Apostolis Zois

Οι πρόσφατες διώξεις δημοσιογράφων και ανθρώπων του πνεύματος αναζωπύρωσαν στην Τουρκία τη συζήτηση για την ελευθερία του Τύπου. Λίγο πριν το δημοψήφισμα η κυβέρνηση ασκεί και νέες πιέσεις.Στις 16 Απριλίου θα διεξαχθεί το δημοψήφισμα στην Τουρκία, όπου οι πολίτες θα κληθούν να απαντήσουν εάν συμφωνούν με το πακέτο των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων που ενισχύει τις εξουσίες του τούρκου Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν. «Αυτοί που λένε όχι ανήκουν στους πραξικοπηματίες» ξεκαθάρισε πάντως ο ανώτατος άρχοντας της χώρας. Λίγες εβδομάδες πριν από τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, το κυβερνών συντηρητικό κόμμα AKP επιχειρεί να φιμώσει τους αντιπάλους του, κυρίως με τη βοήθεια προεδρικών διαταγμάτων. Από τότε που επιχειρήθηκε το αποτυχημένο πραξικόπημα, στις 15 Ιουλίου του περασμένου χρόνου, με τη βοήθεια παρόμοιων διαταγμάτων απολύθηκαν χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι. Την προηγούμενη εβδομάδα απολύθηκαν 330 μέλη του Συμβουλίου για την Παιδεία ΥÖK. Η κυβέρνηση τους επιρρίπτει συνεργασία με το κίνημα Γκιουλέν, το οποίο θεωρεί υπεύθυνο για το πραξικόπημα. Δεκάδες δημοσιογράφοι και μίντια έχουν μπει στο στόχαστρο της κυβέρνησης. Με προεδρικά διατάγματα έκλεισαν πολλοί τηλεοπτικοί σταθμοί και εφημερίδες. Ανάμεσά τους ο φιλοκουρδικός σταθμός IMC TV, το πρακτορείο ειδήσεων Cihan και η εφημερίδα Taraf. «Το πρόβλημα είναι ότι τα προεδρικά διατάγματα δεν μπορούν να κριθούν στα δικαστήρια και για το λόγο αυτό πολλές φορές τα ΜΜΕ κλείνουν χωρίς καν να γνωρίζουν το λόγο» λέει στην DW ένα ακτιβιστής που δραστηριοποιείται στον τομέα της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν θέλει να πει το όνομά του εξαιτίας του φόβου των αντιποίνων. Καταφθάνουν καθημερινά δικαστικές αποφάσεις Την προηγούμενη εβδομάδα απολύθηκαν δύο δημοσιογράφοι απλά και μόνο γιατί τάχθηκαν υπέρ του «Όχι» στο δημοψήφισμα. O ένας ήταν ο Ιρφάν Ντεμιρτσί, πρώην παρουσιαστής του τηλεοπτικού σταθμού Kanal D. Απολύθηκε γιατί είπε «Όχι» στο δημοψήφισμα μέσω twitter. Ο άλλος δημοσιογράφος που απολύθηκε ήταν ο Χακάν Τσελένκ, ο οποίος εργαζόταν στην εφημερίδα Posta Hakan. Και τα δυο μέσα ανήκουν στον όμιλο Dogan, ο οποίος είναι φίλα προσκείμενος στην κυβέρνηση Ερντογάν. Μετά την απόλυση των δύο δημοσιογράφων, πολίτες διέδωσαν μέσω τwitter το hastag #DoganMedyaBoykot καλώντας σε μποϋκοτάζ. Ο όμιλος Dogan είναι ένα καλό παράδειγμα σύμφωνα με τον Σουάν Γκετσκίν, καθηγητή στη σχολή ΜΜΕ του πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης, για το πώς η κυβέρνηση προσπαθεί να ελέγξει τα μίντια. Η άσκηση πίεσης είναι εμφανής, λέει ο δημοσιογράφος Μπάρις Πεχλιβάν από τον τηλεοπτικό σταθμό Oda TV. Μιλώντας στην Deutsche Welle δηλώνει πως «καθημερινά μας έρχονται δικαστικές αποφάσεις να απομακρύνουμε συγκεκριμένες ειδήσεις από τις ιστοσελίδες μας. Εάν δεν το κάνουμε, τότε μας αναγκάζουν να κλείσουμε». Ο ίδιος είχε εκτίσει ποινή φυλάκισης 19 μηνών διότι είχε γράψει πολλά άρθρα σχετικά με το κίνημα Γκιουλέν και τις τακτικές της τουρκικής κυβέρνησης. Η δημοσιογραφία είναι σήμερα ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο επάγγελμα στην Τουρκία, και λίγες εβδομάδες πριν το δημοψήφισμα φαίνεται να γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνο. Σενάντα Σοκολού / Μαρία Ρηγούτσου

Το «Combat au bout de la nuit» του καναδού σκηνοθέτη Συλβαίν Λ' Εσπεράνς είναι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας για την κρίση στην Ελλάδα. Πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου.«Τι νάναι αυτό που φέγγει στο σκοτάδι, νάναι άραγε ήλιος», με αυτό το στίχο του Τάσου Λειβαδίτη από το Χρονικό της Μακρονήσου που έχει το γενικό τίτλο «Μάχη στην άκρη της νύχτας» ξεκινά το νέο ντοκιμαντέρ του Συλβαίν Λ'Εσπεράν,ς το οποίο φέρει ακριβώς τον ίδιο τίτλο. Τη Δευτέρα το «Combat au bout de la nuit», δηλαδή «Μάχη στην άκρη της νύχτας», είχε πρεμιέρα στο τμήμα Πανόραμα της Berlinale. Ο κοινός παρονομαστής Εδώ και σχεδόν 30 χρόνια ο καναδός σκηνοθέτης Συλβαίν Λ' Εσπεράνς γυρίζει ντοκιμαντέρ. Το ενδιαφέρον των βραβευμένων ταινιών του αφορά κυρίως την Αφρική και προπαντός τους πρόσφυγες. Οπότε, κάποια στιγμή ήταν σχεδόν φυσικό να τους ακολουθήσει στο ταξίδι τους για την Ευρώπη. Από το 2014 ως το 2016 ταξίδεψε έξι φορές στην Αθήνα, ενώ τα γυρίσματα της ταινίας κράτησαν πάνω από οκτώ μήνες. Το αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς είναι ένα ντοκιμαντέρ 285 λεπτών για μια Αθήνα που είναι βυθισμένη στην κρίση. Αρχική του πρόθεση δεν ήταν όμως να γυρίσει μια ταινία για την κρίση, διευκρινίζει ο σκηνοθέτης στη Deutsche Welle «αλλά μια ταινία που “βλέπει” με το μάτι των μεταναστών, των προσφύγων. Με την πάροδο του χρόνου η κατάσταση στη Ελλάδα είχε όμως αρχίσει να αλλάζει ραγδαία - η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα, η συνθηκολόγηση. Έτσι αποφάσισα να τα συμπεριλάβω όλα αυτά στην ταινία.» Με τη βοηθό σκηνοθέτη Φιλιώ Χατζηνάκου παρακολουθούν τον αγώνα των απολυμένων καθαριστριών του υπουργείου Οικονομικών, τις συζητήσεις εργατών στα ναυπηγεία, που προσπαθούν να αναλύσουν το φαινόμενο του φασισμού, την προσφορά γιατρών στα κοινωνικά ιατρεία και εθελοντών σε στέκια αστέγων, αλλά και πρόσφυγες από το Αφγανιστάν, τη Συρία, την Αφρική που πολλές φορές έχουν να αντιμετωπίσουν στην Ελλάδα χειρότερες συνθήκες από αυτές που τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους. Οι περιπτώσεις των ανθρώπων που παρουσιάζονται στην ταινία είναι τόσο διαφορετικές που δύσκολα αναγνωρίζει κανείς τον κοινό παρονομαστή. Όμως υπάρχει, επιμένει ο Συλβαίν Λ' Εσπεράνς: «Για μένα όλοι αυτοί οι άνθρωποι συνδέονται μεταξύ τους. Όλοι τους αγωνίζονται για κοινωνική δικαιοσύνη, εργασία, ψωμί, μια στέγη – για όλα αυτά που όλοι μας τα θέλουμε στη ζωή μας. Ο κάθε ένας με τον τρόπο του ζητά το ίδιο.» Υπάρχει ακόμη αντίσταση Αγωνίζονται όμως πράγματι οι Έλληνες; Τα πρώτα χρόνια της κρίσης όντως υπήρξε ένα κύμα διαμαρτυρίας. Τώρα όμως; Για ποιο λόγο λοιπόν δίνει στην ταινία του τόσο μεγάλη έκταση στον αγώνα των απολυμένων καθαριστριών του υπουργείου Οικονομικών; «Μπορεί να έχετε δίκιο ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει πολύ κόσμος που να αγωνίζεται πλέον. Πιστεύω όμως ότι οι καθαρίστριες αντιπροσωπεύουν αυτό που κρύβουν μέσα τους οι Έλληνες». Στην ταινία του ο Συλβαίν Λ' Εσπεράνς δείχνει ότι οι δύσκολες καταστάσεις δεν προκαλούν μόνο απελπισία. Δεν είναι λίγοι αυτοί, κυρίως από τα μεσαία στρώματα, που δείχνουν αλληλεγγύη προσφέροντας ανιδιοτελώς τη βοήθειά τους οργανώνοντας για παράδειγμα συσσίτια για άπορους και πρόσφυγες. Μα ούτε και οι πρόσφυγες είναι άβουλα πλάσματα και κακόμοιροι. Στη ταινία βλέπουμε αρκετές περιπτώσεις προσφύγων, οι οποίοι σε μια χώρα που πλήττεται από τεράστια οικονομικά προβλήματα και ανεργία δημιουργούν μόνοι τους ευκαιρίες για να κερδίσουν χρήματα για να μην εξαρτώνται από άλλους. Το πρώτο μέρος μιας τριλογίας Ο Συλβαίν Λ' Εσπεράνς δεν διαφωνεί με την παρατήρηση ότι η ταινία του κατά κάποιο τρόπο συνιστά καταγγελία. Με τη διαφορά ότι δεν είναι ο όδιος που διατυπώνει τις κατηγορίες. «Εγώ πηγαίνω και βρίσκω ανθρώπους και τους ακούω. Και αυτό κάνω και σε αυτή την ταινία. Πήγα στην Ελλάδα και προσπάθησα να καταλάβω τι έχουν οι άνθρωποι στο μυαλό τους. Για αυτό μου μιλούν στη ταινία. Ναι, είναι λοιπόν μια καταγγελία, την οποία όμως δεν διατυπώνω εγώ, αλλά οι Έλληνες που παίρνουν το λόγο» υποστηρίζει ο σκηνοθέτης. Όπως δηλώνει στη Deutsche Welle, η «Μάχη στην άκρη της νύχτας» είναι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας γύρω από την ελληνική κρίση. Ήδη προετοιμάζει τα γυρίσματα για το επόμενο. Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Το «Combat au bout de la nuit» του καναδού σκηνοθέτη Συλβαίν Λ' Εσπεράνς είναι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας για την κρίση στην Ελλάδα. Πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου.«Τι νάναι αυτό που φέγγει στο σκοτάδι, νάναι άραγε ήλιος», με αυτό το στίχο του Τάσου Λειβαδίτη από το Χρονικό της Μακρονήσου που έχει το γενικό τίτλο «Μάχη στην άκρη της νύχτας» ξεκινά το νέο ντοκιμαντέρ του Συλβαίν Λ'Εσπεράν,ς το οποίο φέρει ακριβώς τον ίδιο τίτλο. Τη Δευτέρα το «Combat au bout de la nuit», δηλαδή «Μάχη στην άκρη της νύχτας», είχε πρεμιέρα στο τμήμα Πανόραμα της Berlinale. Ο κοινός παρονομαστής Εδώ και σχεδόν 30 χρόνια ο καναδός σκηνοθέτης Συλβαίν Λ' Εσπεράνς γυρίζει ντοκιμαντέρ. Το ενδιαφέρον των βραβευμένων ταινιών του αφορά κυρίως την Αφρική και προπαντός τους πρόσφυγες. Οπότε, κάποια στιγμή ήταν σχεδόν φυσικό να τους ακολουθήσει στο ταξίδι τους για την Ευρώπη. Από το 2014 ως το 2016 ταξίδεψε έξι φορές στην Αθήνα, ενώ τα γυρίσματα της ταινίας κράτησαν πάνω από οκτώ μήνες. Το αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς είναι ένα ντοκιμαντέρ 285 λεπτών για μια Αθήνα που είναι βυθισμένη στην κρίση. Αρχική του πρόθεση δεν ήταν όμως να γυρίσει μια ταινία για την κρίση, διευκρινίζει ο σκηνοθέτης στη Deutsche Welle «αλλά μια ταινία που “βλέπει” με το μάτι των μεταναστών, των προσφύγων. Με την πάροδο του χρόνου η κατάσταση στη Ελλάδα είχε όμως αρχίσει να αλλάζει ραγδαία - η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα, η συνθηκολόγηση. Έτσι αποφάσισα να τα συμπεριλάβω όλα αυτά στην ταινία.» Με τη βοηθό σκηνοθέτη Φιλιώ Χατζηνάκου παρακολουθούν τον αγώνα των απολυμένων καθαριστριών του υπουργείου Οικονομικών, τις συζητήσεις εργατών στα ναυπηγεία, που προσπαθούν να αναλύσουν το φαινόμενο του φασισμού, την προσφορά γιατρών στα κοινωνικά ιατρεία και εθελοντών σε στέκια αστέγων, αλλά και πρόσφυγες από το Αφγανιστάν, τη Συρία, την Αφρική που πολλές φορές έχουν να αντιμετωπίσουν στην Ελλάδα χειρότερες συνθήκες από αυτές που τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους. Οι περιπτώσεις των ανθρώπων που παρουσιάζονται στην ταινία είναι τόσο διαφορετικές που δύσκολα αναγνωρίζει κανείς τον κοινό παρονομαστή. Όμως υπάρχει, επιμένει ο Συλβαίν Λ' Εσπεράνς: «Για μένα όλοι αυτοί οι άνθρωποι συνδέονται μεταξύ τους. Όλοι τους αγωνίζονται για κοινωνική δικαιοσύνη, εργασία, ψωμί, μια στέγη – για όλα αυτά που όλοι μας τα θέλουμε στη ζωή μας. Ο κάθε ένας με τον τρόπο του ζητά το ίδιο.» Υπάρχει ακόμη αντίσταση Αγωνίζονται όμως πράγματι οι Έλληνες; Τα πρώτα χρόνια της κρίσης όντως υπήρξε ένα κύμα διαμαρτυρίας. Τώρα όμως; Για ποιο λόγο λοιπόν δίνει στην ταινία του τόσο μεγάλη έκταση στον αγώνα των απολυμένων καθαριστριών του υπουργείου Οικονομικών; «Μπορεί να έχετε δίκιο ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει πολύ κόσμος που να αγωνίζεται πλέον. Πιστεύω όμως ότι οι καθαρίστριες αντιπροσωπεύουν αυτό που κρύβουν μέσα τους οι Έλληνες». Στην ταινία του ο Συλβαίν Λ' Εσπεράνς δείχνει ότι οι δύσκολες καταστάσεις δεν προκαλούν μόνο απελπισία. Δεν είναι λίγοι αυτοί, κυρίως από τα μεσαία στρώματα, που δείχνουν αλληλεγγύη προσφέροντας ανιδιοτελώς τη βοήθειά τους οργανώνοντας για παράδειγμα συσσίτια για άπορους και πρόσφυγες. Μα ούτε και οι πρόσφυγες είναι άβουλα πλάσματα και κακόμοιροι. Στη ταινία βλέπουμε αρκετές περιπτώσεις προσφύγων, οι οποίοι σε μια χώρα που πλήττεται από τεράστια οικονομικά προβλήματα και ανεργία δημιουργούν μόνοι τους ευκαιρίες για να κερδίσουν χρήματα για να μην εξαρτώνται από άλλους. Το πρώτο μέρος μιας τριλογίας Ο Συλβαίν Λ' Εσπεράνς δεν διαφωνεί με την παρατήρηση ότι η ταινία του κατά κάποιο τρόπο συνιστά καταγγελία. Με τη διαφορά ότι δεν είναι ο όδιος που διατυπώνει τις κατηγορίες. «Εγώ πηγαίνω και βρίσκω ανθρώπους και τους ακούω. Και αυτό κάνω και σε αυτή την ταινία. Πήγα στην Ελλάδα και προσπάθησα να καταλάβω τι έχουν οι άνθρωποι στο μυαλό τους. Για αυτό μου μιλούν στη ταινία. Ναι, είναι λοιπόν μια καταγγελία, την οποία όμως δεν διατυπώνω εγώ, αλλά οι Έλληνες που παίρνουν το λόγο» υποστηρίζει ο σκηνοθέτης. Όπως δηλώνει στη Deutsche Welle, η «Μάχη στην άκρη της νύχτας» είναι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας γύρω από την ελληνική κρίση. Ήδη προετοιμάζει τα γυρίσματα για το επόμενο. Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Παρουσίαση του σχεδίου της ΝΔ για την έξοδο της χώρας από την κρίση στο Βερολίνο. Συνομιλίες του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης με την καγκελάριο Μέρκελ και τον υπ. Οικονομικών Σόιμπλε.Το μεσημέρι της Δευτέρας έγινε η συνάντηση του προέδρου της ΝΔ Κυριάκου Μητσοτάκη με την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Η κ. Μέρκελ υποδέχθηκε τον αρχηγό του αδελφού κόμματος με την ιδιότητά της ως προέδρου της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης στα κεντρικά γραφεία του κόμματος. Η συνομιλία τους αφορούσε την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Ένα μεγάλο μέρος της συζήτησης απασχόλησε το προσφυγικό, για το οποίο η καγκελάριος έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον. Σύμφωνα με κύκλους της ΝΔ, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι εξαρχής αναζητούσε μια κοινή εθνική στάση. Παρ΄ όλα αυτά δεν μπορεί να αγνοεί το γεγονός ότι υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις, για παράδειγμα όσον αφορά τη διαδικασία αίτησης ασύλου. Επίσης, συζητήθηκαν και τα ελληνοτουρκικά, χωρίς να γίνει γνωστό το τι ακριβώς ειπώθηκε. Με όπλο τις μεταρρυθμίσεις Πάντα σύμφωνα με κύκλους της αντιπροσωπείας του κ. Μητσοτάκη, η συνάντηση με την καγκελάριο πραγματοποιήθηκε σε καλό κλίμα και έγινε μια συζήτηση σε βάθος. Άλλωστε είναι η τρίτη φορά που τη συναντά με την ιδιότητα του προέδρου της ΝΔ. Ο κ. Μητσοτάκης είχε την ευκαιρία να αναπτύξει το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της ΝΔ για την έξοδο της χώρας από την κρίση. Ήδη από την αρχή της συνομιλίας τους ο αρχηγός της ΝΔ κατέστησε σαφές ότι θέμα εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ δεν τίθεται και ως εκ τούτου δεν το συζητά. Η ελληνική αντιπροσωπεία σχημάτισε την εντύπωση ότι και η καγκελάριος είναι της ίδιας άποψης. Αναλύοντας τα επιμέρους προβλήματα του ελληνικού ζητήματος ο κ. Μητσοτάκης εξέφρασε την άποψη ότι αιτία για τις υπερβολικές απαιτήσεις των δανειστών έναντι της Ελλάδας είναι η καθυστέρηση στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων. Άλλωστε η τρέχουσα αξιολόγηση θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί πριν από ένα χρόνο, τον Φεβρουάριο του 2016. Πάντως, η αναγκαιότητα των μεταρρυθμίσεων δεν προκύπτει μόνο λόγω των δεσμεύσεων που απορρέουν από το πρόγραμμα. Στην πραγματικότητα η ίδια η Ελλάδα έχει ανάγκη από αλλαγές στους τομείς δικαιοσύνη, εκπαίδευση, δημόσια διοίκηση και αλλού. Μάλιστα, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι οι μεταρρυθμίσεις συνιστούν το σημαντικότερο συστατικό για να ανακτήσει η χώρα τη χαμένη της αξιοπιστία. Ντιλ με τους δανειστές Σκιαγραφώντας προηγουμένως το πρόγραμμα της ΝΔ στην εφημερίδα Süddeutsche ο κ. Μητσοτάκης είχε επισημάνει πως σε περίπτωση που αναλάβει τα ηνία της χώρας θα επιδιώξει να έρθει σε συνεννόηση με τους δανειστές σε ό,τι αφορά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Από την άλλη πλευρά όμως θα πρέπει και αυτοί να του δώσουν περισσότερα δημοσιονομικά περιθώρια. Συγκεκριμένα ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας προτείνει αντί πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% στον κρατικό προϋπολογισμό, όπως ζητά το Βερολίνο, την καθιέρωση ενός πλεονάσματος της τάξεως του 2%. Ως αντάλλαγμα ο κ. Μητσοτάκης σκοπεύει να προτείνει παραχωρήσεις αναφορικά με την αποπληρωμή των δανείων. Μπορούμε να αποφύγουμε ένα τέταρτο πακέτο, δηλώνει επίσης ο κ. Μητσοτάκης, αν υπάρξει έγκαιρα μια πολιτική αλλαγή στη χώρα. Τέλος, το απόγευμα της Δευτέρας ο κ. Μητσοτάκης θα συναντηθεί με χριστιανοδημοκράτες βουλευτές, ενώ αύριο Τρίτη θα έχει συνομιλίες με τον τον υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και στη συνέχεια γεύμα εργασίας με το Οικονομικό Συμβούλιο του CDU (Wirtschaftsrat der CDU). Πρόκειται έναν σύνδεσμο επιχειρηματιών που πρόσκειται στους Χριστιανοδημοκράτες και ο οποίος υποστηρίζει την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Παρουσίαση του σχεδίου της ΝΔ για την έξοδο της χώρας από την κρίση στο Βερολίνο. Συνομιλίες του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης με την καγκελάριο Μέρκελ και τον υπ. Οικονομικών Σόιμπλε.Το μεσημέρι της Δευτέρας έγινε η συνάντηση του προέδρου της ΝΔ Κυριάκου Μητσοτάκη με την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Η κ. Μέρκελ υποδέχθηκε τον αρχηγό του αδελφού κόμματος με την ιδιότητά της ως προέδρου της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης στα κεντρικά γραφεία του κόμματος. Η συνομιλία τους αφορούσε την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Ένα μεγάλο μέρος της συζήτησης απασχόλησε το προσφυγικό, για το οποίο η καγκελάριος έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον. Σύμφωνα με κύκλους της ΝΔ, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι εξαρχής αναζητούσε μια κοινή εθνική στάση. Παρ΄ όλα αυτά δεν μπορεί να αγνοεί το γεγονός ότι υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις, για παράδειγμα όσον αφορά τη διαδικασία αίτησης ασύλου. Επίσης, συζητήθηκαν και τα ελληνοτουρκικά, χωρίς να γίνει γνωστό το τι ακριβώς ειπώθηκε. Με όπλο τις μεταρρυθμίσεις Πάντα σύμφωνα με κύκλους της αντιπροσωπείας του κ. Μητσοτάκη, η συνάντηση με την καγκελάριο πραγματοποιήθηκε σε καλό κλίμα και έγινε μια συζήτηση σε βάθος. Άλλωστε είναι η τρίτη φορά που τη συναντά με την ιδιότητα του προέδρου της ΝΔ. Ο κ. Μητσοτάκης είχε την ευκαιρία να αναπτύξει το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της ΝΔ για την έξοδο της χώρας από την κρίση. Ήδη από την αρχή της συνομιλίας τους ο αρχηγός της ΝΔ κατέστησε σαφές ότι θέμα εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ δεν τίθεται και ως εκ τούτου δεν το συζητά. Η ελληνική αντιπροσωπεία σχημάτισε την εντύπωση ότι και η καγκελάριος είναι της ίδιας άποψης. Αναλύοντας τα επιμέρους προβλήματα του ελληνικού ζητήματος ο κ. Μητσοτάκης εξέφρασε την άποψη ότι αιτία για τις υπερβολικές απαιτήσεις των δανειστών έναντι της Ελλάδας είναι η καθυστέρηση στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων. Άλλωστε η τρέχουσα αξιολόγηση θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί πριν από ένα χρόνο, τον Φεβρουάριο του 2016. Πάντως, η αναγκαιότητα των μεταρρυθμίσεων δεν προκύπτει μόνο λόγω των δεσμεύσεων που απορρέουν από το πρόγραμμα. Στην πραγματικότητα η ίδια η Ελλάδα έχει ανάγκη από αλλαγές στους τομείς δικαιοσύνη, εκπαίδευση, δημόσια διοίκηση και αλλού. Μάλιστα, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι οι μεταρρυθμίσεις συνιστούν το σημαντικότερο συστατικό για να ανακτήσει η χώρα τη χαμένη της αξιοπιστία. Ντιλ με τους δανειστές Σκιαγραφώντας προηγουμένως το πρόγραμμα της ΝΔ στην εφημερίδα Süddeutsche ο κ. Μητσοτάκης είχε επισημάνει πως σε περίπτωση που αναλάβει τα ηνία της χώρας θα επιδιώξει να έρθει σε συνεννόηση με τους δανειστές σε ό,τι αφορά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Από την άλλη πλευρά όμως θα πρέπει και αυτοί να του δώσουν περισσότερα δημοσιονομικά περιθώρια. Συγκεκριμένα ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας προτείνει αντί πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% στον κρατικό προϋπολογισμό, όπως ζητά το Βερολίνο, την καθιέρωση ενός πλεονάσματος της τάξεως του 2%. Ως αντάλλαγμα ο κ. Μητσοτάκης σκοπεύει να προτείνει παραχωρήσεις αναφορικά με την αποπληρωμή των δανείων. Μπορούμε να αποφύγουμε ένα τέταρτο πακέτο, δηλώνει επίσης ο κ. Μητσοτάκης, αν υπάρξει έγκαιρα μια πολιτική αλλαγή στη χώρα. Τέλος, το απόγευμα της Δευτέρας ο κ. Μητσοτάκης θα συναντηθεί με χριστιανοδημοκράτες βουλευτές, ενώ αύριο Τρίτη θα έχει συνομιλίες με τον τον υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και στη συνέχεια γεύμα εργασίας με το Οικονομικό Συμβούλιο του CDU (Wirtschaftsrat der CDU). Πρόκειται έναν σύνδεσμο επιχειρηματιών που πρόσκειται στους Χριστιανοδημοκράτες και ο οποίος υποστηρίζει την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Παναγιώτης Κουπαράνης, Βερολίνο

Στο νέο του βιβλίο «Μαύρος Ιούνιος» ο γνωστός οικονομολόγος Χανς-Βέρνερ Ζιν προτείνει λύσεις για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της Ευρώπης και τάσσεται υπέρ πιο χαλαρών δεσμών των κρατών-μελών με την ευρωζώνη.Τις προτάσεις του για την «επανίδρυση» της Ευρώπης προτείνει στο νέο του βιβλίο «Μαύρος Ιούνιος» ο γερμανός οικονομολόγος Χανς-Βέρνερ Ζιν. Ο πρώην πρόεδρος του οικονομικού Ινστιτούτου IfO του Μονάχου έγινε γνωστός στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας σθεναρά ότι η χώρα δεν έχει μέλλον στο ευρώ, εκτιμώντας ότι η ανάκαμψή της είναι εφικτή μόνο με αποχώρηση από τη ζώνη του κοινού νομίσματος και υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην DW ο Χανς-Βέρνερ Ζιν τάσσεται υπέρ του περιορισμού των «δημοσιονομικών και αναδιανεμητικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ)», επισημαίνοντας ότι «θα πρέπει να αποτραπεί η δυνατότητα της ΕΚΤ να αγοράζει κρατικά ομόλογα σε αυτό το εύρος που το κάνει αυτή την ώρα. Αυτό είναι νομισματικοποίηση του κρατικού χρέους», κάτι που, όπως υπογραμμίζει, απαγορεύεται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Ο τίτλος «Μάυρος Ιούνιος» επελέγη με αφορμή όχι μόνο το Brexit στις 23 του περασμένου Ιουνίου, αλλά και εξαιτίας μιας δικαστικής απόφασης στη Γερμανία. «Δύο ημέρες νωρίτερα, στις 21 Ιουνίου το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, χωρίς σχεδόν να γίνει αντιληπτό από την κοινή γνώμη, υποτάχθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο ζήτημα της απόφασης που αφορά το ΟΜΤ, το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ. (…) Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε ότι το ΟΜΤ είναι νόμιμο. Ο ανώτατος δικαστής ήταν από την Ελλάδα και ο εισαγγελέας από την Ισπανία, δύο χώρες με ξεκάθαρα συμφέροντα σε αυτήν την υπόθεση». Ο Χανς-Βέρνερ Ζον εξέφρασε την απογοήτευσή του για την απόφαση των ανώτατων δικαστών στη Γερμανία, οι οποίοι παρότι διατύπωσαν επιφυλάξεις αποδέχθηκαν την ερμηνεία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Λάθος η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη Ο γερμανός οικονομολόγος παρουσιάζει στο τέλος του βιβλίου του ένα σχέδιο 15 σημείων για την «επανίδρυση» της Ευρώπης. Μεταξύ άλλων προτείνει μέτρα εξυγίανσης του ευρώ. Ανάμεσα σε αυτά «μια ελαστικοποίηση της συμμετοχής (σ.σ. στην ευρωζώνη). Αυτό το ονομάζω ‘ευρώ που αναπνέει', που σημαίνει ότι χώρες που δεν τα καταφέρνουν εντός του ευρώ επειδή έχει γίνει πολύ ακριβό για αυτές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποχωρούν και να υποτιμούν το νόμισμά τους». Όπως διευκρινίζει, μετά από μερικά χρόνια και εφόσον πληρούν τα κριτήρια εισόδου θα μπορούν να επανεντάσσονται στην ευρωζώνη. Μία τέτοια περίπτωση χώρας είναι κατά τον κ. Ζιν και η Ελλάδα. «Ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήθελε να δρομολογήσει ήδη το καλοκαίρι του 2015 την έξοδό της και είχε φέρει στο πλευρό του και 15 υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης. Αυτό ανετράπη με μια κοινή ενέργεια του Φρανσουά Ολάντ και της Άγκελα Μέρκελ», υπογραμμίζει ο γερμανός οικονομολόγος, χαρακτηρίζοντας λανθασμένη την απόφαση που ελήφθη. «Η Ελλάδα θα ήταν σε καλύτερη κατάσταση εάν αποχωρούσε από τη ζώνη του ευρώ, επειδή θα μπορούσε να υποτιμήσει το νόμισμά της και να ξεκινήσει την οικονομική της ανάκαμψη». Έλεγχος της μετανάστευσης και ευρωπαϊκός στρατός Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν αναφέρεται και στο ζήτημα της προσφυγικής κρίσης, προτείνοντας έλεγχο της μετανάστευσης τόσο εντός όσο και εκτός Ευρώπης. Όπως εκτιμά, «στην απόφαση των Βρετανών να αποχωρήσουν από την ΕΕ συνέβαλε και η εντελώς χαοτική κατάσταση στο πεδίο της μετανάστευσης το 2015». Όπως λέει, οι στόχοι της ΕΕ να διατηρήσει τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας, να επιτρέπει την ελεύθερη μετανάστευση μεταξύ των κρατών-μελών και να ενσωματώσει τους μετανάστες στα κοινωνικά συστήματα της εκάστοτε χώρας που τους φιλοξενεί, δεν μπορούν να συνδυαστούν. Όπως επισημαίνει, «ένα από τα τρία στοιχεία πρέπει να θυσιαστεί», ειδάλλως «οι πιο ανεπτυγμένες σε ό,τι αφορά τα κοινωνικά συστήματα χώρες θα οδηγηθούν σε κατάρρευση». Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν προτείνει τον διαχωρισμό των αξιώσεων για κοινωνικές παροχές σε «κληρονομημένες» (σ.σ. από το κράτος καταγωγής των μεταναστών για το διάστημα που ζούσαν εκεί) και σε άλλες που απορρέουν από την εργασία και τη διαμονή τους στην εκάστοτε χώρα που τους φιλοξενεί. Οι τελευταίες «δηλαδή επιδόματα ανεργίας και συνταξιοδοτικές αξιώσεις, θα παρέχονται από τη χώρα φιλοξενίας, ενώ οι ‘κληρονομημένες' παροχές θα καταβάλλονται από την πατρίδα τους». Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν τάσσεται υπέρ της σταδιακής κατάργησης των εθνικών στρατών, υποστηρίζοντας τη δημιουργία «κοινού ευρωπαϊκού στρατού. Και πρέπει να λάβουμε άμεσα δραστικά μέτρα για τη διασφάλιση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ». Τέλος, παρά τα λάθη που διακρίνει στη δομή και λειτουργία της ΕΕ, θεωρεί ότι «κατά βάση είναι μια τεράστια ιστορία επιτυχίας για την Ευρώπη». Όπως επισημαίνει το «ευρώ είναι λιγότερο επιτυχημένο. Έχει προκαλέσει πολλούς τσακωμούς και εντάσεις που ξεσπούν στο πολιτικό πεδίο». Ντανχόνγκ Ζανγκ / Άρης Καλτιριμτζής

Στο νέο του βιβλίο «Μαύρος Ιούνιος» ο γνωστός οικονομολόγος Χανς-Βέρνερ Ζιν προτείνει λύσεις για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της Ευρώπης και τάσσεται υπέρ πιο χαλαρών δεσμών των κρατών-μελών με την ευρωζώνη.Τις προτάσεις του για την «επανίδρυση» της Ευρώπης προτείνει στο νέο του βιβλίο «Μαύρος Ιούνιος» ο γερμανός οικονομολόγος Χανς-Βέρνερ Ζιν. Ο πρώην πρόεδρος του οικονομικού Ινστιτούτου IfO του Μονάχου έγινε γνωστός στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας σθεναρά ότι η χώρα δεν έχει μέλλον στο ευρώ, εκτιμώντας ότι η ανάκαμψή της είναι εφικτή μόνο με αποχώρηση από τη ζώνη του κοινού νομίσματος και υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην DW ο Χανς-Βέρνερ Ζιν τάσσεται υπέρ του περιορισμού των «δημοσιονομικών και αναδιανεμητικών μέτρων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ)», επισημαίνοντας ότι «θα πρέπει να αποτραπεί η δυνατότητα της ΕΚΤ να αγοράζει κρατικά ομόλογα σε αυτό το εύρος που το κάνει αυτή την ώρα. Αυτό είναι νομισματικοποίηση του κρατικού χρέους», κάτι που, όπως υπογραμμίζει, απαγορεύεται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Ο τίτλος «Μάυρος Ιούνιος» επελέγη με αφορμή όχι μόνο το Brexit στις 23 του περασμένου Ιουνίου, αλλά και εξαιτίας μιας δικαστικής απόφασης στη Γερμανία. «Δύο ημέρες νωρίτερα, στις 21 Ιουνίου το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, χωρίς σχεδόν να γίνει αντιληπτό από την κοινή γνώμη, υποτάχθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο ζήτημα της απόφασης που αφορά το ΟΜΤ, το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ. (…) Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε ότι το ΟΜΤ είναι νόμιμο. Ο ανώτατος δικαστής ήταν από την Ελλάδα και ο εισαγγελέας από την Ισπανία, δύο χώρες με ξεκάθαρα συμφέροντα σε αυτήν την υπόθεση». Ο Χανς-Βέρνερ Ζον εξέφρασε την απογοήτευσή του για την απόφαση των ανώτατων δικαστών στη Γερμανία, οι οποίοι παρότι διατύπωσαν επιφυλάξεις αποδέχθηκαν την ερμηνεία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Λάθος η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη Ο γερμανός οικονομολόγος παρουσιάζει στο τέλος του βιβλίου του ένα σχέδιο 15 σημείων για την «επανίδρυση» της Ευρώπης. Μεταξύ άλλων προτείνει μέτρα εξυγίανσης του ευρώ. Ανάμεσα σε αυτά «μια ελαστικοποίηση της συμμετοχής (σ.σ. στην ευρωζώνη). Αυτό το ονομάζω ‘ευρώ που αναπνέει', που σημαίνει ότι χώρες που δεν τα καταφέρνουν εντός του ευρώ επειδή έχει γίνει πολύ ακριβό για αυτές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποχωρούν και να υποτιμούν το νόμισμά τους». Όπως διευκρινίζει, μετά από μερικά χρόνια και εφόσον πληρούν τα κριτήρια εισόδου θα μπορούν να επανεντάσσονται στην ευρωζώνη. Μία τέτοια περίπτωση χώρας είναι κατά τον κ. Ζιν και η Ελλάδα. «Ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήθελε να δρομολογήσει ήδη το καλοκαίρι του 2015 την έξοδό της και είχε φέρει στο πλευρό του και 15 υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης. Αυτό ανετράπη με μια κοινή ενέργεια του Φρανσουά Ολάντ και της Άγκελα Μέρκελ», υπογραμμίζει ο γερμανός οικονομολόγος, χαρακτηρίζοντας λανθασμένη την απόφαση που ελήφθη. «Η Ελλάδα θα ήταν σε καλύτερη κατάσταση εάν αποχωρούσε από τη ζώνη του ευρώ, επειδή θα μπορούσε να υποτιμήσει το νόμισμά της και να ξεκινήσει την οικονομική της ανάκαμψη». Έλεγχος της μετανάστευσης και ευρωπαϊκός στρατός Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν αναφέρεται και στο ζήτημα της προσφυγικής κρίσης, προτείνοντας έλεγχο της μετανάστευσης τόσο εντός όσο και εκτός Ευρώπης. Όπως εκτιμά, «στην απόφαση των Βρετανών να αποχωρήσουν από την ΕΕ συνέβαλε και η εντελώς χαοτική κατάσταση στο πεδίο της μετανάστευσης το 2015». Όπως λέει, οι στόχοι της ΕΕ να διατηρήσει τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας, να επιτρέπει την ελεύθερη μετανάστευση μεταξύ των κρατών-μελών και να ενσωματώσει τους μετανάστες στα κοινωνικά συστήματα της εκάστοτε χώρας που τους φιλοξενεί, δεν μπορούν να συνδυαστούν. Όπως επισημαίνει, «ένα από τα τρία στοιχεία πρέπει να θυσιαστεί», ειδάλλως «οι πιο ανεπτυγμένες σε ό,τι αφορά τα κοινωνικά συστήματα χώρες θα οδηγηθούν σε κατάρρευση». Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν προτείνει τον διαχωρισμό των αξιώσεων για κοινωνικές παροχές σε «κληρονομημένες» (σ.σ. από το κράτος καταγωγής των μεταναστών για το διάστημα που ζούσαν εκεί) και σε άλλες που απορρέουν από την εργασία και τη διαμονή τους στην εκάστοτε χώρα που τους φιλοξενεί. Οι τελευταίες «δηλαδή επιδόματα ανεργίας και συνταξιοδοτικές αξιώσεις, θα παρέχονται από τη χώρα φιλοξενίας, ενώ οι ‘κληρονομημένες' παροχές θα καταβάλλονται από την πατρίδα τους». Ο Χανς-Βέρνερ Ζιν τάσσεται υπέρ της σταδιακής κατάργησης των εθνικών στρατών, υποστηρίζοντας τη δημιουργία «κοινού ευρωπαϊκού στρατού. Και πρέπει να λάβουμε άμεσα δραστικά μέτρα για τη διασφάλιση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ». Τέλος, παρά τα λάθη που διακρίνει στη δομή και λειτουργία της ΕΕ, θεωρεί ότι «κατά βάση είναι μια τεράστια ιστορία επιτυχίας για την Ευρώπη». Όπως επισημαίνει το «ευρώ είναι λιγότερο επιτυχημένο. Έχει προκαλέσει πολλούς τσακωμούς και εντάσεις που ξεσπούν στο πολιτικό πεδίο». Ντανχόνγκ Ζανγκ / Άρης Καλτιριμτζής

Ως προπομπός της Διεθνούς Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια που θα διεξαχθεί από τις 17 μέχρι τις 19 Φεβρουαρίου, δημοσιεύεται σήμερα έκθεση η οποία περιλαμβάνει τα σημαντικότερα θέματα που θα συζητηθούν εκεί."Post-Truth, Post-West, Post-Order?" - αυτός είναι ο γλαφυρός σχεδόν θα έλεγε κανείς τίτλος που φέρει το έγγραφο της Διεθνούς Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια και ο οποίος προαναγγέλλει το πιθανό τέλος της παλιάς παγκόσμιας τάξης πραγμάτων. Ήδη στον πρόλογο, που υπογράφει ο διευθυντής της Διάσκεψης, Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, επισημαίνεται ότι η παγκόσμια ασφάλεια είναι πιο εύθραυστη από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Σύμφωνα με το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης, ενδεχομένως ο κόσμος να βρίσκεται ένα βήμα πριν την «Μετά-Δύση-εποχή», όπως χαρακτηριστικά την ονομάζει, δηλαδή πριν το τέλος της φιλελεύθερης παγκόσμιας τάξης πραγμάτων όπου κυρίαρχο ρόλο έχει η Δύση. Οι λόγοι που οδηγούν τους συντάκτες σ' αυτό το συμπέρασμα είναι η έλλειψη ενότητας της ΕΕ, η αναδιοργάνωση των πηγών πληροφόρησης αλλά και η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ ως νέου προέδρου των ΗΠΑ. Το τελευταίο μάλιστα αντικατοπτρίζει μια νέα τάση που θέλει τους πολίτες να χάνουν όλο και περισσότερο την πίστη τους στο φιλελεύθερο κοινωνικό μοντέλο και τις βασικές του αξίες. Ένα άλλο μελανό σημείο που εντοπίζουν οι ειδικοί είναι η εξάπλωση των λεγόμενων Fake News, δηλαδή των ψευδών ειδήσεων που αποτελούν μεγάλη πρόκληση για τον δημόσιο διάλογο, όπως αναφέρεται. Αυτό φάνηκε στη διαμάχη Ρωσίας-Ουκρανίας αλλά και στις τελευταίες προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ. Ο εμφύλιος της Συρίας Ωστόσο οι απειλές για την ανοιχτή κοινωνία δεν προέρχονται όλες από το εσωτερικό. Πολύ σημαντικό πρόβλημα συνιστά, σύμφωνα με την έκθεση, και ο εμφύλιος στη Συρία. Μάλιστα αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ενώ πολλοί παράγοντες προσπαθούν να επηρεάσουν τον πόλεμο στη Συρία και άλλες διαμάχες στην περιοχή, η Δύση αρκείται στον ρόλο του παρατηρητή. Ίσως εδώ να έχει ξεκινήσει ήδη η «Μετά-Δύση-εποχή». Όπως ήταν φυσικό η έκθεση δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στον τρομοκρατικό κίνδυνο που προέρχεται, όπως επισημαίνει, κυρίως από το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος. Τα ευρωπαϊκά κράτη αντιδρούν σ' αυτή την πρόκληση με διαφορετικό τρόπο. Έτσι η Γαλλία έθεσε τη χώρα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης ενώ η Γερμανία αρκείται στην διεξαγωγή αστυνομικών ερευνών και εφόδων. Μακροπρόθεσμα όμως η Ευρώπη θα πρέπει να συμφωνήσει σε μια ενιαία αντίδραση, αναφέρεται στο έγγραφο. Απαντήσεις στη Διάσκεψη Σε ένα κείμενο που εκτείνεται σε 90 σελίδες, η έκθεση της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια αναφέρεται στα πιο φλέγοντα ζητήματα της παγκόσμιας πολιτικής. Απαντήσεις ωστόσο δεν δίνονται στο έγγραφο, αλλά αναμένεται να δοθούν στη διάσκεψη. «Ελπίζω να τα πούμε έξω από τα δόντια και να μιλήσουμε ανοιχτά και με ειλικρίνεια για τις διαφορές μας αλλά και για τα κοινά μας συμφέροντα και τις κοινές μας αξίες», τονίζει ο κ. Ίσινγκερ. Λιούις Σάντερς, Γιάν Ντάβιντ Βάλτερ / Αλεξάνδρα Κοσμά