σε εκτύπωση νομίσματος. Μέχρι τέλος του έτους η Ελλάδα θα είναι και τυπικά εκτός νομισματικής ένωσης.
*Το τραύμα για την ΕΕ θα είναι τεράστιο. Τα υπόλοιπα ευάλωτα μέλη της ΕΕ, όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία θα μπορούσαν δούν τους αποταμιευτές τους να αποσύρουν τις καταθέσεις τους και οι επενδυτές θα κλονίζονταν, προτιμώντας να διοχετεύσουν τα χρήματά τους σε κρατικά ομόλογα χωρών, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Αυστρία, καθιστώντας πιο δύσκολη την προσπάθεια για τις χώρες της περιφέρειας της Ευρώπης να βρουν χρηματοδότηση.
*Η έξοδος της Ελλάδας θα ανατροφοδοτήσει επίσης τους φόβους, σχετικά με την πιθανή διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα, ένα Grexit θα μπορούσε, ίσως, να δημιουργήσει κάποια δυναμική υποστήριξης της ευρωζώνης σε όλη την Ευρώπη. Η κοινωνική αναταραχή, ο υψηλός πληθωρισμός, οι έλεγχοι κεφαλαίων, και η πολιτική αστάθεια, που θα βασανίζουν την Ελλάδα μετά από την χρεωκοπία της, θα μπορούσαν να σταματήσουν την ορμή των ευρωσκεπτικιστών και των ψηφοφόρων τους.
“Ανεξάρτητα από την έκβαση της ελληνικής κρίσης, οι οικονομικά ευάλωτες χώρες θα δουν την Γερμανία ως τον “κακοποιό της παρέας””
Αλλά μακροπρόθεσμα, το Grexit θα εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την αλληλεγγύη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ανεξάρτητα από την έκβαση της ελληνικής κρίσης, οι οικονομικά ευάλωτες χώρες θα δουν την Γερμανία ως τον “κακοποιό” της παρέας. Τον αρχικό πανικό από την αποχώρηση της Ελλάδας θα διαδεχθεί η σκέψη, ότι υπάρχει ζωή και μετά την ευρωζώνη, αφού η ελληνική οικονομία θ΄ αρχίσει φυσιολογικά να αναπτύσσεται.
Το “Stratfor” εκτιμά, ότι η Ελλάδα και οι δανειστές της δεν θα αναγκαστούν να φθάσουν σε τόσο δραματικές εξελίξεις. Ωστόσο επισημαίνει, ότι οι διαπραγματεύσεις σε μακρό χρόνο είναι εξίσου επικίνδυνες με το Grexit και εκτιμά την κατάσταση, που εχει προκληθεί σε τρεις άλλες χώρες-αδύναμους κρίκους της ΕΕ, την Ισπανία, την Ιταλία και την Γαλλία.
Ποιές εξελίξεις μπορεί να υπάρξουν στην Ισπανία
Η ισπανική οικονομία αναπτύσσεται και πάλι, και το ποσοστό ανεργίας της χώρας μειώνεται σταδιακά. Ωστόσο, οι πολιτικές επιπτώσεις της κρίσης μόλις τώρα γίνονται ορατές. Το πιο αξιοσημείωτο είναι, ότι το παραδοσιακό πολιτικό δικομματικό σύστημα της χώρας έχει πλέον “σπάσει”. Οι περιφερειακές και δημοτικές εκλογές της Ισπανίας τον Μάϊο έδειξαν, ότι τέσσερα κόμματα είναι πλέον ικανά να διεκδικησουν την ψήφο των Ισπανών.
Μετά τις εκλογές του Μαΐου, οι κεντροαριστερές και αριστερές δυνάμεις της Ισπανίας κατάφεραν να σχηματίσουν συμμαχίες σε διάφορες περιφέρειες και σε δήμους. Πολλές από τις νέες τοπικές και περιφερειακές Κυβερνήσεις αμφισβητούν τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης, που έχουν εισαχθεί στην Ισπανία κατά την διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων ετών. Νέοι ηγέτες, που αγωνίζονταν για την υπόσχεση της επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους θα παρακολουθούν στενά την πρόοδο των ελληνικών διαπραγματεύσεων.
“Οι επενδυτές ενδέχεται να φοβηθούν, ότι η Ισπανία θα γίνει πολύ απρόβλεπτη και θα αποφασίσουν να πάρουν τα χρήματά τους, μεταφέροντάς τα αλλού”
Ο Υπουργός Οικονομικών της Ισπανίας ανακοίνωσε πρόσφατα τα σχέδιά του, να συναντηθεί με αρκετούς δημάρχους και περιφερειάρχες εντός των προσεχών εβδομάδων. Κύριος φόβος της ισπανικής συντηρητική κεντρικής Κυβέρνησης είναι, ότι οι νέες διοικήσεις θα προσπαθήσουν να ανατρέψουν τα μέτρα λιτότητας, που εισήγαγε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ισπανία θα έχει εκλογές πριν από το τέλος του έτους, και η Ισπανία θα αντιμετωπίσει ένα από τα δύο πιθανά σενάρια: Η χώρα θα μπορούσε να έχει μια συντηρητική Κυβέρνηση, που θα βρίσκεται σε μόνιμη μάχη με τις “επαναστατημένες” περιοχές, ή θα μπορούσε να έχει μια προοδευτική Κυβέρνηση, που θα πιέζει για μια ρήξη με τις προηγούμενες πολιτικές. Σε κάθε περίπτωση οι αποταμιευτές και οι επενδυτές ενδέχεται να φοβηθούν, ότι η Ισπανία έχει γίνει πάρα πολύ απρόβλεπτη και θα αποφασίσουν να πάρουν τα χρήματά τους, μεταφέροντάς τα αλλού.
“Μια παρατεταμένη ελληνική κρίση σε συνδυασμό με πολιτική παράλυση στην Ρώμη θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη στην Ιταλία”
Σε αντίθεση με την Ισπανία, η Ιταλία δεν θα έχει εκλογές μέχρι το 2018. Ωστόσο, ήδη βιώνει μια παρόμοια πολιτική κατάσταση.
Το κυβερνών Δημοκρατικό Κόμμα πήγε χειρότερα από ό, τι αναμενόταν στις πρόσφατες περιφερειακές και δημοτικές εκλογές, αποδυναμώνοντας τον Πρωθυπουργό Matteo Renzi.
Όπως η Μαδρίτη, έτσι και η Ρώμη έχει επωφεληθεί από την πρόσφατη ηρεμία στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά η Ιταλία έχει το δεύτερο υψηλότερο δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ στην ευρωζώνη. Η διχόνοια μέσα στο Δημοκρατικό Κόμμα θα μπορούσε να περιπλέξει την εισαγωγή μεταρρυθμίσεων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ιταλίας. Μια παρατεταμένη ελληνική κρίση σε συνδυασμό με πολιτική παράλυση στην Ρώμη θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη στην Ιταλία.
“Η πολιτική κατάσταση της Γαλλίας απειλεί την ΕΕ, καθώς ενδεχόμενη έξοδος της χώρας από τις τάξεις της θα έφερνε την διάλυση της ενωμένης Ευρώπης”
Η κατάσταση στην Γαλλία βρίσκεται κάπου μεταξύ της κατάστασης της Ισπανίας και αυτής της Ιταλίας, όπου η λαϊκή υποστήριξη για τον Πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ παραμένει πολύ χαμηλή. Η Γαλλία δεν δέχεται ιδιαίτερα ισχυρές πιέσεις από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά η πολιτική της κατάσταση αποτελεί την μεγαλύτερη απειλή για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το γαλλικό εθνικιστικό κόμμα “Εθνικό Μέτωπο” εξακολουθεί να είναι πολύ δημοφιλές. Η ελληνική κρίση δικαιώνει την ρητορική του, που ενισχύεται από την πρόθεση του Ηνωμένου Βασιλείου για ένα δημοψήφισμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε λογικά να επιβιώσει από μια ελληνική έξοδο, αλλά δεν θα μπορούσε να επιβιώσει, αν η Γαλλία έφευγε από τις τάξεις της.
