Μάριος Μαρκοβίτης, Πρόλογος: Στράτος Δορδανάς

«…συγκλονιστική ιστορία… συναρπαστική αφήγηση…». Κατερίνα Μάτσα, Νέα Προοπτική, 23 Ιουνίου 2018 «…Το βιβλίο του Μάριου Μαρκοβίτη είναι ιδιαίτερα πολύτιμο… εντάσσεται στην ευρύτερη ιστοριογραφική συζήτηση…». Γαβρίλης Λαμπάτος, Αναγνώσεις-ΑΥΓΗ, 27 Μαΐου 2018 «…αυστηρή τεκμηρίωση κάθε λέξης… συναρπαστικό ανάγνωσμα…». Μιλτιάδης Πολυβίου, The Books’ Journal, τ. 84, Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2018 «…Βιβλίο αναφοράς για τη μελέτη του κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα… στις ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες πρώιμες φάσεις». Γιώργος Τσακνιάς, The Books’ Journal, τ. 96, Μάρτιος 2019 «…εξαντλητική διερεύνηση τεκμηρίων… ψύχραιμη πολιτική ματιά… ανάπλαση με σχεδόν μυθιστορηματικό τρόπο…». Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Εντευκτήριο, τ. 116, Μάρτιος 2019 Αφού ενθουσίασε κριτικούς και αναγνώστες, εξαντλήθηκε και επανακυκλοφορεί σε δεύτερη εμπλουτισμένη έκδοση, με διορθωτικές παρεμβάσεις και προσθήκες χρήσιμων στοιχείων και πληροφοριών που αποκτήθηκαν μετά την α/ έκδοση. Έτσι γράφτηκε αυτό το βιβλίο. Βιογραφικό και ιστορικό, «μυθιστορηματικό» συνάμα, σαν την πολυτάραχη ζωή του Μάρκου-Ochalis, σαν τη «σημαδεμένη» ζωή των συγγενών του σε Ελλάδα και Ρωσία· πρόσωπα και γεγονότα του Μεσοπολέμου, μετεμφυλιακές εδώ και (μετα)σταλινικές εκεί καταστάσεις, γραμμή ορατή μέχρι σήμερα. Η γραμμή δεν φαίνεται να έσβησε· κρατώντας ή/και αλλάζοντας μορφές, διαπερνά και τις μέρες μας. Ο Μάρκος Μαρκοβίτης της Ελλάδας και ο K.V. Ochalis της Σοβιετικής Ένωσης επανένωσαν ως το ίδιο πρόσωπο δύο οικογένειες που μέχρι πρότινος αγνοούσε η μια την ύπαρξη της άλλης. Ίσως να μην είναι και η τελευταία όταν αποκωδικοποιηθεί πλήρως ο κατάλογος των Ελλήνων θυμάτων των σταλινικών προπολεμικών διώξεων και αποκαλυφθούν, πίσω από τους αριθμούς και τα ρωσικά ονόματα, οι άνθρωποι…